Ánh đèn bên chiến trận (1)
Tác phẩm "Ánh đèn bên chiến trận" là một thiên ký sự đầy cảm động của nhà văn, cựu chiến binh Lê Xuân Giang, tái hiện lại không khí hào hùng và khốc liệt tại "tọa độ lửa" Hàm Rồng (Thanh Hóa) trong những năm tháng chống chiến tranh phá hoại của Mỹ.
Những đêm trắng ở "tọa độ lửa"
Hàm Rồng những năm 1965 - 1972 không có đêm nào yên giấc. Giữa cái nắng cháy da người của miền Trung và những trận mưa bom dữ dội từ máy bay Mỹ, có những con người vẫn thầm lặng giữ vững vị trí của mình. Trong bóng tối đen đặc của hầm trú ẩn hay giữa trận địa pháo cao xạ, "ánh đèn" bắt đầu thắp lên – không phải thứ ánh sáng rực rỡ, mà là những đốm sáng lẻ loi nhưng kiên cường.
Ánh sáng của trí tuệ và lòng quả cảm
Ánh đèn trong tác phẩm hiện lên qua nhiều hình ảnh rất thực:
Ánh đèn ra-đa: Là đốm sáng xanh nhấp nháy trên màn hình máy móc. Những người lính ra-đa phải căng mắt theo dõi từng vệt sáng nhỏ nhất để phát hiện máy bay địch, dẫn đường cho pháo cao xạ quật ngã "thần sấm", "con ma".
Ánh đèn trong hầm phẫu thuật: Ánh đèn pin, đèn dầu leo lét nhưng cực kỳ tập trung, nơi các bác sĩ quân y giành giật sự sống cho đồng đội ngay giữa lúc tiếng bom nổ rung chuyển cả mặt đất.
Ánh đèn của tình người: Là ngọn đèn dầu trong nhà dân nơi quân đội đóng quân, là ánh lửa sưởi ấm những bát canh rau tập tàng chia nhau giữa giờ nghỉ giải lao trên mâm pháo.
"Ánh đèn" không bao giờ tắt
Tác giả Lê Xuân Giang đã khéo léo sử dụng hình ảnh ánh đèn như một biểu tượng cho tâm hồn người chiến sĩ. Kẻ thù có thể dùng bom tọa độ để hủy diệt cầu, để làm mất đi điện lưới, nhưng chúng không bao giờ dập tắt được ánh đèn trong tư tưởng của những người lính trẻ.
Bà con dân làng Nam Ngạn, Yên Vực đã cùng bộ đội thắp sáng niềm tin ấy. Họ tiếp đạn, truyền tay nhau những bình nước, và chính ánh mắt của họ là "ngọn đèn" soi sáng ý chí cho các pháo thủ dũng cảm chiến đấu đến viên đạn cuối cùng.
Lời kết
"Ánh đèn bên chiến trận" kết thúc bằng hình ảnh hòa bình, nhưng dư âm của nó vẫn là sự biết ơn. Những ánh đèn năm xưa đã góp phần tạo nên ánh sáng điện rực rỡ của cầu Hàm Rồng và thành phố Thanh Hóa hôm nay. Đó là bài học về sự tỉnh táo, lòng kiên trung và tình đồng đội cao cả mà thế hệ trẻ cần gìn giữ.
Giá trị tư liệu của bài viết:
Tính chân thực: Dựa trên cuộc đời của chính tác giả – một người lính cao xạ trực tiếp chiến đấu.
Thông điệp: Khẳng định sức mạnh của ý chí con người có thể vượt qua mọi phương tiện chiến tranh hiện đại nhất.
