“Ánh đèn bên chiến trận”

CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA

1. Tên câu chuyện

“Ánh đèn bên chiến trận”

2. Nhân chứng

Ông Phạm Trí Liên, sinh năm 1930, quê tại TDP Phùng Hưng, phường Cảnh Thụy, tỉnh Hưng Yên.

Năm 1950, khi vừa tròn 20 tuổi, ông đã xếp bút nghiên lên đường nhập ngũ, trực tiếp tham gia chiến dịch trên tuyến Cao Bằng – Lạng Sơn trong kháng chiến chống thực dân Pháp. Đây là nhân chứng được ghi nhận trong chuyên mục “Câu chuyện thời hoa lửa”.

3. Mô tả ngắn

Năm 20 tuổi, thay vì tiếp tục cuộc sống học tập bình thường, chàng trai Phạm Trí Liên đã lên đường theo tiếng gọi của Tổ quốc.

Những đêm hành quân xuyên rừng, những trận pháo kích, bệnh tật, thiếu thốn lương thực và thuốc men đã trở thành một phần ký ức không thể nào quên trong cuộc đời người lính.

Ông từng chứng kiến những người đồng đội bị thương, có người mù mắt, có người mất cả đôi chân vì bom đạn và mìn. Thế nhưng, giữa ranh giới mong manh của sự sống và cái chết, những người lính vẫn kiên cường tiến về phía trước.

4. Nội dung câu chuyện

Mùa thu năm 1950.

Khi ấy tôi mới tròn 20 tuổi.

Tuổi đôi mươi của một người thanh niên lẽ ra có thể gắn với sách vở, với những ước mơ về tương lai. Nhưng đất nước đang trong những năm tháng chiến tranh. Tiếng gọi của Tổ quốc đã thôi thúc tôi và nhiều thanh niên cùng trang lứa xếp lại những dự định riêng để lên đường.

Tôi nhập ngũ và bắt đầu những tháng ngày của người lính.

Điều tôi nhớ nhất về những ngày đầu ấy là những cuộc hành quân.

Chúng tôi hành quân xuyên rừng.

Có những đêm trời tối như mực. Con đường phía trước chỉ có ánh sáng yếu ớt từ những chiếc đèn nhỏ và ánh trăng lọt qua tán cây.

Đường rừng rất khó đi.

Có những đoạn phải bám vào cây, lần từng bước qua những con dốc trơn trượt.

Có những lúc mưa xuống, quần áo ướt sũng nhưng vẫn phải tiếp tục hành quân.

Chúng tôi còn phải đối mặt với bệnh tật và sự thiếu thốn lương thực, thuốc men.

Nhưng không ai nghĩ đến chuyện quay lại.

Bởi chúng tôi biết phía trước là nhiệm vụ.

Là đồng đội.

Là đất nước đang chờ những người trẻ đứng lên bảo vệ.

Chiến trường Cao Bằng – Lạng Sơn những ngày ấy vô cùng ác liệt.

Tiếng đạn pháo vang lên giữa núi rừng.

Có những lúc chúng tôi phải nằm sát xuống đất để tránh bom đạn.

Có những người đồng đội đi bên cạnh tôi hôm trước, hôm sau đã bị thương.

Tôi từng chứng kiến những người lính bị mảnh đạn làm mù mắt.

Có người mất cả đôi chân vì giẫm phải mìn.

Những hình ảnh ấy đến tận bây giờ tôi vẫn không thể nào quên.

Ranh giới giữa sự sống và cái chết khi ấy mong manh lắm.

Chỉ một bước chân.

Một tiếng động.

Một phút sơ suất.

Cũng có thể là lần cuối cùng nhìn thấy đồng đội.

Nhưng điều kỳ lạ là trong hoàn cảnh ấy, chúng tôi không nghĩ nhiều đến cái chết.

Chúng tôi nghĩ đến nhiệm vụ.

Nghĩ đến những người đang chiến đấu bên cạnh mình.

Nếu một người bị thương, những người khác tìm cách cứu.

Nếu một người mệt, đồng đội động viên.

Nếu thiếu nước, mọi người cùng chia nhau từng ngụm.

Tôi nhận ra rằng chính trong những ngày tháng khắc nghiệt nhất, tình đồng chí, đồng đội lại trở nên thiêng liêng hơn bao giờ hết.

Có những đêm sau khi hoàn thành nhiệm vụ, chúng tôi ngồi bên nhau dưới ánh đèn nhỏ.

Ánh đèn ấy không sáng.

Nhưng trong bóng tối của chiến trường, nó khiến chúng tôi cảm thấy ấm áp.

Chúng tôi kể cho nhau nghe chuyện quê nhà.

Nhớ cha mẹ.

Nhớ những người thân yêu.

Có người lấy trong túi ra một lá thư đã nhàu.

Có người nhìn vào tấm ảnh gia đình đã cũ.

Ai cũng có một nơi để nhớ.

Một người để thương.

Nhưng tất cả đều có chung một điều:

Mong đất nước sớm có ngày hòa bình.

Và để có được ngày ấy, chúng tôi phải tiếp tục tiến về phía trước.

Nhiều năm đã trôi qua.

Chiến tranh rồi cũng kết thúc.

Nhưng ký ức về những người đồng đội năm xưa vẫn còn nguyên trong tôi.

Có người may mắn trở về.

Có người mang thương tật suốt đời.

Có người mãi mãi nằm lại giữa núi rừng.

Mỗi khi nhớ về họ, tôi lại nghĩ rằng tuổi trẻ của mình và đồng đội tuy ngắn ngủi, nhưng đó là những năm tháng có ý nghĩa nhất.

Chúng tôi đã sống trong một thời đại mà mỗi người đều hiểu rằng:

Muốn có hòa bình, phải có những người dám đứng lên bảo vệ hòa bình.

Hôm nay, đất nước đã hòa bình.

Các cháu được sống trong những ngôi nhà bình yên, được đến trường, được vui chơi, được lựa chọn tương lai.

Nhìn thế hệ trẻ hôm nay, tôi rất vui.

Nhưng tôi cũng muốn nhắn nhủ các cháu:

Đừng bao giờ nghĩ hòa bình là điều hiển nhiên.

Hãy nhớ rằng phía sau cuộc sống bình yên hôm nay là biết bao người đã hy sinh.

Có những người đã trao cả tuổi trẻ cho Tổ quốc.

Có những người không bao giờ được nhìn thấy ngày đất nước hòa bình.

Vì vậy, hãy sống sao cho xứng đáng.

Hãy học tập thật tốt.

Hãy yêu thương gia đình.

Hãy có trách nhiệm với quê hương.

Và khi đất nước cần, tuổi trẻ phải biết đứng lên.

Những người lính năm xưa đã để lại cho thế hệ hôm nay một ngọn lửa.

Đó là ngọn lửa của lòng yêu nước.

Ngọn lửa của niềm tin.

Ngọn lửa của sự hy sinh.

Và ngọn lửa ấy phải được truyền lại cho các thế hệ mai sau.

5. Ý nghĩa câu chuyện

“Ánh đèn bên chiến trận” giúp thế hệ trẻ hôm nay hình dung chân thực hơn về sự khốc liệt của chiến tranh qua ký ức của một người trực tiếp tham gia chiến đấu.

Câu chuyện không chỉ nói về bom đạn mà còn làm nổi bật tình đồng chí, đồng đội, sự kiên cường và tinh thần sẵn sàng hy sinh của thế hệ thanh niên Việt Nam trong những năm tháng chiến tranh.

Hình ảnh “ánh đèn bên chiến trận” mang ý nghĩa biểu tượng: giữa bóng tối của chiến tranh, ánh sáng nhỏ bé ấy là ánh sáng của tình đồng đội, niềm tin và khát vọng hòa bình.

Đối với đoàn viên, thanh niên hôm nay, câu chuyện là lời nhắc nhở:

Hãy biết trân trọng hòa bình, ghi nhớ công lao của các thế hệ cha anh và biến lòng biết ơn thành hành động cụ thể trong học tập, lao động, tình nguyện và xây dựng quê hương.

Đúng với tinh thần của Đề án “Câu chuyện thời hoa lửa”, những ký ức của nhân chứng lịch sử cần được lưu giữ và kể lại để người trẻ hôm nay có thể hiểu rằng lịch sử không chỉ là những con số, những trận đánh trong sách giáo khoa, mà là cuộc đời thật của những con người đã sống, chiến đấu và hy sinh vì Tổ quốc.

Nguồn tư liệu

Câu chuyện được biên soạn dựa trên thông tin về nhân chứng Phạm Trí Liên được đăng tải trên chuyên mục “Câu chuyện thời hoa lửa”, ngày 08/5/2026. Nguồn ghi nhận ông tham gia chiến đấu trên chiến tuyến Cao Bằng – Lạng Sơn, kể về những đêm hành quân xuyên rừng, bom đạn, bệnh tật, thiếu thốn và sự hy sinh của đồng đội.