ÁNH ĐÈN BÊN CHIẾN TRẬN: BÀI CA TUỔI 20 NƠI "CỬA TỬ" BÔNG LAU
Ký ức hào hùng của người lính trinh sát tuổi đôi mươi vượt qua gian khổ, trực tiếp thực địa và tham gia trận phục kích đập tan đoàn xe cơ giới của thực dân Pháp tại "cửa tử" đèo Bông Lau trong Chiến dịch Biên giới Thu – Đông 1950.
Mùa thu năm 1950, khi tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc vang lên dọc tuyến biên giới Cao Bằng – Lạng Sơn, chàng trai Phạm Trí Liên khi ấy vừa tròn 20 tuổi đã quyết định "xếp bút nghiên" để lên đường nhập ngũ. Mang theo hoài bão của tuổi trẻ và trái tim rực cháy lòng yêu nước, ông được biên chế vào lực lượng trinh sát, một nhiệm vụ luôn đòi hỏi sự mưu trí, dũng cảm và đối mặt trực diện với hiểm nguy.
Trong ký ức của cụ Phạm Trí Liên, những ngày tháng tham gia Chiến dịch Biên giới Thu – Đông là chuỗi hành trình thử thách đến tận cùng của ý chí. "Đó là những đêm hành quân xuyên rừng rậm, đối mặt với đạn pháo dữ dội của kẻ thù, với căn bệnh sốt rét rừng tàn phá cơ thể, và cả những thiếu thốn trăm bề về lương thực, thuốc men". Giữa làn mưa bom bão đạn, ranh giới giữa sự sống và cái chết vô cùng mong manh. Nhiều đồng đội của ông đã ngã xuống, có người bị mảnh đạn văng mù mắt, có người mãi mãi mất đi đôi chân trước khi kịp gửi lời chào biệt. Nhưng không một ai lùi bước, tất cả đều kiên cường tiến về phía trước vì độc lập dân tộc.Nhiệm vụ đáng nhớ nhất của người lính trinh sát tuổi 20 là những ngày trinh sát thực địa tại Đường số 4 – đoạn qua đèo Bông Lau – Lũng Phầy. Với địa thế hiểm trở một bên là núi đá dựng đứng, một bên là vực sâu hun hút, cung đường này được mệnh danh là “cửa tử” đối với mọi thế trận. Đi thực địa giữa núi rừng rậm rạp, cụ Liên cùng các tổ công tác đã ngày đêm khảo sát, giúp quân ta bày sẵn trận địa, đào công sự kéo dài hàng cây số, bố trí súng cối và súng bazooka chờ giặc.Khi đoàn xe cơ giới của quân Pháp lọt vào tầm ngắm, lệnh nổ súng vang lên khơi mào cho trận đánh khốc liệt. Bị phục kích bất ngờ tại đoạn đèo hiểm trở, quân địch hoảng loạn tháo chạy nhưng đều bị chặn đứng. Kết thúc trận đánh, quân ta đã phá hủy hoàn toàn 53 xe quân sự, đốt cháy 10 vạn lít xăng và tiêu diệt 250 lính Âu - Phi của địch. Chiến thắng vang dội tại đèo Bông Lau đã góp phần làm phá sản hoàn toàn kế hoạch quân sự của thực dân Pháp, khai thông tuyến biên giới Việt – Trung.Hơn 70 năm đã trôi qua, người lính trinh sát tuổi 20 năm xưa giờ đã là một cụ già tóc bạc trắng. Mỗi lần chạm tay vào những vết thương cũ, cụ Phạm Trí Liên lại nghẹn ngào nhắn nhủ đến thế hệ trẻ trên Cổng thông tin Câu chuyện lịch sử: "Nhờ sự hy sinh của các anh hùng liệt sĩ nên mới có hòa bình hôm nay. Các cháu, các con cứ nghe đấy, thấy đấy mà nhớ để sống có trách nhiệm với quê hương".
