ÁNH ĐÈN BÌNH ẮC QUY VÀ NỒI CHÁO HEO TRONG PHUM
Trong ký ức của chú Nguyễn Văn Quắn, những năm tháng làm nhiệm vụ quốc tế trên đất bạn Campuchia không chỉ có những chuyến xe thông đường, những bãi trảng lầy hay nỗi lo mìn phục kích. Giữa chiến trường còn có những đêm rất ấm áp, nơi tình quân dân được thắp lên từ ánh sáng bình ắc quy xe thiết giáp và một nồi cháo heo bộ đội nấu đãi dân.
Chú Quắn kể, vào những dịp lễ như ngày 22 tháng 12, anh em bộ đội thường tổ chức vào phum giao lưu với người dân. Điều kiện khi ấy còn thiếu thốn, điện đèn không có đủ, nên lính thiết giáp tận dụng bình ắc quy của xe M113 để thắp sáng. Từ chiếc xe vốn quen với tiếng máy, tiếng xích và những chuyến hành quân căng thẳng, nguồn điện nhỏ ấy lại đem đến ánh sáng cho một đêm văn nghệ giữa phum làng.
Dưới ánh đèn được thắp lên từ bình ắc quy, bộ đội và người dân cùng nhau múa hát. Anh em lính thiết giáp, bộ binh cùng hòa vào tiếng nhạc truyền thống của người Campuchia. Có khi cuộc vui kéo dài đến tận một, hai giờ sáng. Sau những ngày bám đường, bám rừng, luôn phải cảnh giác với mìn và phục kích, những phút giây ấy giúp người lính cảm nhận rõ hơn sự gần gũi của người dân trên đất bạn.
Nhưng điều làm chú Quắn nhớ nhiều không chỉ là tiếng nhạc hay ánh đèn, mà còn là nồi cháo heo rất lớn do bộ đội nấu để mời bà con. Đời sống của người dân Campuchia lúc bấy giờ còn rất khó khăn, thiếu thốn. Khi thấy bộ đội nấu cháo, bà con kéo đến rất đông. Một bữa ăn giản dị giữa phum lại trở thành niềm vui lớn đối với nhiều người.
Anh em bộ đội nhìn cảnh ấy thì thương dân. Có khi bà con ăn đông quá, phần của bộ đội cũng nhường lại, anh em “khỏi ăn luôn” nhưng vẫn vui. Trong hoàn cảnh chiến trường, lương thực không phải lúc nào cũng dư dả. Vậy mà người lính vẫn sẵn lòng sẻ chia, bởi họ hiểu rằng tình cảm với nhân dân không chỉ được xây dựng bằng lời nói, mà còn bằng những việc làm cụ thể, gần gũi và chân thành.
Chú Quắn nhớ người dân khen cháo heo bộ đội nấu ngon. Lời khen mộc mạc ấy làm anh em vui. Nó không chỉ là lời khen một món ăn, mà còn là sự đón nhận tình cảm của bộ đội Việt Nam. Giữa những năm tháng còn nhiều khó khăn, một nồi cháo nóng, một ánh đèn sáng, một đêm múa hát đã góp phần kéo gần khoảng cách giữa quân tình nguyện và người dân địa phương.
Những hoạt động như vậy cũng là một phần quan trọng trong nhiệm vụ của bộ đội trên đất bạn. Bên cạnh chiến đấu, thông đường, bảo vệ địa bàn, quân tình nguyện Việt Nam còn làm công tác dân vận, giúp dân, gần dân, tạo niềm tin với nhân dân Campuchia. Tình cảm ấy không đến từ những điều lớn lao, mà từ chính cách bộ đội sống với dân, chia sẻ với dân trong những ngày khó khăn.
Sau này nhắc lại, chú Nguyễn Văn Quắn vẫn nhớ hình ảnh bình ắc quy xe M113 thắp sáng một góc phum, nhớ tiếng múa hát giữa đêm, nhớ nồi cháo heo đông người ăn đến mức bộ đội có khi nhường luôn phần mình. Đó là một kỷ niệm nhẹ nhàng nhưng sâu sắc, cho thấy trong khói lửa chiến tranh vẫn có những khoảnh khắc chan chứa tình người.
Ánh đèn bình ắc quy và nồi cháo heo trong phum vì thế trở thành một phần đẹp trong câu chuyện đời lính của chú Quắn. Nó nhắc rằng người lính quân tình nguyện Việt Nam không chỉ mang theo vũ khí để chiến đấu, mà còn mang theo tấm lòng sẻ chia, tinh thần quốc tế trong sáng và nghĩa tình với nhân dân trên đất bạn Campuchia.



