Ánh Đèn Dầu Bên Hầm Chui

Năm 1967, xã Phú Khê như bao làng quê miền Bắc, nằm giữa vùng đồi núi trập trùng, nơi mà tiếng bom Mỹ rơi như mưa. Anh Tâm, lúc ấy mới 22 tuổi, là dân quân địa phương, rồi nhập ngũ. Trước ngày lên đường, anh viết trong nhật ký: "Phú Khê ơi, em ơi! Anh đi đánh giặc, lòng anh như lửa cháy. Yêu nước là phải đánh đuổi lũ xâm lược, để mai sau con cháu ta được yên bình."

Chiến trường Quảng Trị là địa ngục trần gian. Bom B-52 rải thảm, đất đá tung trời, khói lửa mịt mù. Anh Tâm và đồng đội đào hầm chui dưới lòng đất, sống trong những đường hầm ẩm ướt, tối tăm. Nhưng giữa bão táp ấy, tình đồng đội là ngọn lửa sưởi ấm. Có lần, đơn vị bị cắt đứt lương thực ba ngày, mọi người chia nhau từng nắm cơm nguội lẫn máu. Anh Tâm viết: "Anh em ta như anh em ruột thịt. Anh Hai (bạn cùng xã) bị thương ở chân, anh em thay nhau cõng, hát ru: 'Quê hương là chùm khế ngọt...' để quên đau. Không ai kêu ca, chỉ cười: 'Đánh Mỹ cứu nước, chết cũng vinh quang!' Tinh thần lạc quan ấy khiến bom đạn cũng phải ngại."

Tình yêu đôi lứa của anh Tâm dành cho chị Lan – cô gái cùng quê Phú Khê – là nguồn sức mạnh kỳ diệu. Trước khi đi, họ hẹn nhau dưới gốc đa đầu làng, trao nhau chiếc khăn tay thêu hoa sen. Chị Lan viết thư gửi ra trận: "Anh Tâm yêu dấu, em ở hậu phương, ngày đêm làm ruộng, đào hầm tránh bom, nhưng lòng em theo anh. Hãy giữ gìn sức khỏe, đánh thắng giặc để về cưới em nhé!" Anh Tâm đọc thư trong hầm chui, dưới ánh đèn dầu leo lét, nước mắt lăn dài nhưng miệng cười: "Lan ơi, anh sẽ về! Yêu em là yêu nước, là hy sinh để đất nước đẹp hơn." Trong nhật ký, anh ghi: "Giữa lửa đạn, nghĩ đến Lan, anh thấy mình mạnh mẽ. Tình yêu ấy như ngọn đuốc soi đường, giúp anh quên đói, quên khát."

Rồi ngày định mệnh đến. Đơn vị anh Tâm nhận lệnh tấn công. Bom rơi như thác đổ, đồng đội ngã xuống bên nhau. Anh Tâm hy sinh khi che chắn cho anh Hai, ôm quả lựu đạn địch. Trước khi ra đi, anh kịp viết dòng cuối cùng vào sổ tay: "Hy sinh vì Tổ quốc, anh không tiếc. Lan ơi, em hãy sống vui, dạy con cháu nhớ ơn đồng đội. Phú Khê mãi xanh!"

Sau chiến tranh, chị Lan vẫn giữ chiếc khăn tay ấy, kể chuyện cho con cháu nghe. "Thời bom đạn, chúng tôi lạc quan vì biết mình đánh cho chính nghĩa. Tình đồng đội như anh em, tình yêu như động lực, hy sinh như nghĩa vụ."