Ánh đèn đom đóm trong ống nứa bãi bồi sông Trẹm

Năm 1971, vùng sông Trẹm (Thới Bình, Cà Mau) là tuyến đường thủy huyết mạch nối các căn cứ du kích rừng U Minh với địa bàn ven biển. Để chặn đứng sự chi viện của ta, quân địch triển khai dày đặc các tàu giáp sắt tuần tra kết hợp với máy bay thả pháo sáng liên tục 24/24 giờ. Bất kỳ vệt sóng hay ánh sáng nhỏ nào xuất hiện trên mặt sông cũng trở thành mục tiêu cho hỏa lực địch dội xuống.

Võ Văn Út (20 tuổi) là chiến sĩ du kích mật phụ trách bến sông. Sinh ra ở vùng sông nước Cà Mau, Út thuộc lòng từng đoạn nước xoáy, rặng bần gie, bãi bồi ngập mặn và có khả năng bơi lặn vượt trội.

Một đêm mưa lâm râm cuối năm 1971, Út nhận nhiệm vụ dẫn đường cho một đoàn 5 chiếc xuồng ba lá chở hơn hai tấn đạn pháo và thuốc nổ vượt sông Trẹm. Tuy nhiên, khi đoàn xuồng vừa áp sát bến thì hai chiếc tàu hỏa lực địch bất ngờ thả neo chốt chặn ngay giữa họng ngã ba sông. Pháo sáng từ các đồn lân cận liên tục bắn lên, soi rõ mùng mịt từng khoảng trống trên mặt nước.

Trời đêm tối om nhưng lại ngập tràn ánh pháo sáng chao lượn, đoàn xuồng chở đạn không thể đốt lửa hay dùng đèn bão chỉ đường. Nếu chèo chệch luồng nước chỉ một mét, xuồng sẽ va vào các bãi cọc ngầm do địch đóng dán chặn luồng.

Trước tình thế cấp bách, Út nảy ra một ý tưởng vô cùng sáng tạo. Anh cùng các chiến sĩ du kích chạy vào các bụi rậm ven sậy, bắt hàng trăm con đom đóm rừng bỏ vào trong các khúc ống nứa tươi gọt nhẵn. Trên thân mỗi ống nứa, Út đục một lỗ nhỏ chỉ bằng đầu ngón tay.

Út một mình bơi ra giữa dòng sông Trẹm. Anh lặn sâu dò từng cọc ngầm rồi khéo léo gắn các ống nứa đom đóm lên đỉnh các cọc gỗ mấp mé mặt nước. Mẹo của Út là quay lỗ nhỏ trên ống nứa về hướng bờ Bắc – nơi đoàn xuồng của ta đang đợi.

Từ phía tàu địch hay trên không trung nhìn xuống, các ống nứa che kín ánh sáng hoàn toàn, tuyệt đối không lộ vệt sáng. Nhưng từ phía đoàn xuồng nhìn ra, qua lỗ nhỏ trên ống nứa, ánh sáng xanh dịu nhẹ của đom đóm phát ra như những điểm tựa định hướng chuẩn xác từng cọc ngầm.

Nương theo chuỗi "đèn định hướng đom đóm" mưu trí của Út, đoàn xuồng ba lá chở đầy đạn pháo đã lặng lẽ lách qua ma trận cọc ngầm, vượt qua tầm ngắm của tàu địch một cách êm ái và an toàn tuyệt đối.

Toàn bộ số khí tài đã cập bến căn cứ đúng giờ quy định. Sáng kiến "đèn đom đóm ống nứa" cùng tinh thần dũng cảm, thông minh của người con sông nước Cà Mau Võ Văn Út năm ấy đã viết nên một chiến công thầm lặng nhưng oai hùng của quân dân miền Đất Mũi thời hoa lửa.