ÁNH ĐÈN GIỮA RỪNG SÂU

Ông sinh ngày 10 tháng 6 năm 1957 tại xã Hoài Hảo, huyện Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định – vùng quê nghèo miền Trung từng oằn mình trong khói lửa chiến tranh. Tuổi thơ của ông không có những ngày bình yên như bao đứa trẻ khác. Những con đường quê đầy dấu bom cày, những mái nhà xơ xác sau mỗi trận càn đã trở thành hình ảnh quen thuộc trong ký ức tuổi thơ. Ngày ấy, cậu bé Bùi Văn Trịnh theo gia đình rồi thoát ly lên chiến khu tham gia kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Giữa đại ngàn hun hút, cuộc sống thiếu thốn đủ bề. Bữa cơm chỉ có vài củ sắn, nắm cơm vắt chia nhau qua ngày. Những đêm mưa rừng lạnh buốt, mọi người ngồi sát lại bên nhau để nghe tiếng bom vọng từ xa mà lòng thấp thỏm không yên. Nhưng cũng chính nơi gian khó ấy, ông lần đầu biết đến con chữ. Ông kể rằng ở chiến khu có những cán bộ từ miền Bắc chi viện vào. Họ vừa làm nhiệm vụ, vừa tranh thủ dạy chữ cho lũ trẻ trong rừng. Không trường lớp đàng hoàng, không bàn ghế, chỉ có vài cuốn tập cũ, mẩu phấn ngắn và chiếc đèn dầu nhỏ lay lắt trong gió. Mỗi tối, sau những giờ tránh bom đạn, lũ trẻ lại quây quần bên bếp lửa để học chữ. Tiếng đánh vần vang lên giữa núi rừng nghe vừa nhỏ bé vừa tha thiết. Có hôm bom địch nổ gần, đất đá rung chuyển, ai cũng hoảng sợ nhưng rồi lớp học vẫn tiếp tục khi mọi thứ yên hơn đôi chút. Cậu bé Trịnh ngày ấy nâng niu từng nét chữ như giữ lấy một điều quý giá nhất đời mình. Không có giấy trắng, cậu dùng mảnh vỏ đạn cũ hay viết xuống nền đất để tập từng con chữ. Mỗi lần viết đúng, cậu lại cười rất vui, niềm vui giản dị của một đứa trẻ lần đầu chạm vào tri thức. Có lẽ chính những tháng ngày ấy đã gieo vào lòng ông tình yêu đặc biệt với việc học. Chiến tranh không chỉ có đói khổ mà còn đầy mất mát. Ông từng chứng kiến những cuộc càn quét dữ dội, từng thấy đồng bào, đồng đội ngã xuống ngay trước mắt mình. Có những đêm tiếng bom nổ liên hồi làm cả khu rừng đỏ rực như lửa cháy. Nỗi sợ hãi của một đứa trẻ nhiều lần khiến ông bật khóc giữa đêm tối. Nhưng rồi tình thương của đồng đội đã giúp cậu bé ấy mạnh mẽ hơn. Một cái nắm tay, một lời động viên hay nửa củ khoai chia nhau giữa rừng sâu cũng đủ sưởi ấm lòng người trong những ngày tháng khốc liệt nhất. Ông từng tâm sự rằng ban đầu mình học chỉ để biết đọc, biết viết. Nhưng càng học, ông càng nhận ra tri thức có thể thay đổi cuộc đời con người. Từ đó, khát vọng được học hành cứ lớn dần trong ông như ngọn lửa âm thầm cháy mãi. Năm 1975, đất nước hoàn toàn giải phóng. Từ chiến khu trở về Đà Nẵng, chàng trai trẻ năm ấy mang theo một ước mơ giản dị: được tiếp tục đến trường. Những năm sau chiến tranh còn rất nhiều khó khăn. Có lúc thiếu ăn, thiếu mặc, việc học cũng chật vật vô cùng. Nhưng ông chưa từng nghĩ đến chuyện bỏ cuộc. Ban ngày học tập, ban đêm tự ôn bài dưới ánh đèn dầu, ông kiên trì từng bước chinh phục con đường tri thức. Rồi điều kỳ diệu cũng đến. Năm 1980, ông thi đậu vào ngành Kinh tế Nông nghiệp của Đại học Cần Thơ. Đó không chỉ là niềm vui của riêng ông mà còn là thành quả của biết bao năm tháng vượt lên nghịch cảnh. Sau này, ông trở thành giảng viên, rồi Phó Giáo sư, Tiến sĩ. Cả cuộc đời ông gắn bó với giảng đường, với sinh viên và những công trình nghiên cứu phục vụ nông nghiệp nước nhà. Nhưng điều khiến nhiều người xúc động nhất ở ông không nằm ở học hàm hay danh hiệu, mà ở sự chân thành và tình yêu dành cho thế hệ trẻ. Ông luôn quan tâm đến sinh viên nghèo, luôn động viên những em có hoàn cảnh khó khăn cố gắng học tập, bởi ông hiểu rất rõ cảm giác của một đứa trẻ từng học chữ giữa bom đạn là như thế nào. Giờ đây, khi nhắc lại cuộc đời mình, ông thường kể nhiều nhất về ánh đèn dầu giữa rừng sâu năm ấy. Chính ánh sáng nhỏ bé đó đã soi đường cho một cậu bé đi qua chiến tranh, đi qua nghèo khó để trở thành người có ích cho đất nước. Câu chuyện của ông Bùi Văn Trịnh không chỉ là ký ức của một đời người, mà còn là lời nhắc nhở đầy xúc động với thế hệ hôm nay: rằng giữa gian khổ nhất, con người vẫn có thể nuôi dưỡng ước mơ; giữa bom đạn chiến tranh, tri thức vẫn có thể nảy mầm; và chỉ cần còn niềm tin, con người sẽ luôn tìm thấy ánh sáng để bước tiếp.