Ánh đèn giữa Trường Sơn

Nhiều người hỏi tôi rằng điều gì ám ảnh nhất sau những năm tháng chiến tranh. Có người nghĩ đó là tiếng bom, tiếng đạn hay những trận đánh ác liệt. Nhưng với tôi, điều không thể nào quên lại là một ngọn đèn dầu nhỏ giữa đại ngàn Trường Sơn.

Năm 1971, tôi là chiến sĩ của một đơn vị làm nhiệm vụ bảo đảm giao thông trên tuyến đường Trường Sơn. Công việc của chúng tôi không phải lúc nào cũng cầm súng chiến đấu, mà là mở đường, san lấp hố bom, dẫn đường cho những đoàn xe chở vũ khí và lương thực vào chiến trường miền Nam.

Ban ngày, máy bay địch quần thảo liên tục. Hễ thấy một đoạn đường vừa được sửa xong là chúng lại ném bom phá hủy. Có hôm chúng tôi vừa lấp xong hố bom này thì vài phút sau lại xuất hiện một hố bom khác.

Đêm xuống là lúc chúng tôi bắt đầu làm việc.

Không được bật đèn pin, không được nói chuyện lớn. Chỉ có ánh trăng mờ và những vì sao dẫn lối.

Một đêm, trời mưa rất to. Đất đỏ nhão nhoét, xe vận tải chở hàng bị sa lầy giữa con dốc. Nếu đoàn xe không vượt qua trước khi trời sáng, máy bay địch sẽ phát hiện và toàn bộ số hàng chi viện có thể bị phá hủy.

Tiểu đội chúng tôi lập tức lao vào.

Người xúc đất.

Người chặt cây lót đường.

Người lấy dây kéo xe.

Bùn đất phủ kín từ đầu đến chân, nhưng không ai bỏ cuộc.

Đúng lúc ấy, một tiếng nổ lớn vang lên. Một quả bom nổ chậm phát nổ ngay bên đường.

Khi khói tan, tôi nhìn quanh thì không thấy anh Lâm – tiểu đội trưởng của chúng tôi.

Chúng tôi chạy đi tìm.

Anh nằm cách đó vài chục mét, bị thương rất nặng.

Thấy chúng tôi chạy đến, anh chỉ tay về phía đoàn xe và nói trong hơi thở đứt quãng:

– Đừng... lo cho tôi... Hãy đưa... đoàn xe... đi trước...

Đó là những lời cuối cùng của anh.

Chúng tôi nghẹn ngào, nhưng vẫn phải tiếp tục công việc vì phía sau còn hàng chục chiếc xe đang chờ.

Đến gần sáng, đoàn xe cuối cùng cũng vượt qua an toàn.

Khi mọi người chuẩn bị rời đi, bác tài chiếc xe cuối cùng lấy từ trong cabin ra một ngọn đèn dầu nhỏ, thắp lên và đặt bên nơi anh Lâm nằm lại.

Bác nói:

– Để cậu ấy biết rằng... đoàn xe đã đi qua rồi.

Ánh đèn nhỏ ấy lập lòe giữa màn sương núi.

Không đủ sáng để xua tan cả màn đêm.

Nhưng đủ để sưởi ấm trái tim của những người lính chúng tôi.

Sau ngày đất nước thống nhất, tôi nhiều lần trở lại Trường Sơn.

Con đường đất đỏ năm nào giờ đã trở thành những tuyến đường rộng lớn.

Xe cộ nối nhau qua lại.

Không còn tiếng bom.

Không còn khói lửa.

Mỗi lần đi qua nơi ấy, tôi lại dừng xe vài phút.

Trong tâm trí tôi vẫn hiện lên ánh đèn dầu nhỏ năm xưa và gương mặt hiền lành của anh Lâm.

Các cháu thân mến!

Chiến tranh đã lùi xa, nhưng có những ngọn đèn sẽ không bao giờ tắt.

Đó là ngọn đèn của lòng yêu nước.

Là ánh sáng của tình đồng đội.

Là sự hy sinh thầm lặng của những con người đã dành cả tuổi thanh xuân để giữ cho con đường chi viện không bao giờ bị ngắt quãng.

Hôm nay, các cháu không phải mở đường giữa bom đạn như thế hệ chúng tôi.

Nhưng các cháu có thể mở những con đường mới bằng tri thức, bằng lòng nhân ái, bằng tinh thần cống hiến cho quê hương, đất nước.

Nếu làm được điều đó, thì ngọn lửa của một thời hoa lửa sẽ mãi mãi được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.