Ánh đèn pin trên dốc Mẫu Sơn
Câu chuyện về tinh thần dũng cảm và sự hy sinh thầm lặng của những cô gái dân quân vùng cao Lạng Sơn năm 1979, nơi ngọn đèn pin nhỏ giữa đêm sương lạnh đã dẫn đường an toàn cho đoàn tải thương vượt qua tầm pháo địch.
Đầu năm 1979, dải đất biên cương Lạng Sơn rực lửa chiến sự. Địa hình đồi núi hiểm trở cùng thời tiết sương muối giá lạnh khiến việc vận chuyển lương thực, đạn dược và tải thương trở nên vô cùng gian khổ. Bác Lê Thị Thanh, khi ấy mới 19 tuổi, là thành viên của đội Dân quân hỏa tuyến xã Mẫu Sơn, huyện Cao Lộc, chuyên trách dẫn đường và vận chuyển thương binh từ tuyến đầu về tuyến sau.
Đêm 22 tháng 2 năm 1979, đơn vị của bác Thanh nhận lệnh tải một đoàn thương binh nặng vượt dốc Mẫu Sơn về trạm xá dã chiến. Trời tối đen như mực, mưa bấc kèm sương mù dày đặc làm đường núi trơn trượt như mỡ. Đúng lúc đó, pháo địch từ bên kia biên giới bắt đầu bắn mồ dội dồn dập xuống các ngả đường chính nhằm cắt đứt tuyến rút quân.
Trong đoàn có chị Nùng Thị Xuyên, đội trưởng đội dân quân, là người thông thuộc từng hốc đá, đoạn dốc nơi đây. Để tránh bị lộ vị trí cho pháo địch tầm xa, toàn đội không được dùng đuốc hay đèn sáng lớn. Chị Xuyên quyết định dùng chiếc đèn pin nhỏ đã bọc kín đầu bằng vải đen, chỉ để hé một chấm sáng mờ nhạt sát mặt đất làm cọc tiêu di động cho anh em khiêng võng bước theo.
Khi đoàn tải thương đang bò từng bước qua đoạn cua hiểm trở nhất trên dốc, một quả pháo bất ngờ nổ ngay sát vách đá. Đất đá sạt lở dữ dội, chị Xuyên lao tới ôm chồm lấy chiếc võng thương binh gần nhất để che chắn. Mảnh pháo găm vào lưng khiến chị gục xuống.
Bác Thanh lao đến hỗ trợ nhưng chị Xuyên đã yếu dần. Tay chị vẫn nắm chặt chiếc đèn pin bọc vải, dồn hết sức lực cất tiếng nói đứt quãng: "Thanh... cầm lấy đèn... dẫn anh em đi tiếp... Đừng để thương binh bị tụt lại..."
Nén đau thương, bác Thanh tiếp quản chiếc đèn pin, tiếp tục dẫn toàn bộ đoàn tải thương vượt qua vùng oanh tạc an toàn trước khi bình minh lên.
Chiến tranh lùi xa, bác Lê Thị Thanh trở về với cuộc sống ruộng nương tại vùng quê Lạng Sơn. Mỗi khi mùa gió bắc về trên đỉnh Mẫu Sơn, hình ảnh người đội trưởng dân quân dũng cảm cùng chấm sáng nhỏ ngoan cường giữa đêm sương năm ấy lại dội về, nhắc nhở bác về một thời tuổi trẻ kiên cường và tình đồng chí thắm thiết.
