ánh Đèn Trong Hầm
“Ánh Đèn Trong Hầm” là câu chuyện về Phượng — một nữ y tá quân y trẻ tuổi đã dành trọn tuổi xuân của mình giữa khói lửa chiến tranh để cứu chữa cho đồng đội. Giữa những ngày bom rơi đạn nổ, ánh đèn dầu nhỏ bé trong căn hầm cứu thương không chỉ soi sáng bóng tối, mà còn trở thành biểu tượng của sự sống, của hy vọng và lòng nhân hậu giữa chiến trường khốc liệt.
Mùa mưa năm ấy, chiến trường miền Trung chìm trong những ngày ác liệt nhất.
Bom đạn dội xuống gần như suốt ngày đêm. Những cánh rừng bị cày nát, đất đá tung lên thành từng hố sâu loang lổ. Con đường tiếp tế vào căn cứ bị đánh phá liên tục, thương binh chuyển về ngày một nhiều.
Giữa khu rừng già um tùm ấy có một căn hầm quân y nhỏ được đào sâu dưới lòng đất.
Căn hầm chỉ rộng chừng vài mét vuông, mái lợp bằng gỗ rừng và phủ đất dày để tránh bom. Không khí bên trong luôn ẩm lạnh, mùi thuốc sát trùng hòa lẫn mùi đất ướt và khói đèn dầu ám vào từng góc nhỏ.
Nơi ấy, Phượng làm việc suốt nhiều tháng trời.
Phượng mới hai mươi hai tuổi.
Trước chiến tranh, cô từng là sinh viên trường y ở thành phố. Nhưng khi đất nước bước vào những năm tháng khốc liệt nhất, Phượng gác lại việc học, tình nguyện vào chiến trường làm quân y.
Ngày lên đường, mẹ cô khóc rất nhiều.
Còn Phượng chỉ nhẹ nhàng nắm tay mẹ:
– Con đi cứu người mà mẹ.
Từ đó, cô gái có đôi mắt dịu dàng ấy sống giữa tiếng bom đạn, ngày đêm chăm sóc thương binh nơi tuyến lửa.
Đêm trong rừng xuống rất nhanh.
Ngoài trời mưa rả rích.
Trong căn hầm quân y, ánh đèn dầu nhỏ lay lắt hắt lên những vách đất loang lổ. Phượng đang cúi người thay băng cho một thương binh bị thương nặng ở chân.
Mồ hôi lấm tấm trên trán cô dù trời rất lạnh.
Người lính trẻ nhăn mặt đau đớn:
– Chị Phượng… em có còn đi được không?
Phượng vừa băng bó vừa mỉm cười động viên:
– Rồi em sẽ khỏe thôi. Hòa bình còn phải về cưới vợ chứ.
Câu nói khiến cả căn hầm bật cười khe khẽ.
Đó là điều đặc biệt ở Phượng.
Dù chiến tranh khốc liệt đến đâu, cô vẫn luôn tìm cách mang lại chút ấm áp cho mọi người.
Có những đêm thương binh chuyển về đông đến mức cô gần như không được nghỉ.
Một tay cầm đèn, một tay khâu vết thương, Phượng thức trắng nhiều ngày liền.
Đôi mắt cô thâm quầng vì thiếu ngủ nhưng chưa bao giờ than vãn.
Nhiều chiến sĩ thường nói với nhau:
– Chỉ cần thấy ánh đèn trong hầm còn sáng là biết mình còn hy vọng sống.
Đêm ấy, mưa lớn kéo dài từ chiều.
Khoảng gần nửa đêm, bên ngoài bỗng vang lên tiếng chân người hối hả cùng tiếng gọi dồn dập:
– Có thương binh nặng!
Tấm cửa hầm bật mở.
Hai chiến sĩ khiêng vào một người lính trẻ bê bết máu.
Mảnh pháo găm sâu vào ngực anh.
Phượng lập tức lao tới.
– Đặt xuống đây nhanh!
Cô nhanh chóng kiểm tra vết thương rồi quay sang y tá phụ tá:
– Chuẩn bị dụng cụ! Mau lên!
Trong ánh đèn dầu chập chờn, Phượng cúi sát người thương binh, đôi tay run nhẹ nhưng ánh mắt vẫn bình tĩnh lạ thường.
Ngoài kia, tiếng máy bay bắt đầu gầm rú trên bầu trời.
Một chiến sĩ lo lắng:
– Có thể chúng phát hiện khu vực này rồi!
Nhưng Phượng vẫn không rời vị trí.
Cô hiểu nếu chậm thêm vài phút, người lính kia sẽ không qua khỏi.
Bom bắt đầu nổ gần hơn.
Đất trên mái hầm rung lên bần bật.
Bụi đất rơi lả tả xuống tóc và vai áo mọi người.
Người thương binh yếu ớt mở mắt:
– Chị… cứu em với… em chưa muốn chết…
Phượng cúi xuống nắm chặt tay anh:
– Em sẽ sống. Tin chị.
Rồi cô tiếp tục khâu vết thương trong tiếng bom rung chuyển cả mặt đất.
Bất ngờ…
Một tiếng nổ cực lớn vang lên sát cửa hầm.
Sức ép khiến ngọn đèn dầu chao đảo suýt tắt.
Tiếng đất đá đổ ầm bên ngoài.
Có người hét lên:
– Hầm sắp sập rồi!
Mọi người hoảng hốt dìu thương binh di chuyển vào góc an toàn hơn.
Đúng lúc ấy, một mảng gỗ lớn từ mái hầm bất ngờ gãy xuống ngay phía người lính trẻ đang nằm.
Không kịp suy nghĩ, Phượng lao tới dùng thân mình che cho anh.
Ầm!
Tiếng đổ sập vang lên dữ dội.
Cả căn hầm chìm trong bụi đất mịt mù.
Khi đồng đội đào được lối vào sau trận bom, ánh đèn dầu đã tắt từ lâu.
Trong góc hầm đổ nát, họ tìm thấy người thương binh vẫn còn sống.
Còn Phượng…
Cô nằm bất động phía trên, đôi tay vẫn dang rộng như đang che chở cho người lính trẻ ấy đến giây phút cuối cùng.
Không ai cầm được nước mắt.
Người thương binh được cứu sống sau này trở thành bác sĩ quân y.
Suốt cuộc đời mình, ông luôn giữ bên bàn làm việc một chiếc đèn dầu nhỏ cũ kỹ.
Mỗi khi ai hỏi, ông chỉ lặng im rất lâu rồi nói:
– Có một người đã dùng cả tuổi xuân để giữ ánh sáng cho chúng tôi giữa những ngày tăm tối nhất.
Sau chiến tranh, căn hầm quân y năm xưa được phục dựng thành khu tưởng niệm.
Người ta đặt trong đó một ngọn đèn dầu luôn được thắp sáng.
Ánh đèn ấy không chỉ để nhớ về Phượng…
Mà còn để nhắc rằng giữa bom đạn khốc liệt nhất của chiến tranh, vẫn có những con người sống đẹp đến mức khiến cả thời gian cũng phải cúi đầu.
