Ánh đèn trong hầm trú ẩn

Tôi là Đỗ Văn Bình, khi chiến tranh nổ ra, tôi mới mười sáu tuổi. Gia đình tôi cùng bà con trong xóm sống chủ yếu dưới những căn hầm trú ẩn đào sâu dưới lòng đất. Những ngày ấy, tiếng còi báo động đã trở thành một phần của cuộc sống. Mỗi khi còi vang lên, tất cả lại vội vã chạy xuống hầm, mang theo những gì có thể. Trong hầm tối chật chội, chỉ có một chiếc đèn dầu nhỏ được thắp lên. Ánh sáng yếu ớt ấy không đủ xua tan bóng tối, nhưng lại khiến mọi người cảm thấy bớt sợ hơn. Tôi nhớ nhất là những đêm dài, khi bom rơi dồn dập trên mặt đất. Đất đá rung chuyển, bụi rơi lả tả từ trần hầm xuống tóc, xuống vai. Có lần, một quả bom nổ rất gần. Cả hầm chao đảo. Một em bé bật khóc thét. Mẹ em ôm chặt con, dỗ dành trong tiếng nổ vẫn chưa dứt. Người lớn im lặng, nhưng tôi biết ai cũng sợ. Ông Ba – người lớn tuổi nhất trong xóm – chậm rãi tiến lại gần chiếc đèn dầu, chỉnh lại bấc cho sáng hơn. Ông nói:
“Còn đèn là còn người. Đừng lo.” Câu nói ấy, tôi không bao giờ quên. Sau mỗi trận bom, chúng tôi lại chui lên khỏi hầm. Có khi nhà cửa bị phá hỏng, có khi vườn tược tan hoang. Nhưng rồi ai cũng lại bắt tay dọn dẹp, dựng lại những gì đã mất. Chiếc đèn dầu ấy vẫn luôn được giữ gìn cẩn thận. Nó không chỉ là ánh sáng, mà còn là niềm tin. Nhiều năm sau, khi chiến tranh qua đi, tôi trở về nơi cũ. Hầm trú ẩn không còn, nhưng tôi vẫn nhớ rõ cảm giác khi ngồi dưới ánh đèn leo lét giữa lòng đất. Giữa những ngày tháng đen tối nhất, chính những điều nhỏ bé như thế đã giúp chúng tôi vượt qua. Và với tôi, ánh đèn ấy sẽ mãi là biểu tượng của hy vọng – thứ không bao giờ bị dập tắt, dù trong hoàn cảnh khắc nghiệt nhất.