Ánh đuốc nhân văn của người chỉ huy chiến trường (1)

Ánh đuốc nhân văn của người chỉ huy chiến trường

Đại tướng Chu Huy Mân là một trong những nhà lãnh đạo quân sự xuất sắc của Quân đội nhân dân Việt Nam, người nổi tiếng với tài thao lược và nghệ thuật chinh phục lòng người ("đắc nhân tâm") sâu sắc. Là chỉ huy trực tiếp lãnh đạo các đơn vị chủ lực tác chiến tại các chiến trường ác liệt như Khu 5 và Tây Nguyên, ông không chỉ có tài phát hiện vấn đề, đưa ra nhiều sáng kiến độc đáo để cùng đồng đội vượt qua nghịch cảnh mà còn luôn chú trọng xây dựng con người, bồi đắp lý tưởng cách mạng cho chiến sĩ. Tư duy quân sự của ông luôn gắn liền với tư tưởng nhân văn: người chỉ huy không chỉ biết ra mệnh lệnh quân sự cứng nhắc, mà phải biết xây dựng bộ đội thành những chiến sĩ có quyết tâm chiến đấu và hy sinh vì độc lập, tự do của dân tộc.

Sáng kiến và sự sâu sát của ông được thể hiện rõ nét qua trận đánh Kỳ Sanh tại Quảng Nam vào năm 1964. Trước trận đánh, bộ đội gặp khó khăn lớn khi phải vận động trên địa hình trống trải dưới hệ thống cứ điểm dày đặc của địch nhưng lại thiếu thốn dụng cụ đào công sự trầm trọng (chưa đầy hai mươi chiếc cuốc, xẻng). Nhận thấy điều này, ông đã nảy ra sáng kiến vào rừng chặt cây gỗ cứng, vót nhọn để làm công cụ thay thế. Lấy hình ảnh cọc gỗ Bạch Đằng của Ngô Quyền năm xưa để khích lệ, ông đã truyền cảm hứng cho toàn đơn vị tự tay chế tạo dụng cụ đào trận địa. Nhờ những chiếc cọc gỗ vót nhọn ấy, bộ đội đã kịp thời hoàn thành hệ thống công sự trong đêm, giúp Tiểu đoàn bộ binh 90 trụ vững ở địa bàn đồng bằng và bẻ gãy đợt phục kích của quân địch vào ngày 10-8-1964.

Không chỉ tài trí trong tác chiến, ông còn là điểm tựa tinh thần vững chắc cho đồng đội vào những giai đoạn cam go nhất. Sau chiến thắng Plây Me - Ia Đrăng năm 1965, quân ta gặp tổn thất lớn, đời sống kham khổ dẫn đến hiện tượng sinh hoạt rời rạc, mất đoàn kết nội bộ và buông lỏng kỷ luật ở một số đơn vị. Trước tình hình đó, Đảng ủy Mặt trận đã tổ chức một đợt chỉnh huấn chính trị toàn diện, yêu cầu các cán bộ trung, cao cấp tự phê bình và làm hai bản kiểm điểm (một bản ưu điểm và một bản khuyết điểm). Hành động đặc biệt của ông ở cuối đợt chỉnh huấn đã trở thành biểu tượng của lòng vị tha và nghệ thuật lãnh đạo: ông tuyên bố đốt sạch tất cả những bản viết về khuyết điểm ngay trước mặt mọi người sau khi ghi nhận sự tự phê bình nghiêm túc của họ. Thay vào đó, ông trao cho chính ủy các trung đoàn những sợi dây thừng để trói tù binh Mỹ. Hành động này xóa bỏ mọi áp lực tâm lý, khơi dậy niềm tin, lòng kiêu hãnh và khí thế hào hùng cho toàn quân trước khi bước vào những nhiệm vụ mới.