ANH HÙNG A SANH (PUIH SAN): HUYỀN THOẠI CHÈO ĐÒ TRÊN DÒNG PÔ CÔ
ANH HÙNG A SANH (PUIH SAN): HUYỀN THOẠI CHÈO ĐÒ TRÊN DÒNG PÔ CÔ
Giữa đại ngàn Tây Nguyên hùng vĩ, dòng sông Pô Cô cuồn cuộn sóng dữ đã chứng kiến biết bao chiến công. Nhưng có lẽ, hình ảnh đẹp nhất, kiên cường nhất chính là người lái đò Puih San (bí danh A Sanh) — người đã đưa hàng ngàn cán bộ, chiến sĩ và hàng hóa qua sông an toàn dưới làn mưa bom bão đạn của kẻ thù.
1. Người con của làng Kăng
Puih San là người dân tộc Gia Rai, sinh ra tại vùng đất Gia Lai giàu truyền thống cách mạng. Với đôi tay rắn rỏi và sự thông thuộc từng con nước, ghềnh đá trên dòng Pô Cô, anh đã tình nguyện gia nhập đơn vị vận tải, đảm nhận nhiệm vụ cực kỳ nguy hiểm: chèo đò đưa bộ đội và vũ khí chi viện cho chiến trường.
2. "Bàn tay chèo lái" vượt qua lướt đạn
Những năm 1960, sông Pô Cô bị địch phong tỏa gắt gao. Máy bay địch liên tục bắn phá, còn dưới mặt nước là những ghềnh thác hiểm trở.
Mưu trí vượt tuyến: Để tránh bị phát hiện, A Sanh thường xuyên chèo đò vào ban đêm, dùng lá cây ngụy trang và lợi dụng tiếng sóng vỗ để át đi tiếng chèo.
Kỳ tích vận chuyển: Có những lúc thuyền bị trúng đạn, anh vẫn bình tĩnh vừa chèo lái, vừa ngăn không cho thuyền chìm. Trong suốt 10 năm (1961 - 1971), anh đã thực hiện hàng ngàn chuyến đò, đưa đón hàng vạn lượt cán bộ, chiến sĩ qua sông mà không một lần để xảy ra mất mát.
3. Nguyên mẫu của bài ca bất hủ
Chiến công của anh đã trở thành nguồn cảm hứng cho nhạc sĩ Cẩm Phong viết nên bài hát "Người lái đò trên sông Pô Cô". Lời bài hát như tạc tạc hình tượng người anh hùng vào lịch sử:
"Hỡi dòng sông Pô Cô, có anh lái đò tên là A Sanh... Một mình một đò giữa dòng nước xoáy, vẫn giữ tay chèo vững vàng đưa bộ đội qua sông."
4. Vinh danh và sự khiêm nhường
Năm 1998, Puih San được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Dù trở thành một huyền thoại, ông vẫn sống một cuộc đời giản dị, khiêm nhường giữa buôn làng Gia Rai, luôn giữ đúng cốt cách của một người con vùng cao tận tụy.
Tóm lược thông tin:
Họ và tên: Puih San (Bí danh: A Sanh, 1937 – 2000).
Dân tộc: Gia Rai.
Quê quán: Xã Ia Krai, huyện Ia Grai, Gia Lai.
Chiến công: Chèo đò đưa bộ đội, vũ khí qua sông Pô Cô trong kháng chiến chống Mỹ.
Danh hiệu: Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (1998).
Lời kết: Anh hùng A Sanh đã chứng minh rằng: "Không có dòng sông nào quá dữ, không có kẻ thù nào quá mạnh trước một tay chèo quả cảm". Đối với các em học sinh tại trường PTDTBT THCS Leng Su Sìn, câu chuyện của ông là bài học về sự bền bỉ, ý chí vượt qua mọi gian khổ để hoàn thành nhiệm vụ được giao.
