Anh hùng Alăng Bảy
Từ bao đời nay, dòng sông Kôn khởi nguồn từ dãy núi Mang, qua bao thác ghềnh xuôi dòng ôm ấp bản làng Cơ Tu. Vùng quê giàu truyền thống đấu tranh cách mạng (xã Sông Kôn, huyện Đông Giang, tỉnh Quảng Nam) có một già làng tiêu biểu bởi tên ông gắn liền với những chiến công hiển hách, đó là già làng Alăng Bảy – người anh hùng của đại ngàn Trường Sơn trong những năm chống Mỹ, cứu nước, người con ưu tú bình dị, thương dân của đồng bào Cơ Tu...
Kỳ tích bắn rơi 5 máy bay Mỹ bằng súng trường
Cách đây 3 năm, cùng đoàn công tác của Bộ CHQS tỉnh Quảng Nam lên chúc sức khỏe, tặng quà nhân ngày Thương binh-Liệt sĩ (27-7), tôi thấy Anh hùng Alăng Bảy còn minh mẫn và tráng kiện lắm. Khi hỏi về những chiến công năm xưa, ông say sưa kể cho tôi nghe về ký ức một thời oanh liệt...
Anh hùng Alăng Bảy sinh năm 1930, tại xã Atiêng, huyện Hiên (nay là huyện Đông Giang, Quảng Nam). Buôn làng Cơ Tu nghèo khó, đồng bào lam lũ, chiến tranh thảm khốc, kẻ địch dã man tàn sát, giết hại người vô tội. Vì căm thù giặc, năm 1958 ông thoát ly theo cách mạng. Đúng hai năm sau, ông được kết nạp vào Đảng. Ngày ấy, tình hình chiến tranh và cục diện trên chiến trường ngày càng ác liệt nên năm 1963 Bộ CHQS tỉnh Quảng Nam điều động ông về tăng cường cho Huyện đội Tây Giang (nay là Ban CHQS huyện Tây Giang), đảm nhiệm chức vụ trợ lý tác chiến cho huyện đội. Thực hiện chủ trương tăng cường cán bộ chủ chốt cho cơ sở, huyện đội Tây Giang điều Đại úy Alăng Bảy về giữ chức chính trị viên, kiêm xã đội trưởng đồng thời là Chủ tịch UBND xã Atiêng, rồi Bí thư xã Atiêng từ năm 1968 đến 1975. Chính trong thời gian này Alăng Bảy đã lập nhiều chiến công. Tiêu biểu nhất phải kể tới kỳ tích dùng súng trường bắn rơi 5 máy bay Mỹ.
Bức ảnh nổi tiếng "Ngày trở về" của Nghệ sĩ nhiếp ảnh Lê Vấn ghi lại khoảnh khắc của vợ chồng Anh hùng Alăng Bảy.
Khi tôi nhắc tới kỳ tích này, anh hùng Alăng Bảy hào hứng kể: “Năm 1962, tại khu vực đồi Ahu, xã Atiêng (Tây Giang), tôi cùng các chiến sĩ đang kiên trì mai phục địch, bỗng nhiên một chiếc máy bay trinh sát HU 1A của Mỹ quần lượn sát đồi và chuẩn bị hạ cánh. Lúc này tôi cùng 2 chiến sĩ lợi dụng địa hình, địa vật bò lên sát đỉnh đồi chọn ví trí ẩn nấp và chờ thời cơ nổ súng. Khoảng 30 phút sau, khi chiếc HU 1A vừa hạ thấp độ cao thì tôi đã nã một phát đạn súng trường, chiếc máy bay bốc cháy ngùn ngụt chao đảo rồi cắm đầu lao xuống khe núi Ahu... Đến mùa thu năm 1963, tại sân bay dã chiến trên đồn Aró (xã Lăng), tôi lại cùng với đồng chí Bnướch Tâm chỉ huy tiểu đội 10 chiến sĩ vào khoảng 3 giờ sáng bí mật lẻn vào sân bay phục kích chờ đợi thời cơ. Sau một giờ đồng hồ kiên trì mai phục. Đến lúc trời vừa rạng sáng, tôi ra lệnh nổ súng diệt gọn 43 tên địch và bắn cháy 2 máy bay trực thăng Mỹ.
Bị đánh bất ngờ, quân địch hoảng loạn chống đỡ rồi gọi lực lượng đến tăng viện nhằm bao vây lực lượng ta, nên chúng tôi nhanh chóng mở đường máu thoát thân. Hôm ấy, tôi cùng các anh em cơ động vào rừng sâu đến hơn 7 giờ sáng mới trở về đơn vị an toàn. Lực lượng ta có đồng chí Alăng Cưa bị thương...”.
Trao đổi với các đồng chí ở Bộ CHQS tỉnh Quảng Nam và tìm hiểu truyền thống lịch sử, tôi biết thêm nhiều chiến công về Anh hùng Alăng Bảy... Cuối tháng 5-1968, ông cùng 4 du kích địa phương mật phục trên đỉnh núi (thôn Za rươt, xã Atiêng). Hôm ấy bất ngờ 1 chiếc trực thăng Mỹ chở biệt kích chuẩn bị hạ cánh xuống gần khu ẩn náu của ta. Lúc này Alăng Bảy chớp thời cơ nổ súng ngay lập tức. Chiếc máy bay trúng đạn, chao đảo không bay lên được, đành phải hạ cánh khẩn cấp. Khi đó, Alăng Bảy cùng đồng đội nhanh chóng ập tới, đồng loạt nổ súng tiêu diệt 5 tên (trong đó có 2 tên giặc lái) thu 4 khẩu súng và “bắt sống” cả chiếc máy bay.
Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, ông Alăng Bảy tham gia chiến đấu 35 trận, cùng đồng đội bắn hạ 10 máy bay, tiêu diệt 301 tên địch, bắt sống 37 tên và làm bị thương hàng trăm tên địch. Trong đó, riêng ông Bảy tiêu diệt 51 tên địch, làm bị thương 46 tên, bắn rơi 3 máy bay lên thẳng. Với những chiến công tiêu biểu, xuất sắc Alăng Bảy được tặng thưởng 1 Huân chương Kháng chiến hạng Nhất; 3 Huân chương chiến sĩ vẻ vang các hạng 1, 2, 3; 2 Huy chương chiến công hạng 1, 2 và nhiều bằng khen, giấy khen... Năm 2015, ông vinh dự được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
