Anh hùng Bế Văn Cắm
Anh hùng Bế Văn Cắm sinh năm 1945, là người dân tộc Nùng, quê ở Pác Bó, xã Trường Hà, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng. Khi hy sinh, đồng chí là đảng viên, Trung đội phó, Đại đội 3, Trung đoàn 14, Sư đoàn 7.
Sinh trưởng trong một gia đình nông dân ở Pác Bó - căn cứ địa vững chắc của Đảng ta từ trước Cách mạng Tháng Tám, Bế Văn Cắm sớm tiếp thu truyền thống đấu tranh cách mạng, có lòng yêu nước, căm thù sâu sắc đế quốc và phong kiến.
Tháng 2-1964, Bế Văn Cắm nhập ngũ, tháng 1-1966, cùng đơn vị hành quân vượt Trường Sơn vào miền Nam chiến đấu. Đến vị trí tập kết, anh bị ốm nặng rồi bị liệt cả hai chân. Với hai tay và hai gậy kiên trì, rèn luyện từng bước một, anh đã chiến thắng bệnh tật và quay trở lại đội ngũ chiến đấu. Qua sáu tháng chiến đấu từ tháng 7-1967 đến tháng 1-1968, Bế Văn Cắm tham gia sáu trận đánh, trận nào cũng lập công xuất sắc.
Trong trận đánh căn cứ Tân Hưng đêm mùng 10-7-1967, sau khi hoàn thành nhiệm vụ diệt lô cốt số 6, đồng chí diệt hỏa điểm bên phải cửa mở tạo thời cơ cho đơn vị tiến lên. Sau đó, đồng chí bắn sập ổ đề kháng chặn đường đơn vị, rồi dùng quả đạn cuối cùng diệt lô cốt số 5, tạo thuận lợi cho đơn vị diệt gọn căn cứ địch. Lúc giải quyết chiến trường, đồng chí cõng một thương binh, rồi tham gia cáng 2 thương binh và mang 3 súng cá nhân về tuyến sau'.
Tiếp đó ngày 6-8-1967, trong trận đánh Cầu Lê, đồng chí chỉ huy một tổ hỏa lực sang phối hợp chiến đấu cùng trung đoàn bạn đánh căn cứ, diệt 40 tên biệt kích. Thấy địch chống trả quyết liệt, khi đó tổ bộc phá chưa phá được hàng rào, đồng chí dũng cảm bò lên sát hàng rào, bất ngờ nổ súng chính xác, diệt hỏa điểm đầu cầu tạo điều kiện cho đồng đội vượt lên phá rào để cho bộ đội tiến lên đánh sâu vào giữa căn cứ. Khi đơn vị đang vượt bãi đất trống thì bị địch phát hiện, một đại liên địch bắn sát mặt đất, gây thương vong cho mũi xung kích của ta, không phút chần chừ, bất chấp hiểm nguy, đồng chí đã lợi dụng địa hình, địa vật áp sát mục tiêu, mưu trí, khôn khéo ném một quả lựu đạn chặn họng hỏa điểm của địch. Với hành động dũng cảm đó, sau trận đánh, đồng chí được đơn vị bạn đề nghị tặng thưởng Huân chương Chiến công giải phóng hạng Ba.
Đồng chí Bế Văn Cắm không những là một xạ thủ hỏa lực, cùng đơn vị diệt các hỏa điểm, lô cốt địch mà còn là dũng sĩ diệt xe tăng địch. Tháng 11-1967, trong trận đánh Lộc Ninh, lần đầu tiên gặp xe tăng địch, đồng chí đã diệt một xe M14. Tiếp đó, trong một trận phục kích khác, đồng chí tiêu diệt thêm một xe tăng nữa trên đường Cà Tum - Bố Túc. Tháng 12-1967, được đơn vị giao nhiệm vụ luồn sâu vào trong sân bay Cà Tum, đồng chí bò sát vào bãi để xe, phá nổ tung 5 xe tăng địch. Với những chiến công đó, Bế Văn Cắm được đơn vị bình bầu là Dũng sĩ diệt xe cơ giới, đề nghị tặng thưởng Huân chương Chiến công giải phóng hạng Ba. Đồng chí cũng là lá cờ đầu của sư đoàn trong phong trào thi đua diệt xe tăng địch. Chiến công nối tiếp chiến công, tháng 1-1968, đồng chí lại cùng đơn vị đánh quân Mỹ đổ bộ đường không tại Trảng Rôm (Tây Ninh). Với cương vị Trung đội phó bộ binh của Đại đội 3, Tiểu đoàn 11, Trung đoàn 14, Sư đoàn 7, đồng chí đã chỉ huy trung đội chiến đấu dũng cảm, xuất kích đánh gần, diệt nhiều địch. Khi trận chiến diễn ra ác liệt, địch đông ta ít, Bế Văn Cắm chiến đấu đến viên đạn cuối cùng và đã anh dũng hy sinh.
Đồng chí đã được tặng thưởng 1 Huân chương Chiến công giải phóng hạng Nhì, 3 Huân chương Chiến công giải phóng hạng Ba, 6 bằng khen, một lần đạt danh hiệu Dũng sĩ diệt Mỹ cấp ưu tú và nhiều lần đạt danh hiệu Dũng sĩ diệt xe cơ giới. Do đạt được nhiều thành tích đặc biệt xuất sắc, ngày 20-12-1969, đồng chí Bế Văn Cắm được Chính phủ cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân giải phóng.
