Anh hùng Bế Văn Đàn – Lấy thân mình làm giá súng
Trong lịch sử cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, có những người chiến sĩ đã trở thành biểu tượng của lòng dũng cảm và tinh thần hy sinh vì đồng đội. Anh hùng Bế Văn Đàn là một trong những tấm gương như thế. Hình ảnh anh lấy thân mình làm giá súng giữa trận chiến Mường Pồn đã trở thành biểu tượng bất tử của chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam.
Bế Văn Đàn sinh năm 1931, là người dân tộc Tày, quê tại xã Quang Vinh, huyện Phục Hòa, tỉnh Cao Bằng. Sinh ra trong một gia đình nghèo giàu truyền thống cách mạng, tuổi thơ của anh gắn với nhiều mất mát. Cha làm thợ mỏ, mẹ mất sớm, người chú tham gia cách mạng bị thực dân Pháp bắt và sát hại. Từ nhỏ, anh phải đi ở cho địa chủ. Sau 5 năm, Bế Văn Đàn trốn về sống với dì và tham gia hoạt động du kích.
Tháng 1/1949, anh tình nguyện gia nhập quân đội. Trong những năm tháng chiến đấu, Bế Văn Đàn luôn thể hiện tinh thần dũng cảm, kiên cường, nghiêm túc chấp hành mệnh lệnh và sẵn sàng vượt qua mọi gian khổ.
Đông Xuân 1953–1954, anh được giao nhiệm vụ làm liên lạc tiểu đoàn. Trong trận chiến tại Mường Pồn, một đại đội của ta được giao nhiệm vụ bao vây, ngăn chặn quân Pháp, tạo điều kiện cho các đơn vị lớn triển khai lực lượng. Biết lực lượng Việt Minh ít, quân Pháp liên tục phản kích với sự yểm trợ của phi pháo.
Nhận lệnh phải giữ chân địch bằng mọi giá, Bế Văn Đàn dù vừa đi công tác về vẫn xung phong vượt qua làn đạn nguy hiểm để truyền đạt mệnh lệnh cho đại đội. Sau đó, anh ở lại trực tiếp chiến đấu cùng đồng đội.
Trận chiến ngày càng ác liệt. Đại đội chỉ còn 17 người, nhiều chiến sĩ hy sinh và bị thương. Bế Văn Đàn cũng bị thương nhưng vẫn tiếp tục chiến đấu. Khi một khẩu trung liên mất xạ thủ, khẩu súng của Chu Văn Pù lại không có chỗ đặt, Bế Văn Đàn không một chút do dự chạy đến, dùng vai mình làm giá súng.
Anh ghì chặt hai chân khẩu trung liên trên vai và hô đồng đội nổ súng. Khi Chu Văn Pù còn do dự, Bế Văn Đàn động viên: “Kẻ thù trước mặt, bắn chết chúng nó đi, trả thù cho đồng đội”.
Nhờ sự kiên cường ấy, Chu Văn Pù siết cò, quật ngã nhiều tên địch, làm cuộc phản kích bị bẻ gãy.
Nhưng Bế Văn Đàn đã không trở về. Trong lúc làm giá súng, anh tiếp tục bị thương và hy sinh khi đôi tay vẫn ghì chặt chân súng trên vai.
Sự hy sinh của anh đã trở thành nguồn cổ vũ lớn lao đối với đồng đội trên toàn mặt trận, góp phần vào thắng lợi của Chiến dịch Điện Biên Phủ.
Tại đại hội mừng công, Bế Văn Đàn được truy tặng Huân chương Chiến công hạng Nhất và được bình bầu là Chiến sĩ thi đua số 1 của tiểu đoàn. Ngày 31/8/1955, anh được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và Huân chương Quân công hạng Nhì.
Tháng 5/1959, hài cốt của anh được quy tập về Nghĩa trang Liệt sĩ A1, Điện Biên.
Hình ảnh người chiến sĩ lấy thân mình làm giá súng mãi mãi trở thành biểu tượng của lòng quả cảm, tinh thần đồng đội và sự hy sinh vì Tổ quốc. Tên Bế Văn Đàn hôm nay được đặt cho nhiều tuyến đường, trường học trên cả nước. Di tích Mường Pồn cũng trở thành địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống yêu nước cho các thế hệ mai sau.
