Anh hùng Bế Văn Đàn sinh năm 1931, là người dân tộc Tày quê ở Cao Bằng. Trưởng thành trong gian khổ, anh sớm tham gia cách mạng và trở thành chiến sĩ liên lạc thuộc Trung đoàn 98, Đại đoàn 312.

Trong chiến dịch Đông Xuân 1953 – 1954, trận đánh Mường Pồn diễn ra cực kỳ dã man và ác liệt. Quân Pháp tập trung lực lượng lớn cùng hỏa lực mạnh nhằm đè bẹp đại đội của anh. Tình thế ngàn cân treo sợi tóc khi lực lượng ta thương vong nhiều, trung phong địch tràn lên cuồn cuộn. Lúc này, khẩu súng trung liên của đồng đội Chu Văn Pù không thể bắn được vì không có chỗ kê súng giữa địa hình trống trải. Không một phút đắn đo, Bế Văn Đàn lao ra khỏi hào, xông đến bên đồng đội và nói lớn: "Kẻ thù trước mặt, giữ lấy dân, giữ lấy nước, hy sinh là tự do!". Anh dùng hai tay nắm chặt hai chân khẩu súng trung liên, ghì mạnh lên vai mình và thúc giục đồng đội: "Bắn đi! Bắn chết mẹ chúng nó đi!". Đồng đội chần chừ vì xót xa, anh giục gắt gao. Khẩu trung liên trên vai Bế Văn Đàn nhả đạn liên tục vào đội hình địch, quật ngã hàng loạt quân Pháp, bẻ gãy đợt tấn công của kẻ thù. Trong lúc gánh từng nhịp rung dữ dội của nòng súng, anh bị hai vết thương nặng và đã anh dũng hy sinh ngay trên mặt trận khi tay vẫn ghì chặt chân súng. Tấm gương lấy thân làm giá súng của Bế Văn Đàn đã trở thành khẩu hiệu thi đua "Học tập Bế Văn Đàn" sục sôi toàn mặt trận Điện Biên Phủ năm ấy