Anh hùng Bông Văn Dĩa: Người thuyền trưởng và những chuyến hàng "Không Dấu Vết

Trong lịch sử vận tải quân sự thế giới, hiếm có một hệ thống nào kỳ lạ như những "Con tàu Không số". Đó là những chiếc tàu đánh cá thô sơ, lầm lũi giữa biển Đông, mang trong bụng hàng tấn vũ khí nhưng vẻ ngoài lại chẳng khác gì tàu của ngư dân. Ông Bông Văn Dĩa chính là người đã đặt những "viên gạch" đầu tiên cho con đường đầy sóng gió này.

Năm 1961, khi những con đường trên bộ vẫn còn đang khai phá, một yêu cầu khẩn thiết đặt ra: Phải đưa vũ khí vào Cà Mau – điểm tận cùng của Tổ quốc. Nhưng làm sao để vượt qua hàng ngàn dặm biển bị tàu chiến địch bủa vây?

Ông Bông Văn Dĩa, một người con của vùng đất mũi, đã nhận nhiệm vụ dẫn đầu một nhóm chiến sĩ đi thuyền buồm từ Nam ra Bắc để xin chi viện. Đây không chỉ là một chuyến đi, đó là một cuộc khảo sát lộ trình khắc nghiệt nhất. Họ không có la bàn hiện đại, chỉ dựa vào các chòm sao và kinh nghiệm nhìn màu nước để định hướng.

Sau nhiều ngày lênh đênh, khi cập bến miền Bắc an toàn, ông không nghỉ ngơi mà bắt tay ngay vào việc tính toán: Gió mùa nào thì đi nhanh nhất? Đi luồng lạch nào để tránh radar địch? Cách ngụy trang hàng hóa thế nào để nếu bị kiểm tra cũng không lộ?

Sự anh hùng của ông Bông Văn Dĩa lồng ghép trong một triết lý vận tải đầy đau đớn nhưng vô cùng tỉnh táo: Bảo vệ mạng lưới hơn bảo vệ hàng hóa.

Mỗi con tàu do ông điều phối hay cầm lái đều được gài sẵn hàng tấn thuốc nổ. Nguyên tắc này là: Nếu không thể giao hàng, toàn bộ tàu và hàng phải tan vào lòng biển.

Có những đêm, tàu của ông chạm trán với tàu tuần tiễu của địch. Trong khoảnh khắc ngàn cân treo sợi tóc, khi tay đã đặt lên nút bấm tự hủy, ông vẫn giữ một cái đầu lạnh đến đáng sợ. Ông điều khiển tàu len lỏi qua các rạn san hô, tận dụng bóng tối và sự hiểu biết tường tận về địa lý vùng biển để "cắt đuôi" đối thủ. Sự sâu sắc của ông nằm ở chỗ: Ông không bao giờ chấp nhận thất bại vì thiếu chuẩn bị. Với ông, mỗi chuyến đi là một kịch bản được tập dượt kỹ lưỡng trong đầu hàng trăm lần.

Năm 1962, chuyến tàu mang tên "Phương Đông 1" do ông chỉ huy đã vận chuyển thành công 30 tấn vũ khí vào bến Vàm Lũng (Cà Mau). Khi những kiện hàng đầu tiên được dỡ xuống giữa rừng đước, những người lính miền Nam đã khóc vì sung sướng.

Ông Dĩa đứng đó, lặng lẽ nhìn những hòm súng đạn thấm đẫm vị muối biển. Ông biết rằng, đằng sau sự thành công này là sự hy sinh của bao đồng đội đã nằm lại dưới đáy đại dương để giữ bí mật cho con đường. Ông không coi mình là người tạo nên kỳ tích, ông chỉ coi mình là một "người giao hàng" bền bỉ, luôn tìm mọi cách để hàng hóa đến được đúng "địa chỉ" vào đúng "thời điểm" chiến trường cần nhất.

Hòa bình lập lại, ông Bông Văn Dĩa trở về với cuộc sống giản dị của một lão nông vùng sông nước Cà Mau. Những tấm huân chương cao quý được ông cất kỹ trong tủ, hiếm khi mang ra khoe khoang. Ông vẫn giữ phong thái của một người thuyền trưởng: Trầm mặc, quan sát và luôn sống vì tập thể.

Người anh hùng ấy giống như một ngọn hải đăng thầm lặng. Ông không tỏa sáng rực rỡ để ai cũng thấy, nhưng ông dẫn lối cho cả một hệ thống vận tải huyền thoại, giữ cho ngọn lửa kháng chiến ở miền Nam không bao giờ bị tắt vì thiếu nguồn lực.