Anh hùng Bùi Ngọc Dương và bản hùng ca kiến trúc sư chiến trường

Liệt sĩ Bùi Ngọc Dương (sinh năm 1943 tại Hà Nội) là tấm gương tiêu biểu cho tinh thần dấn thân của tầng lớp trí thức trẻ trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Tốt nghiệp khoa Kiến trúc Trường Đại học Xây dựng năm 1965 với tương lai sự nghiệp đầy hứa hẹn, anh đã tạm gạt lại ước mơ sáng tạo, gác lại những bản vẽ công trình để xung phong nhập ngũ, trở thành một sĩ quan công binh kiên cường trên chiến trường miền Nam.

Năm 1968, trong Chiến dịch Đường 9 - Khe Sanh, Bùi Ngọc Dương là Trung đội trưởng thuộc Đại đội 8, Tiểu đoàn 2, Trung đoàn 229 Công binh. Trung đội của anh được giao nhiệm vụ vô cùng hiểm nguy: mở cửa mở và dẫn dắt lực lượng bộ đội ta tiến công vào Căn cứ Tà Cơn – một mắt xích phòng thủ kiên cố của quân đội Mỹ. Giữa làn đạn pháo cày xới và pháo sáng dày đặc, Bùi Ngọc Dương đã bình tĩnh chỉ huy đội hình, trực tiếp liên tục đặt bộc phá phá vỡ các hàng rào dây thép gai của địch.

Trong lúc cản phá hỏa điểm đối phương cho đồng đội tiến lên, anh bị mảnh pháo găm trúng và bị thương rất nặng ở cánh tay phải. Mặc cho máu chảy đầm đìa và cơn đau dữ dội, Bùi Ngọc Dương kiên quyết từ chối về tuyến sau cứu chữa. Anh yêu cầu đồng đội dùng dây gạc siết chặt và chặt bỏ phần tay bị dập nát để không vướng bận, rồi tiếp tục dùng tay còn lại chỉ huy trung đội rà phá vật cản, mở toang cửa mở cho đại quân ta tràn lên đánh chiếm căn cứ Tà Cơn.

Anh dũng hy sinh ngay tại trận địa khi nhiệm vụ mở đường vừa hoàn thành, Bùi Ngọc Dương ra đi ở tuổi 25. Sự hy sinh kiên cường cùng tinh thần "còn một tay vẫn tiếp tục chỉ huy chiến đấu" của người kiến trúc sư trẻ đã trở thành biểu tượng bất tử cho ý chí sắt đá, lòng xả thân vì Tổ quốc của Quân đội Nhân dân Việt Nam. Năm 1969, anh được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân.