Anh hùng Bùi Quang Thận và ký ức kíp xe tăng 843 – 390: Khoảnh khắc lá cờ Giải phóng tung bay trên nóc Dinh Độc Lập trưa 30/4/1975

Trưa ngày 30 tháng 4 năm 1975 đã đi vào lịch sử dân tộc Việt Nam như một mốc son chói lọi nhất của thế kỷ XX – thời khắc Đại thắng mùa Xuân năm 1975 kết thúc 21 năm kháng chiến chống Mỹ cứu nước trường kỳ, non sông thu về một mối. Trong bức tranh lịch sử vĩ đại ấy, hình ảnh những chiếc xe tăng T-54B và T-59 của Lữ đoàn Tăng thiết giáp 203 (Quân đoàn 2) tiến vào Dinh Độc Lập, cùng bước chân thần tốc của người chiến sĩ cầm lá cờ Giải phóng băng lên bậc thềm chính diện đã trở thành ký ức không bao giờ phai mờ. Nhân chứng lịch sử trung tâm của khoảnh khắc thiêng liêng ấy chính là Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Bùi Quang Thận – Đại đội trưởng Đại đội 4, Tiểu đoàn 1, Lữ đoàn 203, Trưởng xe tăng 843, cùng những người đồng đội trên hai kíp xe tăng 843 và 390.

Sinh năm 1948 tại xã Thụy Xuân, huyện Thái Thụy, tỉnh Thái Bình – vùng quê giàu truyền thống cách mạng từng "thóc không thiếu một cân, quân không thiếu một người" chi viện cho tiền tuyến – chàng thanh niên Bùi Quang Thận nhập ngũ năm 1966 và gia nhập binh chủng Tăng thiết giáp. Trải qua những năm tháng chiến đấu ác liệt từ chiến trường Quảng Trị mùa hè đỏ lửa 1972 đến Chiến dịch Huế – Đà Nẵng mùa xuân 1975, kíp xe tăng số hiệu 843 gồm 4 chiến sĩ: Trưởng xe Bùi Quang Thận, pháo thủ số 1 Thái Bá Minh, pháo thủ số 2 Nguyễn Văn Kỷ và lái xe Lữ Văn Hỏa luôn là mũi nhọn đột kích dũng mãnh.

Theo lời kể của cố Đại tá Bùi Quang Thận lúc sinh thời và các cựu chiến binh thành viên kíp xe tăng 843, 390 vẫn thường chia sẻ trong các buổi giao lưu nhân chứng lịch sử, sáng sớm ngày 30/4/1975, thực hiện mệnh lệnh "Thần tốc, thần tốc hơn nữa; táo bạo, táo bạo hơn nữa" của Đại tướng Võ Nguyên Giáp, đội hình xe tăng của Lữ đoàn 203 xuất phát từ căn cứ Nước Trong tiến thẳng về trung tâm Sài Gòn. Để chuẩn bị cho ngày toàn thắng, ngay từ trước khi bước vào trận đánh cuối cùng, trên tháp pháo chiếc xe tăng 843 đã được gắn sẵn một lá cờ Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam nửa đỏ nửa xanh với ngôi sao vàng năm cánh ở giữa.

Trên đường tiến quân qua cầu Rạch Chiếc, cầu Sài Gòn và ngã tư Hàng Xanh, các chiến sĩ xe tăng phải liên tục vừa hành tiến vừa đập tan các tuyến phòng ngự tử thủ cuối cùng của đối phương. Trong trận chiến ác liệt tại cầu Sài Gòn, Tiểu đoàn trưởng Ngô Văn Nhỡ đứng chỉ huy trên tháp pháo đã anh dũng hy sinh ngay trước cửa ngõ thành phố khi giờ toàn thắng chỉ còn tính bằng phút. Sự hy sinh của người chỉ huy ngay trước ngưỡng cửa hòa bình càng thôi thúc kíp xe tăng 843 của Bùi Quang Thận và xe tăng 390 do chính trị viên Vũ Đăng Toàn chỉ huy (cùng lái xe Nguyễn Văn Tập, pháo thủ Ngô Sỹ Nguyên, Lê Văn Phượng) dồn hết tốc lực lao về mục tiêu cuối cùng: Dinh Độc Lập.

Khoảng gần 11 giờ trưa ngày 30/4/1975, chiếc xe tăng 843 dẫn đầu đội hình lao tới trước cổng Dinh Độc Lập và húc thẳng vào cổng phụ bên trái rồi bị kẹt lại; ngay lập tức, chiếc xe tăng 390 từ phía sau dũng mãnh chồm lên, húc tung cánh cổng sắt chính diện và tiến thẳng vào sân Dinh. Không một giây chần chừ, Đại đội trưởng Bùi Quang Thận nhảy khỏi tháp pháo xe tăng 843, tay tháo lá cờ Giải phóng gắn trên cần ăng-ten, ôm chặt vào ngực rồi chạy băng qua thảm cỏ tiến thẳng vào tòa nhà chính của Dinh Độc Lập.

Trong ký ức của người cựu chiến binh Bùi Quang Thận, khi chạy lên tầng thượng để tìm tới cột cờ trên nóc Dinh, ông đã tự tay hạ lá cờ của chính quyền Sài Gòn xuống. Trước khi kéo lá cờ Giải phóng lên, vì muốn lưu giữ dấu mốc chính xác của lịch sử cho muôn đời sau, ông đã rút cây bút trong túi áo ngực, viết nhanh lên góc phần vải trắng của dải lụa buộc cờ dòng chữ: "11 giờ 30 phút ngày 30-4-1975" rồi mới kéo lá cờ tung bay lộng gió giữa bầu trời Sài Gòn rực nắng. Khoảnh khắc lá cờ Giải phóng kiêu hãnh bay trên nóc Dinh Độc Lập đã báo hiệu cho cả thế giới biết rằng: Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử đã toàn thắng, đất nước Việt Nam hoàn toàn độc lập, thống nhất từ Bắc chí Nam.

Những câu chuyện chân thực từ chính những người lính xe tăng năm ấy – người nay đã đi xa như cố Đại tá Bùi Quang Thận, người vẫn còn khỏe mạnh đi kể chuyện truyền thống cho thanh niên trên khắp mọi miền đất nước – chính là những "trang sử sống" vô giá. Nhìn lại khoảnh khắc 11 giờ 30 phút trưa 30/4/1975 qua lời kể của các nhân chứng, mỗi sinh viên hôm nay không chỉ trào dâng niềm tự hào dân tộc, mà còn ý thức sâu sắc hơn về trách nhiệm giữ gìn nền hòa bình độc lập ấy bằng chính tri thức, đạo đức và sự tận tâm cống hiến trong kỷ nguyên mới của dân tộc.