Câu chuyện lịch sử Nguyễn Văn Ngọ

Đồng chí Nguyễn Văn Ngọ không rõ năm sinh, quê ở Bắc Ninh vốn làm nghề dạy học nên gọi là giáo Ngọ, hay giáo Quảng, khi hoạt động cách mạng có bí danh là Cao Ngọc Quản và Quảng.

        Đầu năm 1926, Nguyễn Văn Ngọ (giáo Quảng) đã cùng Nguyễn Ngọc Du (Phiếm Chu) về thành phố Hải Phòng tuyên truyền cách mạng. Hai người đã tuyên truyền vận động được một số thanh niên yêu nước và đã thành lập được một nhóm Thanh niên Cách mạng đồng chí Hội. Có thể coi nhóm này là cơ sở đầu tiên của Thanh niên Cách mạng đồng chí Hội tại Hải Phòng - Kiến An. Cuối năm 1926 Đỗ Ngọc Du, Nguyễn Văn Ngọ được sang Quảng Châu (Trung Quốc) dự lớp huấn luyện.

        Năm 1927, Nguyễn Văn Ngọ về Hải Phòng công tác. Lúc này, cơ sở  của Thanh  niên Cách mạng đồng chí Hội ở Hải Phòng đã được mở rộng hơn, có ảnh hưởng nhất định đến các Nhà máy Xi măng, Máy Tơ, Điện Cửa Cấm, Quảng Sinh Long, Carông, Máy Chai, một số hãng buôn lớn, các trường học ở Bonnan, Kỹ nghệ thực hành... Nhiều công chức, tư chức, học sinh, thuỷ thủ, bồi bếp, công nhân, nông dân được tuyên truyền giác ngộ cương lĩnh, điều lệ của Thanh niên Cách mạng đồng chí Hội đã tự nguyện xin tham gia. Do đó đã thành lập được Tỉnh bộ thanh niên Cách mạng đồng chí Hội Hải Phòng do Nguyễn Tường Loan (Hưng Nam) làm bí thư. Trụ sở Tỉnh bộ đặt ở nhà số 7 ngõ Quảng Lạc phố Cầu Đất. Nguyễn Văn Ngọ vẫn công tác ở Hải Phòng nhưng cuối năm 1928, lấy vợ là con một nhà tư sản ở phố Hàng Mã, Hà Nội. Do thúc ép của gia đình nhà vợ, Nguyễn Văn Ngọ thi đỗ trưởng ga rồi thôi không tham gia hoạt động nữa.

        Khoảng năm 1930-1931, bị  một người ở Hải Phòng khai báo nên Pháp bắt bỏ tù đồng chí ở nhà lao Hoả Lò (Hà Nội) và kết án 5 năm tù. Khi bị bắt, chúng tra khảo đồng chí nhưng không khai thác được gì. Do do hậu quả tra tấn và chế độ hà khắc nhà tù thực dân, đồng chí đã chết trong nhà lao.