Anh hùng Cù Chính Lan – Huyền thoại "ôm lựu đạn diệt xe tăng" tại dốc Giang Mỗ
Là người con quả cảm của quê hương Quỳnh Đôi, Nghệ An, tiểu đội trưởng Cù Chính Lan đã lập nên chiến công hiển hách trong Chiến dịch Hòa Bình năm 1951. Hành động dũng cảm một mình ôm lựu đạn truy đuổi, trèo lên tiêu diệt xe tăng Pháp tại dốc Giang Mỗ của anh đã khai sinh ra phong trào đánh xe tăng địch bằng vũ khí thô sơ trong lịch sử quân đội ta.
Cù Chính Lan sinh năm 1930 trong một gia đình nông dân nghèo tại làng Quỳnh Đôi, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An. Sớm mồ côi mẹ từ khi mới 4 tuổi, từ nhỏ anh đã phải bươn chải lao động vất vả. Khi Cách mạng Tháng Tám năm 1945 bùng nổ, chàng thiếu niên trẻ tuổi hăng hái tham gia giành chính quyền và du kích xã. Đến năm 1946, hưởng ứng lời kêu gọi kháng chiến cứu nước, anh xung phong tình nguyện nhập ngũ, trải qua nhiều vị trí từ chiến sĩ liên lạc đến tiểu đội trưởng bộ binh thuộc Đại đoàn 304, luôn nổi bật bởi tinh thần gương mẫu và tình yêu thương đồng đội sâu sắc.
Tháng 12 năm 1951, trong Chiến dịch Hòa Bình, đơn vị của Cù Chính Lan nhận nhiệm vụ mai phục, chặn đánh địch tại khu vực dốc Giang Mỗ (Hòa Bình). Giữa lúc trận đánh đang diễn ra quyết liệt, một chiếc xe tăng bọc thép của thực dân Pháp bất ngờ lao tới, gầm rú xả súng điên cuồng hòng uy hiếp và cản trở đội hình tiến quân của bộ đội ta.
Trước tình thế hiểm nghèo, với lòng dũng cảm phi thường và tư duy chiến đấu táo bạo, Cù Chính Lan không một chút do dự, lao ra khỏi chiến hào, một mình ôm quả lựu đạn chống tăng truy đuổi theo chiếc xe tăng sắt thép. Bất chấp làn đạn dày đặc và sự gầm rú của cỗ máy chiến tranh, anh dũng mãnh nhảy lên thành xe, tìm cách cạy nắp tháp pháo nhưng bị trượt ngã xuống đất. Không nản chí, chớp lấy khoảnh khắc chiếc xe vướng phải chướng ngại vật trên dốc, anh nhanh như cắt lại bám theo, mở toang nắp tháp pháo và trực tiếp giật nắp kíp ném thẳng quả lựu đạn vào khoang lái. Tiếng nổ chấn động vang lên xé toạc không gian, biến chiếc xe tăng hiện đại của giặc thành đống sắt vụn và khiếp vía binh lính địch.
Chỉ ít lâu sau chiến công hiển hách ấy, vào ngày 29 tháng 12 năm 1951, trong một đợt tiến công đồn Cô Tô (Hòa Bình), người anh hùng trẻ tuổi đã anh dũng hy sinh khi tuổi đời mới tròn 21. Ngày 19 tháng 5 năm 1952, liệt sĩ Cù Chính Lan vinh dự được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (nằm trong số những cá nhân đầu tiên được phong tặng). Chiến công và tấm gương quả cảm của anh đã thổi bùng lên ngọn lửa "săn xe tăng địch bằng vũ khí thô sơ" trên khắp các mặt trận, trở thành niềm tự hào lớn của Quân đội nhân dân Việt Nam.
