Anh Hùng Dân Tộc, Danh Nhân Văn Hóa Nguyễn Trãi

Anh Hùng Dân Tộc, Danh Nhân Văn Hóa Nguyễn Trãi

​Nguyễn Trãi (1380–1442), hiệu là Ức Trai, là một trong những nhân vật kiệt xuất nhất trong lịch sử Việt Nam, được UNESCO công nhận là Danh nhân Văn hóa Thế giới. Ông không chỉ là một nhà chính trị, nhà quân sự lỗi lạc mà còn là một nhà văn, nhà thơ lớn với tư tưởng nhân nghĩa sâu sắc.

​Nguyễn Trãi đã tham gia và trở thành cánh tay đắc lực của Lê Lợi ngay từ những ngày đầu của cuộc Khởi nghĩa Lam Sơn (1418–1427), nhằm đánh đuổi quân Minh xâm lược.

​Tham mưu chiến lược: Ông là người có công lớn trong việc vạch ra đường lối chiến lược, từ việc ẩn mình chờ thời cơ đến việc phát triển lực lượng và thực hiện các kế sách quân sự như "tâm công" (đánh vào lòng người) và "tiên chế địch bằng mưu kế".

​Tư tưởng Cứu nước: Tấm lòng của Nguyễn Trãi luôn hướng về dân tộc và nhân dân. Ông dùng tư tưởng "lấy đại nghĩa thắng hung tàn, lấy chí nhân thay cường bạo" làm kim chỉ nam cho toàn bộ cuộc kháng chiến.

​Sau khi đất nước được độc lập, Nguyễn Trãi là người chấp bút cho áng thiên cổ hùng văn "Bình Ngô Đại Cáo" (1428), được coi là bản Tuyên ngôn Độc lập thứ hai của Việt Nam.

​"Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân,

Quân điếu phạt trước lo trừ bạo."

​Ngoài ra, ông còn để lại nhiều tác phẩm có giá trị lớn về nhiều lĩnh vực:

​Văn học: Tập thơ chữ Hán "Ức Trai thi tập" và tập thơ Nôm "Quốc âm thi tập"—tác phẩm mở đường cho thơ ca tiếng Việt phát triển.

​Địa lý: "Dư địa chí"—tác phẩm địa lý học đầu tiên của Việt Nam.

​Tuy có công lao trời biển với đất nước, cuộc đời Nguyễn Trãi lại kết thúc trong một bi kịch đau lòng, đó là vụ án Lệ Chi Viên năm 1442. Ông và toàn bộ gia đình bị chu di tam tộc dưới thời vua Lê Thái Tông.

​Mãi đến năm 1464, dưới thời vua Lê Thánh Tông, Nguyễn Trãi mới được giải oan và truy tặng. Vua Lê Thánh Tông đã ban chiếu chỉ khẳng định:

​"Nguyễn Trãi là một người trung thành, giúp vua Thái Tổ dẹp giặc Minh, lập nên công nghiệp. Nay xét rõ vụ án Lệ Chi Viên là do bọn gian thần lập mưu hãm hại."

​Nguyễn Trãi không chỉ là người đặt nền móng cho nền độc lập vững chắc của dân tộc mà còn là linh hồn của văn hóa, tư tưởng Việt Nam. Ông là biểu tượng của tinh thần "Trung quân ái quốc" và "Nhân nghĩa", là nguồn cảm hứng vô tận cho các thế hệ người Việt Nam.

​Nguồn :

​Viện Sử học Việt Nam. Đại Việt Sử ký Toàn thư.

​UNESCO. Hồ sơ công nhận Nguyễn Trãi là Danh nhân Văn hóa Thế giới.

​Bộ Giáo dục và Đào tạo. Sách giáo khoa Ngữ văn 10 (phần tác giả Nguyễn Trãi).

​Trần Xuân Sinh. Nguyễn Trãi – Danh nhân và Danh tác.