Anh hùng dân tộc Lý Thường Kiệt: Tấm gương kiệt xuất và bản Tuyên ngôn độc lập đầu tiên
Lý Thường Kiệt (1019 – 1105) là một trong những nhà quân sự, chính trị đại tài bậc nhất trong lịch sử Việt Nam. Với tài thao lược kiệt xuất, ông không chỉ bảo vệ vững chắc chủ quyền quốc gia Đại Việt thời Lý mà còn để lại bài thơ thần "Nam quốc sơn hà" — bản Tuyên ngôn độc lập đầu tiên của dân tộc.
Nhà quân sự tài ba với chiến lược "Tiên phát chế nhân"
Lý Thường Kiệt (tên thật là Ngô Tuấn), sinh ra tại làng An Xá, huyện Quảng Đức (nay thuộc Hà Nội). Nhờ tài năng bẩm sinh và lòng trung trinh, ông được triều đình nhà Lý tin tưởng giao nắm giữ nhiều trọng trách quan trọng, trở thành Thái úy phụ trách quân sự đất nước.
Năm 1075, trước nguy cơ nhà Tống (Trung Quốc) chuẩn bị xâm lược Đại Việt, Lý Thường Kiệt đã đưa ra một quyết định quân sự táo bạo: "Tiên phát chế nhân" (Chủ động đánh trước để khống chế thế mạnh của địch). Ông trực tiếp chỉ huy quân đội bất ngờ tiến công sang đất Tống, phá hủy các căn cứ quân sự và kho lương thảo trọng yếu tại Ung Châu, Khâm Châu, Liêm Châu, đánh tan âm mưu xâm lược từ trong trứng nước rồi chủ động rút quân về nước lập phòng tuyến.
Phòng tuyến sông Như Nguyệt và bài thơ thần bất tử
Năm 1077, khi 10 vạn quân Tống do Quách Quỳ chỉ huy tràn sang xâm lược, Lý Thường Kiệt đã chủ động xây dựng phòng tuyến sông Như Nguyệt (sông Cầu) kiên cố. Tại đây, ông tổ chức trận tuyến phòng thủ kiên cường, chặn đứng mọi đợt tấn công nguy hiểm của kẻ thù.
Nhằm đè bẹp chiến ý của quân Tống và củng cố tinh thần tướng sĩ Đại Việt, Lý Thường Kiệt đã cho người vào đền thờ đọc vang bài thơ thần "Nam quốc sơn hà":
"Nam quốc sơn hà Nam đế cư, Tiệt nhiên định phận tại thiên thư. Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm, Nhữ đẳng hành khán thủ bại hư."
Bài thơ khẳng định chủ quyền thiêng liêng của đất nước, trở thành bản Tuyên ngôn độc lập đầu tiên của dân tộc Việt Nam.
Khi quân Tống rơi vào tình thế kiệt quệ và bế tắc, Lý Thường Kiệt đã chủ động mở đường hiếu hòa, cho phép quân Tống rút về nước để bảo toàn lực lượng hai bên, giữ vững độc lập cho Đại Việt mà vẫn đảm bảo bang giao hòa hiếu.
Sống mãi cùng lịch sử dân tộc
Toàn bộ cuộc đời của Thái úy Lý Thường Kiệt là một tấm gương sáng về tinh thần tận trung với nước, tận hiếu với dân. Ông qua đời năm 1105, hưởng thọ 86 tuổi.
Chiến功 lẫy lừng, tư tưởng quân sự độc đáo cùng bản Tuyên ngôn độc lập "Nam quốc sơn hà" của ông đã trở thành di sản vô giá, sống mãi trong lòng muôn thế hệ người Việt Nam.
