ANH HÙNG DÂN TỘC NGUYỄN TRUNG TRỰC

Dân tộc Việt Nam ta đã trải qua hàng nghìn năm xây dựng và bảo vệ đất nước. Trong suốt những năm tháng đó không biết bao nhiêu anh hùng liệt sĩ hi sinh bản thân. Đổ xương máu mồ hôi nước mắt để dành lại độc lập và bình yên cho chúng ta như ngày hôm nay. Và trên mãnh đất quê hương này em muốn kể đến vị anh hùng Nguyễn Trung Trực, người đã tham gia kháng chiến từ khi còn rất trẻ, đứng lên lãnh đạo chống thực dân Pháp và hoạt động sôi nổi ở miền Tây Nam Bộ.

Nguyễn Trung Trực tên thật là Nguyễn Văn Lịch sinh vào khoảng năm 1838, quê ở Long An. Ông sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo sống bằng nghê lao động chân tay. Gia đình ông có truyền thống yêu nước và trọng nghĩa khí từ đó ông ảnh hưởng lớn đến tư tưởng yêu nước từ khi còn rất nhỏ. Từ nhỏ ông chứng kiến đất nước rơi vào cảnh lâm nguy, bị thực dân Pháp xâm lược. Có lẽ vì tinh thần yêu nước quá mãnh liệt và không cam tâm bị áp bức ông đã tham gia kháng chiến từ khi còn rất trẻ.

Khoảng năm 1868-1860 thực dân Pháp bắt đầu xâm lược Nam Kỳ, nhân dân các tỉnh miền Tây như Long An, Kiên Giang nổi dậy chống giặc thì ông đã sớm nuôi ý chí mãnh liệt đánh giặc cứu nước . Ban đầu ông tham gia các đội nghĩa quân địa phương với các nhiệm vụ như canh gác bảo vệ làng. Ông cùng với các đồng đội thường đứng gác ở đầu làng bến sông, đường đi để phát hiện quân Pháp, khi có địch đến ông báo cho đồng đội sơ tán, chuẩn bị phòng thủ hoặc rút lui an toàn. Ngoài ra đi song song với nhiệm vụ đó thì ông còn canh gác bảo vệ lương thực, vũ khí, ngăn chặn quân địch cướp phá. Đây là một trong những nhiệm vụ quan trọng trấn giữ cho dân an toàn và lực lượng.

Khi đó, ông được giao nhiệm vụ trinh sát tình hình địch, với lòng gan dạ và tầm nhìn nhạy bén, thì ông luôn mật báo những thông tin mật về địch vô cùng quan trọng như: quân địch đóng ở đâu, số lượng bao nhiêu, đường đi của địch như thế nào. Thu thập những thông tin rồi báo về cho chỉ huy, nhờ trinh sát tốt nghĩa quân ta có thể tránh bị phục kích, chọn thời điểm đánh giặc bất ngờ.

Ông còn tham gia các trận đánh nhỏ như tổ chức phục kích, đánh nhanh thắng nhanh rồi rút, đánh khi địch đi tuần, chặn thuyền nhỏ của địch trên sông, làm tiêu hao lực lượng và gây hoang mang tâm lý của địch. Từ những nhiệm vụ ban đầu đã giúp cho Nguyễn Trung Trực rèn luyện được kinh nghiệm chiến đấu, hiểu rõ hơn về địa hình và cách đánh, và ông dần trở thành một chỉ huy giỏi lãnh đạo nghĩa quân đánh giặc.

Với sự dũng cảm và uy tính, ông nhanh chóng được sự tinh tưởng của nhân dân, ông tập hợp được nông dân, ngư dân thành lập được một nghĩa quân riêng. Nhờ vào nhìn tầm xa của ông, ông tận dụng địa hình miền Tây sông nước để du kích địch, đánh nhanh rút gọn, gây bất ngờ cho địch, làm cho địch trở tay không kịp.

Vào năm 1861 trận đốt tàu L’Esperance của Nguyễn Trung Trực xảy ra tạo vàm Nhật Tảo, lúc này quân Pháp dùng tàu chiến L’Esperance để tuần tra, kiểm soát đường sông, đàn áp nghĩa quân. Và sự tháo vát của ông với mục tiêu quan trọng nếu tàu địch bị phá huỷ sẽ làm địch suy yếu, ông đã lên kế hoạch tác chiến với những chiến lược thông minh. Không tấn công trực diện vì vũ khí và lực lượng của ta yếu hơn so với quân địch, ông cho nghĩa quân cải trang thành dân thường (ngư dân, người buôn bán). Tiếp cận tàu một cách tự nhiên, tránh nghi ngờ, khi đã áp sát thành công và nhanh chóng khống chế lính canh, đổ chất cháy lên tàu. Lửa bùng lên dữ dội tàu bị thiêu cháy hoàn toàn, quân Pháp không kịp trở tay, trân chiến diễn ra rất nhanh bất ngờ và hiệu quả. Kết quả, tàu chiến L’Esperance bị phá huỷ hoàn toàn, gây thiệt hại lớn cho quân Pháp, làm quân địch hoang mang. Trận chiến kết thúc đã mang lại nhiều ý nghĩa vô cùng to lớn đối với dân ta, là một trong những chiến công tiêu biểu đầu tiên chống Pháp ở Nam Bộ, nhân dân phấn khởi, tin tưởng vào nghĩa quân hơn.

Vào năm 1868, trận đánh chiếm vùng Rạch Giá của Nguyễn Trung Trực đã diễn ra, sau nhiều thât bại trước nghĩa quân, thực dân Pháp đã tăng cường kiểm soát vùng Rạch Giá. Chúng cho xây dựng đồn quân sự kiên cố để khống chế đường biển và đường sông, ngăn chặn những hoạt động của nghĩa quân. Đây là một trong những vị trí chiến lược quan trọng của nghĩa quân, kế hoạch của Nguyễn Trung Trực đã được vạch ra. Ông quyết định tấn công bất ngờ vào đồn với những chiến thuật đánh nhanh, bất ngờ vào ban đêm (hoặc lúc địch sơ hở). Chia lực lượng thành nhiều mũi tên tấn công và tận dụng yếu tố địa hình quen thuộc với mục tiêu tiêu diệt đồn trước khi địch kịp phản ứng. Khi đã lên kế hoạch mục tiên rõ ràng ông và nghĩa quân đã tiến hành thực hiện, nghĩa quân bí mật áp sát đồn, bắt ngờ nổ súng và xông vào, tấn công lính canh, phá cổng tràn vào bên trong. Trận chiến diễn ra quyết liệt nghĩa quân dùng vũ khí thô sơ và kết hợp súng đã thu được để chiến đấu. Địch bất ngờ rối loạn địa hình, không kịp phản ứng, nghĩa quân nhanh chóng làm chủ trận chiến. Kết quả, tiêu diệt và làm tan rã lực lượng địch tại đồn, thu được vũ khí và lương thực, làm chủ Rạch Giá trong thời gian ngắn. Trận chiến kết thúc khẳng định tài chỉ huy và lòng dũng cảm của Nguyễn Trung Trực.

Sau những chiến thắng lớn (như đốt tàu, đánh đồn), thực dân Pháp đã tăng cường quân lính vũ khí hiện đại, mở nhiều cuộc càn quét quy mô lớn, truy lùng ông và nghĩa quân ráo riết. Ông và nghĩa quân rơi vào tình thế ít người hơn, vũ khí thô sơ, bị bao vây nhiều phía, ông và đồng đội không thể trực diện chiến đấu phải rút về rừng rậm, ẩn náu ở vùng sông nước miền Tây như Kiên Giang. Lợi dụng địa hình kênh gạch chằng chịt, rừng cây rậm rạp, khó truy đuổi, đây là cách giữ lực lượng tránh bị tiêu diệt.

Tuy rằng ông và nghĩa quân đang bị truy đuổi nhưng lòng chiến đấu vẫn mãnh liệt, không thể đánh lớn nhưng vẫn tổ chức đánh trận nhỏ. Phục kích bất ngờ đánh nhanh rồi rút, ông nhắm vào những toán lính nhỏ, đồn yếu , tàu thuyền đi lẻ, làm cho địch mệt mỏi, hao tổn, vẫn giữ thế chủ động dù yếu hơn. Cuộc sống trong rừng vô cùng thiếu thốn, thiếu lương thực, vũ khí, điều kiện sinh hoạt khắc nghiệt, ngủ rừng, di chuyển liên tục. Nhưng ý chí kiên cường của Nguyễn Trung Trực luôn động viên nghĩa quân không đầu hàng dù hoàn cảnh bất lợi quyết tâm chiến đâu đến cùng. Chính vì ý chí kiên cường bất khuất giúp cho ông và nghĩa quân tồn tại lâu dài, thể thiện lòng yêu nước mãnh liệt của Nguyễn Trung Trực.

Vào năm 1868 tại đảo Phú Quốc ông đã bị bắt, âm mưu dụ hàng của địch, sau khi bắt được ông, Pháp không xử tử ngay mà tìm cách dụ ông đầu hàng, hứa hẹn tha chết, cho chức quyền, mục đích làm suy yếu tinh thần kháng chiến, lôi kéo những người khác đầu hàng, ông đã nhất quyết từ chối. Pháp dụ hàng không thành đã xử chém ông tại Rạch Giá ngày 27/10/1868, trước khi chết ông để lại một câu nói bất hữu và đi sâu vào lòng nhiều người dân “Bao giờ người Tây nhổ hết cỏ nước Nam thì mới hết người Nam đánh Tây.” cái chết của ông để lại những ý nghĩa to lớn đối với dân tộc Việt Nam, khẳng định người Việt sẽ không bao giờ hết lòng yêu nước dù ông có chết, vẫn sẽ có người tiếp tục đứng lên chống giặc thể hiện một ý chí kiên cường, niềm tin vào dân tộc.

Nguyễn Trung Trực trở thành một bểu tượng của lòng trung nghĩa, thà chết chứ không đầu hàng, tấm gương hy sinh vì Tổ quốc góp phần cổ vũ phong trào chống Pháp ở Nam Bộ. Ông còn để lại nhiều bài học ý nghĩa lịch cho con cháu đời sau như lòng yêu nước sâu sắc, tinh thần bất khuất chống ngoại xâm, kiên trì trước khó khăn, sống có lý tưởng. Ngày nay, nhân dân ta lập đền thờ Nguyễn Trung Trực để tưởng nhớ, và ghi ơn sâu sắc về ông, lễ hội tại đền của ông tổ chức hằng năm tại Kiên Giang (lớn nhất ở Rạch Giá) gồm: lễ dâng hương, rước kiệu, hoạt động văn hóa dân gian thu hút rất đông người dân tham gia. Không chỉ để tưởng niệm còn giáo dục truyền thống yêu nước mà còn gắn kết cộng đồng.