ANH HÙNG DÂN TỘC THỦ KHOA HUÂN

Từ người thầy giáo đến vị lãnh tụ nghĩa quân

Thủ khoa Huân, tên thật là Nguyễn Hữu Huân, sinh năm 1830, quê ở làng Mỹ Tịnh An, tỉnh Định Tường (nay thuộc địa bàn tỉnh Đồng Tháp, trước đây là huyện Chợ Gạo, tỉnh Tiền Giang).

Năm 1852, ông đỗ đầu kỳ thi Hương dưới triều vua Tự Đức, được nhân dân kính trọng gọi là Thủ khoa Huân và được bổ nhiệm làm Giáo thụ huyện Kiến Hưng.

Năm 1859, khi thực dân Pháp xâm lược Nam Kỳ, ông từ bỏ chức quan, đứng lên chiêu mộ nghĩa binh, quyết tâm đấu tranh bảo vệ quê hương, đất nước.

Ba lần khởi nghĩa, một lòng cứu nước

Từ năm 1861, Thủ khoa Huân cùng Thiên Hộ Dương (Võ Duy Dương) lãnh đạo nghĩa quân hoạt động mạnh mẽ trên địa bàn Tân An – Mỹ Tho, phối hợp với các lực lượng yêu nước, trong đó có nghĩa quân Trương Định.

Năm 1862, ông bị thực dân Pháp bắt nhưng kiên quyết từ chối mọi sự dụ dỗ, mua chuộc. Sau khi thoát khỏi tay giặc, ông tiếp tục tập hợp lực lượng kháng chiến.

Năm 1863, ông xây dựng căn cứ tại Bình Cách, Thuộc Nhiêu và mở rộng hoạt động đến vùng Cai Lậy. Trước sự đàn áp của quân Pháp, ông chuyển về vùng Thất Sơn (An Giang) tiếp tục đấu tranh. Năm 1864, ông bị bắt lần thứ hai, sau đó bị lưu đày sang đảo Réunion.

Được trở về nước, ông vẫn không từ bỏ lý tưởng cứu nước, tiếp tục tổ chức lực lượng, phát động cuộc khởi nghĩa lần thứ ba.

Khí tiết bất khuất, hiên ngang trước quân thù

Ngày 15/5/1875, Thủ khoa Huân bị bắt tại Chợ Gạo và giải về Mỹ Tho. Dù bị giam cầm, dụ hàng, ông vẫn giữ vững khí tiết, quyết không khuất phục.

Ngày 19/5/1875, thực dân Pháp đưa ông về quê nhà Mỹ Tịnh An để hành quyết. Ông anh dũng hy sinh khi mới 45 tuổi, để lại tấm gương sáng ngời về lòng yêu nước, tinh thần bất khuất và ý chí kiên cường chống ngoại xâm.

Tấm gương yêu nước sáng mãi cùng dân tộc

Suốt cuộc đời, Thủ khoa Huân luôn đặt vận mệnh dân tộc lên trên lợi ích cá nhân. Dù nhiều lần bị bắt, tù đày và đứng trước án tử hình, ông vẫn kiên trung với lý tưởng cứu nước.

Tên tuổi và sự nghiệp của ông được nhân dân đời đời ghi nhớ. Di tích Mộ và Khu tưởng niệm Thủ khoa Huân là địa chỉ lịch sử, văn hóa có ý nghĩa trong giáo dục truyền thống yêu nước cho các thế hệ hôm nay.

Tinh thần yêu nước, khí phách hiên ngang và ý chí đấu tranh đến cùng của Anh hùng dân tộc Thủ khoa Huân mãi là nguồn cảm hứng để thế hệ trẻ Việt Nam tiếp nối truyền thống, sống có lý tưởng, trách nhiệm và cống hiến cho Tổ quốc.