ANH HÙNG DÂN TỘC: VỪ A DÍNH

ANH HÙNG DÂN TỘC: VỪ A DÍNH

Giữa núi rừng Tây Bắc hùng vĩ, nơi những bản làng của đồng bào các dân tộc nép mình dưới chân núi, đã từng có một cậu bé người Mông với đôi chân nhanh thoăn thoắt và đôi mắt luôn sáng lên niềm tin vào cách mạng. Cậu bé ấy tên là Vừ A Dính.

Cuộc đời của người thiếu niên ấy chỉ kéo dài chưa đầy mười lăm năm. Nhưng trong quãng đời ngắn ngủi ấy, Vừ A Dính đã sống một cuộc đời khiến biết bao thế hệ sau phải khâm phục. Đó là cuộc đời của một người con yêu quê hương, một chiến sĩ liên lạc mưu trí, dũng cảm và một thiếu niên đã chọn cái chết hiên ngang để bảo vệ bí mật của cách mạng.

Vừ A Dính sinh ngày 12 tháng 9 năm 1934 tại bản Đề Chia, xã Pú Nhung, huyện Tuần Giáo, tỉnh Lai Châu trước đây, nay thuộc tỉnh Điện Biên. Em sinh ra trong một gia đình người Mông có truyền thống yêu nước và là cơ sở cách mạng của địa phương. Cha của Dính là cán bộ Việt Minh. Mẹ cũng là một cơ sở kháng chiến tin cậy.

Chính từ mái nhà nghèo nhưng giàu lòng yêu nước ấy, tình yêu quê hương đã lớn lên trong trái tim cậu bé Vừ A Dính. Em sớm chứng kiến cảnh quân Pháp càn quét bản làng, cướp bóc, đốt phá và bắt người dân đi phu. Nỗi căm thù giặc vì thế ngày một lớn dần.

Chưa đầy mười ba tuổi, khi nhiều đứa trẻ cùng trang lứa vẫn còn quanh quẩn bên cha mẹ, Vừ A Dính đã xung phong làm nhiệm vụ canh gác cho bản.

Một lần, quân Pháp bí mật xuyên rừng tiến về phía Pú Nhung. Phát hiện bóng quân thù, Dính lập tức chạy thật nhanh về bản, vừa chạy vừa hô lớn:

“Có thằng Tây! Có thằng Tây!”

Nhờ tiếng hô ấy, dân bản kịp thời chạy vào rừng lánh nạn.

Nhưng chính Dính lại rơi vào tay giặc. Chúng bắt cậu bé đi khiêng đồ cướp được về đồn. Trên đường đi, Dính tìm cách trốn thoát nhưng không thành và bị đưa về giam tại đồn Bản Chăn. Biết sáng hôm sau có thể bị giết, ngay trong đêm, cậu bé đã cùng một người bị bắt khác tìm cách tháo mái trại giam, vượt qua các bốt canh để trốn thoát.

Sau lần ấy, Vừ A Dính chính thức thoát ly gia đình, trở thành đội viên liên lạc của đội vũ trang huyện Tuần Giáo.

Từ những bản làng Tuần Giáo đến những cánh rừng xa xôi của Điện Biên, Tủa Chùa, dấu chân của cậu bé liên lạc nhỏ tuổi in khắp núi rừng. Dính nhanh nhẹn, thông minh, thuộc từng con đường rừng, từng khe suối. Mỗi lần nhận nhiệm vụ, em đều cố gắng hoàn thành nhanh chóng và an toàn.

Cuộc sống kháng chiến vô cùng thiếu thốn. Có những tháng đơn vị không có gạo, không có muối. Nơi đóng quân thường ở trên núi cao, xa nguồn nước. Nhưng người chiến sĩ nhỏ tuổi ấy chưa bao giờ than phiền.

Dính còn là một cậu bé rất ham học. Trong ngực áo của em thường có một cuốn sách nhỏ. Những lúc có thời gian, giữa núi rừng và tiếng súng chiến tranh, em lại tranh thủ học chữ.

Có lẽ không ai ngờ rằng, cậu bé có khuôn mặt tròn, đôi mắt tinh nhanh và nụ cười hồn nhiên ấy lại sớm phải trải qua một mất mát quá lớn.

Một ngày, Dính nhận được tin mẹ và cả gia đình bị giặc bắt giam tại đồn Bản Chăn.

Thương mẹ, thương các em, nhưng Dính hiểu rằng nhiệm vụ của mình cũng vô cùng quan trọng. Khi biết đơn vị chuẩn bị đánh đồn, em xin được xuống núi để nắm tình hình quân địch và tìm hiểu tin tức về gia đình.

Sau nhiều ngày bí mật theo dõi, Vừ A Dính đã tìm cách trà trộn vào đoàn người bị giam giữ để được gặp mẹ. Đêm ấy, giữa nơi giam cầm của quân thù, cậu bé được nằm cạnh mẹ và các em. Có lẽ đó là một trong những đêm ngắn ngủi nhưng xúc động nhất trong cuộc đời Dính.

Người mẹ đã cung cấp cho con những tin tức quan trọng về đồn Bản Chăn. Còn Dính động viên mẹ và các em phải kiên cường, tuyệt đối không khai báo bí mật của cách mạng.

Sáng hôm sau, Dính từ biệt mẹ, chị gái và các em. Em hẹn rằng sẽ gặp lại mọi người. Nhưng Dính không thể ngờ đó là lần cuối cùng em được nhìn thấy mẹ.

Sau này, trong một lần bí mật gặp Dính bên bờ suối để báo tin cho lực lượng cách mạng, mẹ em bị quân Pháp phát hiện. Chúng đã sát hại bà cùng nhiều người bị giam giữ. Trong gia đình Vừ A Dính, ông nội, mẹ, chị gái và các em đều đã bị quân thù giết hại. Nỗi đau mất người thân không làm người thiếu niên ấy gục ngã. Ngược lại, nó biến thành ý chí chiến đấu mạnh mẽ hơn.

Trung tuần tháng 6 năm 1949, quân Pháp huy động lực lượng lớn bao vây khu căn cứ Pú Nhung, quyết tâm tiêu diệt đội vũ trang Tuần Giáo. Hôm ấy, núi rừng chìm trong màn sương dày đặc. Vừ A Dính vừa hoàn thành nhiệm vụ trở về. Sau lưng em còn mang một bọc đạn mà mẹ đã bí mật trao cho lực lượng cách mạng.

Trong màn sương mù, Dính bất ngờ rơi vào ổ phục kích của quân thù.

Tên chỉ huy người Pháp nhận ra đây là một chiến sĩ liên lạc của Việt Minh. Hắn lập tức tra hỏi:

- Các ông tỉnh ở đâu?

Dính bình tĩnh đáp:

- Không biết!

Tên chỉ huy tức giận. Hắn chỉ vào túi đạn và gầm lên:

- Mày mang đạn cho họ mà không biết à? Nói đi, không tao bắn vỡ đầu mày!

Cậu bé vẫn chỉ trả lời: Không biết!

Thế là những trận đòn dã man bắt đầu. Quân địch thay nhau đánh đập Vừ A Dính. Chúng đánh đến khi người cậu bé tím bầm, môi sưng vù. Một tên lính dùng báng súng đánh gãy chân em. Đau đớn là vậy, nhưng Dính vẫn không hé lộ một lời. Ngày hôm sau, rồi ngày hôm sau nữa, quân thù tiếp tục tra tấn, bỏ đói và bỏ khát em giữa rừng. Tên chỉ huy đổi giọng dụ dỗ: “Chỉ cần nói một câu thôi, tao sẽ chữa chân cho mày, cho mày ăn ngon, uống tốt và thưởng thật nhiều tiền. Ông tỉnh ở đâu?” Dính vẫn im lặng. Một cậu bé chưa đầy mười lăm tuổi đã khiến những kẻ cầm súng phải bất lực.

Biết mình khó có thể sống sót, Vừ A Dính vẫn nghĩ đến nhiệm vụ cuối cùng. Em tìm cách nhắn cho những người quen đi qua rằng túi tài liệu của mình đã được giấu trong rừng, phải báo cho đơn vị tìm lại. Sau nhiều ngày không thể khuất phục được cậu bé, tên chỉ huy lại đến. Lần này, Vừ A Dính bỗng gật đầu: “Biết... biết!” Tên địch mừng rỡ. Hắn tưởng rằng cuối cùng cậu bé đã chịu đầu hàng. Dính yêu cầu chúng làm cáng để khiêng mình đi.

Suốt một ngày, cậu bé dẫn quân địch đi hết ngọn núi này sang khu rừng khác. Bọn chúng khiêng Dính đi lòng vòng trong rừng sâu, hy vọng tìm được nơi đóng quân của lực lượng cách mạng. Nhưng khi chiều xuống, chúng chợt nhận ra mình đã bị lừa. Vừ A Dính đã dẫn chúng quay trở lại chính nơi xuất phát. Người thiếu niên nhìn lên bầu trời, nhìn núi rừng quê hương lần cuối. Rồi em mỉm cười. Tên chỉ huy người Pháp điên cuồng vì tức giận. Hắn nổ súng. Chiều ngày 15 tháng 6 năm 1949, bên một gốc đào cổ thụ ở Khe Trúc, gần đồn Bản Chăn, Vừ A Dính đã anh dũng hy sinh. Em chưa tròn mười lăm tuổi. Nhưng cái chết của Vừ A Dính không làm ngọn lửa cách mạng lụi tàn.

Trái lại, khí phách của người thiếu niên nhỏ tuổi đã khiến nhiều người xúc động và khâm phục. Ngay trong đêm chứng kiến sự hy sinh hiên ngang của em, đã có hơn mười tên lính trong hàng ngũ đối phương bỏ trốn.

Từ những người dân bị bắt đi phu, câu chuyện về cậu bé người Mông kiên cường được truyền đi khắp các bản làng Tây Bắc. Bên những bếp lửa hồng, người già kể cho con cháu nghe về Vừ A Dính – cậu bé nhỏ tuổi nhưng có một trái tim không hề nhỏ bé. Hôm nay, chiến tranh đã lùi xa. Những núi rừng Tây Bắc từng chìm trong khói lửa đã hồi sinh trong màu xanh của cuộc sống mới. Trẻ em được đến trường, được vui chơi dưới bầu trời hòa bình. Nhưng câu chuyện về Vừ A Dính vẫn khiến chúng ta lặng người. Bởi em đã sống một cuộc đời quá ngắn, nhưng lý tưởng mà em lựa chọn thì vô cùng lớn lao.

Một cậu bé chưa tròn mười lăm tuổi có thể bị đánh đập, bị bỏ đói, bị tra tấn đến gãy chân, nhưng không thể bị khuất phục. Một cậu bé nhỏ bé có thể ngã xuống dưới họng súng quân thù, nhưng tinh thần bất khuất của em vẫn sống mãi. Vừ A Dính đã ra đi. Nhưng hình ảnh người chiến sĩ liên lạc nhỏ tuổi vẫn như một ngọn đuốc sáng giữa đại ngàn Tây Bắc – nhắc nhở mỗi thế hệ hôm nay rằng hòa bình không phải điều tự nhiên có được.

Có những người đã dành cả tuổi thanh xuân cho đất nước. Và có những người, như Vừ A Dính, đã dành cho Tổ quốc cả một tuổi thơ. Tuổi thơ ấy đã dừng lại nơi núi rừng Pú Nhung, nhưng tên em sẽ còn mãi trong lòng đất nước Việt Nam.