Anh hùng Đặng Đức Song – Người chiến sĩ kiên cường trên Đồi Xanh

Sinh năm 1934 tại xã Cộng Hòa, huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương, đồng chí Đặng Đức Song sớm lựa chọn con đường quân ngũ để góp sức vào cuộc kháng chiến bảo vệ Tổ quốc. Tháng 4-1952, khi mới 18 tuổi, ông tình nguyện nhập ngũ và được phân công làm chiến sĩ liên lạc. Trong quá trình công tác, ông luôn thể hiện tinh thần xung kích, nhanh nhẹn và trách nhiệm, hoàn thành tốt những nhiệm vụ được giao.

Nhưng chính trên chiến trường Điện Biên Phủ, phẩm chất của người chiến sĩ Đặng Đức Song được thể hiện rõ nét nhất. Với vai trò Tổ trưởng tổ súng máy thuộc Đại đội 5, Tiểu đoàn 2, Trung đoàn 98, Đại đoàn 316, ông cùng đồng đội tham gia nhiều trận đánh ác liệt, trực tiếp góp phần giữ vững thế trận bao vây và tiến công tập đoàn cứ điểm của quân Pháp.

Giữ vững trận địa giữa “chảo lửa” Điện Biên Phủ

Mở đầu Chiến dịch Điện Biên Phủ, Đại đoàn 316 được giao nhiệm vụ tổ chức phòng ngự, duy trì thế bao vây và liên tục gây sức ép lên quân địch. Trung đội của Đặng Đức Song được giao giữ Đồi Xanh - một vị trí có ý nghĩa quan trọng trong hệ thống phòng ngự của ta.

Quân Pháp liên tục tổ chức các đợt tiến công nhằm giành lại các vị trí có lợi để làm bàn đạp. Trong một trận đánh, lực lượng ta trên Đồi Xanh lần lượt đẩy lùi hai đợt xung phong của địch, kìm chân đối phương trong hơn một giờ rồi chủ động bí mật rút về trận địa chính.

Không chịu dừng lại, quân Pháp chiếm Đồi Cháy để làm bàn đạp tiếp tục tiến lên Đồi Xanh. Đồng thời, một bộ phận địch tìm cách luồn qua rừng nhằm đánh vào trận địa pháo của ta. Tuy nhiên, các chiến sĩ pháo binh đã kịp thời phát hiện, phối hợp với lực lượng bảo vệ đánh bật mũi tiến công. Những đợt xung phong tiếp theo của quân địch lên Đồi Xanh đều lần lượt bị chặn đứng.

Cuộc chiến giữa màn sương Đồi Xanh

Một ngày khác, Đồi Xanh chìm trong màn sương dày đặc thì bất ngờ rung chuyển bởi những loạt pháo của quân Pháp. Ngay sau khi pháo địch ngừng bắn, dưới sự chỉ huy của trung đội trưởng, các chiến sĩ nhanh chóng trở về vị trí chiến đấu.

Khi hiệu lệnh vang lên, bộ đội đồng loạt ném lựu đạn và tập trung hỏa lực vào đội hình tiến công của địch. Bị đánh bất ngờ, nhiều lính Pháp bị tiêu diệt, số còn lại hoảng loạn tháo chạy.

Nhưng trận đánh chưa kết thúc. Không lâu sau, pháo địch lại dội xuống trận địa. Hầm của Đặng Đức Song bị sập, nhiều đồng đội bị thương vong và phải rút xuống phía sau. Trong tình thế chỉ còn ông cùng một chiến sĩ mới ở lại, hai người vẫn kiên quyết bám trận địa, chống trả và đẩy lùi đợt tiến công tiếp theo của đối phương.

Tổ súng máy do Đặng Đức Song phụ trách đã lập công trong trận chiến đấu quyết liệt ấy. Tuy nhiên, chiến thắng cũng phải trả giá bằng những mất mát lớn: đơn vị có 3 chiến sĩ hy sinh, 7 người bị thương nặng phải chuyển về tuyến sau.

Sau trận phòng ngự Đồi Xanh, có 24 chiến sĩ được phong danh hiệu “Dũng sĩ Đồi Xanh”. Đó là sự ghi nhận đối với tinh thần chiến đấu ngoan cường của những người lính đã giữ vững trận địa trước sức ép liên tục của quân địch.

Ba ngày ngâm mình dưới hào nước ở đồi Mâm Xôi

Ngày 3-5-1954, trong trận đánh tại đồi Mâm Xôi, Đặng Đức Song tiếp tục thực hiện một nhiệm vụ đặc biệt gian khổ. Ông cùng đồng đội phải di chuyển dưới những đoạn hào ngập bùn nước, có nơi nước dâng tới bụng.

Trong suốt ba ngày, dù hỏa lực địch liên tục tập trung bắn phá dữ dội, ông vẫn kiên trì bám địa hình, nhiều lần đưa Đại đội trưởng qua lại để nghiên cứu, xác định hướng và tìm cách mở cửa đột phá vào trận địa đối phương.

Những ngày cuối cùng của Chiến dịch Điện Biên Phủ là thời điểm cuộc chiến diễn ra với cường độ đặc biệt cao. Đặng Đức Song và đồng đội tiếp tục chiến đấu trong điều kiện bị bao vây, đối mặt với hỏa lực mạnh và những hiểm nguy luôn cận kề. Tinh thần kiên cường ấy góp phần cùng các đơn vị từng bước phá vỡ hệ thống phòng ngự của quân Pháp, tiến tới thắng lợi cuối cùng của chiến dịch.

Từ người lính Điện Biên đến người cán bộ quản lý

Sau chiến tranh, con đường công tác của Đặng Đức Song tiếp tục gắn bó với quân đội. Ông được tạo điều kiện học tập, đào tạo ở nước ngoài, sau đó được bầu làm đại biểu Quốc hội khóa II.

Trên cương vị Giám đốc Nhà máy Thông tin M1, nay thuộc Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội, ông tiếp tục phát huy tinh thần trách nhiệm và tác phong của người lính trong công tác quản lý. Cùng tập thể Đảng ủy, Ban giám đốc, ông góp phần xây dựng và phát triển đơn vị. Nhà máy Thông tin M1 sau đó được Đảng, Nhà nước tuyên dương danh hiệu Đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Dù ở chiến trường hay trong công tác xây dựng đơn vị, Đặng Đức Song luôn giữ tinh thần tận tụy, trách nhiệm và ý thức hoàn thành nhiệm vụ.

Người cựu chiến binh hết lòng với quê hương

Sau khi nghỉ hưu, Đặng Đức Song vẫn tích cực tham gia các hoạt động tại địa phương. Ông được đồng đội và nhân dân tín nhiệm bầu giữ chức Chủ tịch Hội Cựu chiến binh và Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Láng Thượng, quận Đống Đa, Hà Nội.

Không chỉ đóng góp cho công việc chung, ông còn dành nhiều tình cảm cho quê hương Hải Dương. Ông vận động con cháu cùng tham gia các hoạt động khuyến học của làng và dòng họ. Hằng năm, gia đình ông dành một phần kinh phí để khen thưởng các cháu đạt thành tích tốt trong học tập, đồng thời tích cực hưởng ứng những phong trào, quỹ do địa phương phát động.

Đó cũng là cách người cựu chiến binh tiếp tục truyền lại cho thế hệ sau tinh thần hiếu học, trách nhiệm với cộng đồng và tình cảm gắn bó với quê hương.

Người chiến sĩ trọn đời cống hiến

Với những thành tích trong chiến đấu, công tác và lao động, đồng chí Đặng Đức Song được trao tặng nhiều phần thưởng cao quý, trong đó có Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Nhì, Huân chương Quân công hạng Ba, Huân chương Chiến công các hạng Nhất, Nhì, Ba, Huân chương Kháng chiến hạng Nhất, Huân chương Chiến thắng hạng Nhì và Huân chương Issara của Nhà nước Lào.

Ông còn được trao Huy chương Quân kỳ Quyết thắng, Huy chương Chiến sĩ vẻ vang các hạng Nhất, Nhì, Ba và Huy hiệu 70 năm tuổi Đảng. Đặc biệt, những chiến công trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp đã góp phần làm nên danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân của ông.

Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Đặng Đức Song từ trần ngày 29-7-2023 tại Hà Nội.

Từ người chiến sĩ liên lạc năm 18 tuổi đến người tổ trưởng súng máy giữa chiến trường Điện Biên Phủ, rồi một cán bộ quản lý và người cán bộ địa phương tận tụy, cuộc đời Đặng Đức Song là một hành trình dài gắn với quân đội và đất nước. Hình ảnh ông cùng đồng đội bám trụ trên Đồi Xanh, hay lội qua những đoạn hào ngập nước dưới làn đạn địch, là biểu tượng cho ý chí kiên cường của những người lính đã góp phần làm nên Chiến thắng Điện Biên Phủ lịch sử.