Anh Hùng “Đánh Thác” Trên Dòng Nậm Na

Trong những ngày chuẩn bị cho Chiến dịch Điện Biên Phủ, ngoài mặt trận súng đạn ác liệt còn có một cuộc chiến thầm lặng nhưng vô cùng quan trọng: bảo đảm đường vận tải lương thực, đạn dược và thuốc men cho tiền tuyến. Giữa những chiến sĩ công binh quả cảm năm ấy, Phan Tư đã trở thành huyền thoại với chiến công “đánh thác” trên dòng sông Nậm Na.

Đầu năm 1954, khi chiến dịch Điện Biên Phủ bước vào giai đoạn chuẩn bị khẩn trương, việc vận chuyển hậu cần trở thành nhiệm vụ sống còn đối với quân đội ta. Một trong những tuyến vận tải quan trọng nhất là sông Nậm Na — con sông dài khoảng 120km nhưng có tới 90 ngọn thác lớn nhỏ, vô cùng hiểm trở.

Tiểu đoàn 555 được giao nhiệm vụ phá thác mở đường vận tải thủy. Trong đó, Trung đội 5 thuộc Đại đội 124 phải tìm cách đánh sập các khối đá chắn ngang dòng nước để thuyền bè có thể vận chuyển hàng hóa ra mặt trận.

Khó khăn lớn nhất lúc bấy giờ là làm thế nào để đưa thuốc nổ xuống chân thác mà không bị nước làm hỏng. Không có vật liệu chuyên dụng, dây cháy chậm lại vô cùng khan hiếm, khiến cả đơn vị nhiều ngày liền vẫn chưa tìm ra phương án khả thi.

Đúng vào dịp Tết Giáp Ngọ năm 1954, khi nỗi nhớ quê nhà tràn về giữa núi rừng Tây Bắc, Phan Tư bất chợt nhớ đến hình ảnh mẹ gói bánh chưng bằng lá dong ngày Tết. Từ ký ức giản dị ấy, ông nảy ra sáng kiến dùng lá chuối rừng để gói bộc phá, buộc chặt bằng lạt giang để ngăn nước thấm vào thuốc nổ.

Sáng kiến ấy khiến cả trung đội vô cùng phấn khởi. Ngay sáng hôm sau, mọi người chia nhau vào rừng chặt lá chuối, chẻ giang làm lạt rồi cùng nhau gói những khối bộc phá như gói bánh chưng.

Nhưng khó khăn lại tiếp tục xuất hiện khi cần bịt kín lỗ nối dây cháy chậm. Giữa núi rừng không có đất sét để trám kín, ai cũng bối rối. Đúng lúc ấy, nhìn nồi cơm nếp bị nấu nhão, Phan Tư lại nghĩ ra cách dùng cơm nếp giã nhuyễn làm chất kết dính để “hàn” kín khối bộc phá.

Sáng kiến độc đáo ấy nhanh chóng được thử nghiệm và thành công ngoài mong đợi. Những khối bộc phá làm từ lá chuối, lạt giang và cơm nếp đã nổ tung giữa lòng suối, phá vỡ các tảng đá lớn trong tiếng reo hò vui sướng của đơn vị.

Mục tiêu đầu tiên của họ là thác Hang — một ngọn thác dữ nổi tiếng trên sông Nậm Na. Để đặt được khối bộc phá đúng vị trí, cần có người trực tiếp lặn xuống chân thác giữa dòng nước xiết.

Phan Tư đã xung phong nhận nhiệm vụ nguy hiểm ấy.

Sau khi mọi công tác chuẩn bị hoàn tất, ông ôm khối bộc phá lao xuống dòng nước lạnh buốt. Dây cháy chậm chỉ đủ khoảng bốn mươi giây, đồng nghĩa với việc ông phải đặt khối thuốc nổ thật nhanh rồi tìm cách thoát ra khỏi khu vực nguy hiểm.

Dưới dòng nước chảy xiết, mọi tính toán đều trở nên khó khăn hơn rất nhiều. Nhưng giữa ranh giới của sự sống và cái chết, Phan Tư vẫn bình tĩnh đặt khối bộc phá đúng vị trí đã xác định rồi cố sức đạp mạnh vào vách đá để ngoi lên.

Một tiếng nổ long trời vang lên.

Đất đá và nước bắn tung trời. Khối đá khổng lồ chắn ngang dòng thác bị đánh sập hoàn toàn.

Trên bờ, đồng đội lặng người nghĩ rằng Phan Tư đã hy sinh dưới chân thác dữ. Tất cả đều tháo mũ cúi đầu mặc niệm người chiến sĩ quả cảm.

Nhưng rồi ở phía hạ lưu, giữa dòng nước cuộn chảy, bóng một người lính chợt nổi lên.

Đó chính là Phan Tư.

Ông bị sức ép khủng khiếp của vụ nổ hất văng ra xa và bị thương nặng, nhưng vẫn sống sót kỳ diệu giữa dòng Nậm Na dữ dội. Khoảnh khắc ấy khiến cả đơn vị òa khóc trong niềm vui và xúc động.

Từ sáng kiến của Phan Tư, việc phá thác trên sông Nậm Na được triển khai rộng khắp. Chỉ trong vòng bảy ngày, toàn bộ tuyến sông dài 120km đã được khai thông. Nhờ đó, lương thực, thuốc men và đạn dược được vận chuyển nhanh chóng ra chiến trường Điện Biên Phủ, góp phần quan trọng vào thắng lợi của quân đội ta.

Sau chiến dịch, Phan Tư vinh dự được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, trở thành một trong những người con tiêu biểu của quê hương Nghệ An.

Suốt cuộc đời quân ngũ, ông tiếp tục cống hiến cho quân đội và đất nước. Dù tuổi cao sức yếu, nhưng mỗi lần nhắc về Điện Biên Phủ, ký ức về những ngày “đánh thác” trên sông Nậm Na vẫn hiện lên nguyên vẹn trong tâm trí người anh hùng năm xưa.

Câu chuyện của Phan Tư không chỉ là biểu tượng của lòng dũng cảm mà còn là minh chứng cho trí tuệ, sự sáng tạo và tinh thần vượt khó phi thường của người lính Việt Nam trong kháng chiến.

Giữa núi rừng Tây Bắc năm ấy, người chiến sĩ công binh ôm khối bộc phá lao xuống dòng nước dữ không chỉ phá tan ngọn thác trên sông Nậm Na, mà còn góp phần mở đường cho chiến thắng Điện Biên Phủ đi vào lịch sử dân tộc Việt Nam như một bản hùng ca bất diệt.