ANH HÙNG ĐÀO HỮU CẢNH – NGƯỜI CHỈ HUY GAN GÓC, MƯU TRÍ CỦA LỰC LƯỢNG VŨ TRANG AN GIANG

Đào Hữu Cảnh, tên thật là Đào Văn Sạ, bí danh Bảy Cảnh, sinh năm 1932 tại làng Mỹ Đức, tổng Châu Phú, quận Châu Phú, tỉnh Châu Đốc (nay thuộc xã Mỹ Đức, tỉnh An Giang). Xuất thân trong hoàn cảnh mồ côi từ nhỏ, phải sớm bươn chải kiếm sống, nhưng bằng lòng yêu nước và ý chí kiên cường, ông đã sớm giác ngộ cách mạng, trở thành một cán bộ, người chỉ huy lực lượng vũ trang gan góc, mưu trí, góp phần lập nên nhiều chiến công trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.

Năm 14 tuổi, Đào Hữu Cảnh được Chi bộ xã Mỹ Đức giác ngộ, giao nhiệm vụ làm giao liên đưa thư, canh gác cho cán bộ hội họp. Sau đó, ông được tổ chức điều động về hoạt động bí mật tại xã Thạnh Mỹ Tây. Năm 1955, ông được giao làm Bí thư Chi bộ xã Thạnh Mỹ Tây. Trong thời gian này, ông tổ chức đấu tranh chống những phần tử tay sai, địa chủ cường hào, đồng thời vận động nông dân đứng lên bảo vệ ruộng đất. Do hoạt động bị lộ, ông phải chuyển địa bàn để tiếp tục hoạt động cách mạng.

Năm 1959, Đào Hữu Cảnh trở về xã Mỹ Đức hoạt động bí mật và được phân công làm Đội trưởng Đội trừ gian. Với tinh thần táo bạo, chủ động, ông cùng đồng đội tổ chức nhiều trận phục kích, đánh địch đi lẻ, tiêu diệt lực lượng của đối phương và thu nhiều vũ khí. Những hoạt động liên tiếp của đội trừ gian khiến địch hoang mang, lo sợ, tạo điều kiện để phong trào cách mạng ở địa phương phát triển.

Ngày 25/2/1960, Đào Hữu Cảnh cùng đồng đội tổ chức tấn công trụ sở và Đồn dân vệ xã Vĩnh Thạnh Trung, diệt một tên địch, thu ba khẩu súng. Không chỉ trực tiếp chiến đấu, ông còn tích cực vận động binh lính địch làm nội ứng cho cách mạng. Một trường hợp tiêu biểu là anh Tấn, một người lính tại Đồn Kinh 7, đã giúp lực lượng cách mạng tấn công đồn, tiêu diệt bốn tên, thu năm khẩu súng và sau đó mang súng về với cách mạng.

Năm 1961, Đào Hữu Cảnh được bổ sung vào Ban Thường vụ Huyện ủy Châu Phú, phụ trách Huyện đội trưởng, trực tiếp chỉ huy lực lượng địa phương quân huyện, phiên hiệu 802. Trong điều kiện chiến trường đầy gian khó, ông đặc biệt chú trọng xây dựng lực lượng, huấn luyện cán bộ, chiến sĩ về phương pháp điều nghiên, nắm tình hình địch, tổ chức chiến tranh du kích và vận dụng linh hoạt cách đánh phù hợp với địa hình, tương quan lực lượng.

Một trong những trận đánh thể hiện rõ tài thao lược của Đào Hữu Cảnh diễn ra vào tháng 5/1962. Thực hiện nhiệm vụ của Huyện ủy, ông trực tiếp nghiên cứu địa hình, nắm quy luật hoạt động của địch, xây dựng sơ đồ và phương án tập kích. Sau đó, ông triệu tập đội trưởng du kích các xã Thạnh Mỹ Tây, Bình Mỹ, Bình Long về Cốc Đạo Cậy để triển khai kế hoạch. Đúng 14 giờ ngày 21/5/1962, trận đánh diễn ra theo phương án đã chuẩn bị. Lực lượng cách mạng thu được hơn 20 khẩu súng, trong đó có một khẩu trung liên, cùng nhiều băng đạn và vũ khí khác.

Sáng 17/8/1962, địch huy động khoảng 30 xuồng tổ chức càn quét từ núi Sam xuống khu vực ngã ba Nạm Sào, đầu Kinh 7. Nắm chắc địa hình, Đào Hữu Cảnh chỉ huy lực lượng vũ trang huyện bí mật bố trí trận địa, lợi dụng những gò đất, cây gáo, điên điển để che giấu lực lượng, chuyển thế bị động sang chủ động đánh địch. Trận đánh kết thúc với kết quả lớn: lực lượng cách mạng tiêu diệt hơn 70 tên địch, bắt sống 18 tên, thu nhiều vũ khí, máy bộ đàm và đánh chìm 22 xuồng. Chiến thắng gây tiếng vang lớn, làm suy giảm tinh thần của đối phương, đồng thời cổ vũ mạnh mẽ phong trào đấu tranh của nhân dân chống chính sách lập ấp chiến lược.

Tiếp đó, ngày 10/10/1962, Đào Hữu Cảnh tiếp tục chỉ huy lực lượng vũ trang tổ chức chống địch càn quét tại Cốc Đạo Cậy, tiêu diệt nhiều tên và bắt sống 16 tên.

Những năm tháng chiến đấu liên tục đã tôi luyện ở Đào Hữu Cảnh bản lĩnh của một người chỉ huy luôn có mặt ở những nơi khó khăn, nguy hiểm nhất. Ông không chỉ trực tiếp tổ chức chiến đấu mà còn chú trọng công tác vận động binh lính đối phương, xây dựng cơ sở, bảo vệ nhân dân và phát triển lực lượng cách mạng.

Chiều 30/10/1965, trong một lần cùng các chiến sĩ từ căn cứ về khu vực mương Tám Rần, thuộc tuyến Đường Thét – Thạnh Mỹ Tây, để điều nghiên, chuẩn bị phương án đánh Đồn Xáng Cụt của Cô Đê, lực lượng của Đào Hữu Cảnh bị địch phát hiện và bao vây. Ông lệnh cho đồng đội rút lui, còn mình cùng một số chiến sĩ ở lại cầm chân địch.

Trong tình thế vòng vây ngày càng siết chặt, khẩu súng trên tay chỉ còn hai viên đạn, Đào Hữu Cảnh vẫn bình tĩnh chờ địch đến gần mới nổ súng. Phát đạn đầu tiên tiêu diệt tên Sinh, Trưởng Đồn Kinh 7. Phát đạn thứ hai nhằm vào tên Đại úy Bảo nhưng một tên bảo vệ đã trúng đạn. Ngay sau đó, hàng loạt hỏa lực của địch trút xuống vị trí của ông. Đào Hữu Cảnh cùng đồng chí Trung đội phó đã anh dũng hy sinh.

Đồng đội tìm cách đưa thi thể ông về căn cứ trong đêm. Không bắt sống được Đào Hữu Cảnh, địch tiếp tục lùng sục, gây thêm tội ác với gia đình ông, sát hại người con trai út mới 7 tuổi.

Trong những năm trực tiếp chiến đấu và chỉ huy, Đào Hữu Cảnh đã tham gia hàng trăm trận đánh, tiêu diệt hơn 100 tên địch, bắt sống hàng chục tên, làm bị thương hàng trăm tên; thu nhiều vũ khí, đạn dược và phương tiện chiến đấu; đánh chìm 22 xuồng, phá hủy nhiều ấp chiến lược, lô cốt, nhà đèn; vận động nhiều binh lính trở về với cách mạng, giải cứu nhiều người dân và thu nhiều chiến lợi phẩm phục vụ kháng chiến.

Những chiến công và sự hy sinh của Đào Hữu Cảnh đã góp phần làm nên truyền thống chiến đấu kiên cường của quân và dân An Giang trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Ông được Nhà nước tặng thưởng Bằng Tổ quốc ghi công, Huân chương Giải phóng hạng Nhất, hạng Nhì, hạng Ba, Huân chương Kháng chiến hạng Nhất cùng nhiều phần thưởng cao quý khác.

Ngày 26/4/2018, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam truy tặng đồng chí Đào Hữu Cảnh danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Tên tuổi Đào Hữu Cảnh đã trở thành một phần ký ức hào hùng của quê hương An Giang. Để ghi nhớ công lao và sự hy sinh của người anh hùng, tên ông được đặt cho một xã trên địa bàn tỉnh. Từ một cậu bé giao liên đến người chỉ huy lực lượng vũ trang, cuộc đời Đào Hữu Cảnh là câu chuyện đẹp về lòng yêu nước, ý chí chiến đấu và tinh thần sẵn sàng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.