ANH HÙNG ĐÈO VĂN KHỔ – NGƯỜI CHIẾN SĨ THÁI KIÊN CƯỜNG TRÊN ĐẤT BẠN LÀO

Sinh ra và lớn lên giữa núi rừng Sơn La, Đèo Văn Khổ sớm gắn bó với quê hương Tây Bắc. Năm 1962, khi tuổi đời còn trẻ, ông lên đường nhập ngũ. Những ngày đầu trong quân ngũ, ông tham gia nhiệm vụ tiễu phỉ, bảo vệ bản làng và giữ gìn an ninh vùng Tây Bắc. Chính những năm tháng ấy đã tôi luyện ở người chiến sĩ dân tộc Thái bản lĩnh vững vàng, khả năng chịu đựng gian khổ và tinh thần không ngại hy sinh.

Năm 1965, trước yêu cầu của chiến trường, Đèo Văn Khổ tình nguyện sang Lào làm nhiệm vụ quốc tế. Tại đây, ông được giao phụ trách Tiểu đội 2, Trung đội 4, Đại đội 3, Tiểu đoàn 51, Quân khu Tây Bắc. Tiểu đội có 14 chiến sĩ, cùng phối hợp chiến đấu với lực lượng cách mạng Lào.

Một trong những dấu ấn nổi bật trong cuộc đời chiến đấu của Đèo Văn Khổ là những trận giữ cao điểm Phu Cút ở Mường Ngàn, Xiêng Khoảng. Phu Cút gồm ba mỏm đồi án ngữ khu vực ngã ba Mường Ngàn, có vị trí chiến thuật quan trọng. Trong năm 1965–1966, lực lượng của ta phải đối mặt với nhiều đợt tiến công của đối phương nhằm chiếm cao điểm này.

Đặc biệt, trong trận chiến ngày 18 và 19/3/1966, trận địa Phu Cút bị hỏa lực đối phương bắn phá dữ dội. Nhiều vũ khí của ta bị phá hủy, lực lượng chiến đấu bị tổn thất nặng. Tiểu đội của Đèo Văn Khổ cuối cùng chỉ còn lại hai người, cùng một khẩu đại liên, một khẩu AK và một số lựu đạn. Trong hoàn cảnh lực lượng ít, đối phương đông và liên tục áp sát, ông vẫn bình tĩnh tổ chức chiến đấu, quyết tâm giữ chốt đến cùng.

Trong tình thế đặc biệt khó khăn, Đèo Văn Khổ đã thể hiện sự mưu trí và sáng tạo trong chiến đấu. Ông cùng đồng đội tận dụng những ống rốc-két đã sử dụng, kết hợp với lựu đạn để tạo thành những quả nổ giả lập hỏa lực mạnh, bố trí quanh công sự. Khi đối phương tiến gần, các chiến sĩ đồng loạt sử dụng cách đánh này, tạo tiếng nổ liên tiếp khiến đối phương tưởng lực lượng phòng thủ vẫn còn đông và mạnh, từ đó phải rút lui. Trận đánh cho thấy khả năng xử trí linh hoạt, bình tĩnh và sáng tạo của người chỉ huy trong hoàn cảnh vô cùng khắc nghiệt.

Những chiến công trên đất bạn Lào đã góp phần làm nên hình ảnh đẹp của người chiến sĩ Quân tình nguyện Việt Nam: chiến đấu kiên cường, đoàn kết với quân đội và nhân dân Lào, sẵn sàng vượt qua gian khổ để hoàn thành nhiệm vụ quốc tế.

Với những thành tích đặc biệt xuất sắc, ngày 1/1/1967, Đèo Văn Khổ được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Sau đó, ông tiếp tục trưởng thành trong quân đội. Đến năm 1979, ông giữ chức Chỉ huy trưởng Trung đoàn 754, tiếp tục tham gia thực hiện nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc.

Giá trị truyền thống

Câu chuyện về Anh hùng Đèo Văn Khổ là một trang sử đẹp về ý chí chiến đấu, lòng dũng cảm, tinh thần mưu trí và trách nhiệm của người quân nhân. Từ một người con của núi rừng Sơn La, ông đã cùng đồng đội chiến đấu trên đất bạn Lào, góp phần vun đắp tình đoàn kết chiến đấu đặc biệt Việt Nam – Lào.

Hình ảnh người Tiểu đội trưởng dân tộc Thái bình tĩnh giữ chốt giữa vòng vây, biết tận dụng mọi điều kiện để đánh địch là minh chứng cho phẩm chất “dám đánh, biết đánh, quyết tâm giữ vững trận địa” của người chiến sĩ Quân đội nhân dân Việt Nam.

Tên tuổi Đèo Văn Khổ được lưu trong danh sách các Anh hùng LLVTND gắn với truyền thống của Trung đoàn 174, cùng nhiều anh hùng tiêu biểu khác của các thời kỳ kháng chiến.