Anh hùng Đinh Tiên Hoàng
Đinh Tiên Hoàng tên húy là Đinh Bộ Lĩnh, sinh năm 924 tại thôn Kim Lư, châu Đại Hoàng. Nay thuộc huyện Gia Viễn, tỉnh Ninh Bình. Cha ông là Đinh Công Trứ, từng giữ chức Thứ sử Hoan Châu.
Sau khi cha qua đời sớm, Đinh Bộ Lĩnh cùng mẹ là bà Đàm Thị về sống ở quê ngoại, thuộc động Hoa Lư. Chính tại nơi đây, tài năng và chí khí của ông được bộc lộ rõ rệt. Vùng đất Hoa Lư hiểm trở về địa lý đã tạo điều kiện cho ông rèn luyện bản lĩnh và xây dựng căn cứ sau này.
Ông là người có công đánh dẹp loạn 12 sứ quân, thống nhất giang sơn và trở thành hoàng đế đầu tiên của Việt Nam sau thời Bắc thuộc. Đại Cồ Việt là nhà nước mở đầu cho thời đại độc lập, tự chủ, xây dựng chế độ quân chủ tập quyền ở Việt Nam.1 Đinh Bộ Lĩnh mở nước, lập đô, lấy niên hiệu với tư cách người đứng đầu một vương triều bề thế: Thời kỳ phục quốc của Việt Nam, từ họ Khúc chỉ xưng làm Tiết độ sứ, tới Ngô Quyền xưng vương và tới vua Đinh xưng làm hoàng đế. Sau một số vị vua xưng Đế từ trước và giữa thời Bắc thuộc2 rồi bị thất bại trước hoạ ngoại xâm, đến thời nhà Đinh, người cầm quyền Việt Nam mới thực sự vươn tới đỉnh cao ngôi vị và danh hiệu, khẳng định vị thế vững chắc của quốc gia độc lập, thống nhất qua các triều đại Đinh – Lê – Lý – Trần và buộc các điển lễ, sách phong của cường quyền phương Bắc phải công nhận là một nước độc lập. Từ Đinh Bộ Lĩnh trở về sau, các Vua không xưng Vương hay Tiết độ sứ nữa mà đều xưng Hoàng đế như một dòng chính thống. Đinh Tiên Hoàng là vị hoàng đế đặt nền móng sáng lập nhà nước phong kiến trung ương tập quyền đầu tiên ở Việt Nam3 4 5 , vì thế mà ông còn được gọi là người mở nền chính thống cho các triều đại phong kiến trong lịch sử.
