ANH HÙNG ĐỖ CHU BỈ – NGƯỜI CHIẾN SĨ QUẢ CẢM TRÊN CHỐT CHẶN HOÀNH MÔ
Trong cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc gian khổ và anh dũng năm 1979, Thiếu úy Đỗ Chu Bỉ là một biểu tượng sáng ngời của lòng quả cảm, tinh thần kiên trung quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh. Người con xứ Đông ấy đã hiến dâng trọn vẹn tuổi thanh xuân 28 năm cuộc đời mình để giữ vững từng tấc đất thiêng liêng nơi biên thùy Quảng Ninh, viết nên khúc tráng ca bất tử của lực lượng Công an nhân dân vũ trang trên chốt chặn Hoành Mô khói lửa.
Anh hùng Đỗ Chu Bỉ sinh năm 1952 tại thôn An Lương, xã An Lâm, huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương. Lớn lên trong một gia đình giàu truyền thống yêu nước, dù đã có hai người anh trai lên đường vào Nam chiến đấu và bản thân thuộc diện miễn nhập ngũ, người thanh niên Đỗ Chu Bỉ vẫn tình nguyện viết đơn xin tòng quân vào năm 1970 để tham gia kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Bản tính hiền hậu, ngoan ngoãn và rất yêu trẻ thơ nhưng khi bước vào chiến trận, ông lại trở thành một chiến sĩ vô cùng quả cảm, ngoan cường.
Sau khi miền Nam giải phóng, năm 1975, ông ra Bắc và được cử đi học tập, đào tạo chuyên ngành Công an vũ trang (nay là Bộ đội Biên phòng), rồi được điều động về vùng biên viễn Quảng Ninh, giữ chức vụ Thiếu úy, Đại đội phó Đại đội 6 thuộc Đồn 207 Công an vũ trang (nay là Đồn Biên phòng Cửa khẩu Hoành Mô).
Khi cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc bùng nổ, Đại đội 6 của ông được giao nhiệm vụ chốt giữ thôn Pắc Pộc, xã Hoành Mô — một địa bàn có vị trí chiến lược cực kỳ quan trọng. Sáng ngày 1 tháng 3 năm 1979, đối phương huy động một trung đoàn bộ binh có pháo binh yểm trợ ồ ạt vượt sông biên giới, chia làm nhiều mũi đánh cấp tập vào trận địa. Thiếu úy Đỗ Chu Bỉ trực tiếp chỉ huy chốt A1, vị trí án ngữ tuyến đầu cách biên giới chỉ 300m. Trước sức tấn công như vũ bão của giặc, ông bình tĩnh động viên anh em:
"Các đồng chí hãy cứ bình tĩnh. Khi nào tôi ra lệnh thì nổ súng. Khi đã bắn thì phải trúng, phải tiêu diệt địch". Chờ địch vào thật gần, ông mới hạ lệnh cho các khẩu đội súng máy, súng cối đồng loạt nhả đạn bắn thẳng vào đội hình địch, bẻ gãy liên tiếp nhiều đợt tiến công mãnh liệt.
Kiên quyết chiếm bằng được chốt A1, đối phương tập trung các loại pháo bắn phá điên cuồng suốt một giờ đồng hồ, sau đó tiếp tục xua 4 tiểu đoàn ào ạt xông lên. Có những thời điểm quân địch cậy đông tràn lên chiếm được một phần trận địa giao thông hào phía bên phải, Thiếu úy Đỗ Chu Bỉ vẫn kiên cường chỉ huy phân đội dùng súng AK, lựu đạn, thậm chí dùng báng súng và lưỡi lê đánh giáp lá cà, giành giật quyết liệt từng mét chiến hào để đánh bật quân xâm lược ra ngoài.
Sau đó, địch lại tăng viện thêm lực lượng, chia làm hai hướng đánh vào cả Đồn Hoành Mô và chốt A1. Trong làn mưa bom bão đạn, dù đã bị thương nặng ở tay và ở sườn, máu nhuộm đỏ áo chiến sĩ, ông vẫn kiên quyết không rời trận địa, vừa mưu trí chỉ huy đơn vị tổ chức đưa thương binh, tử sĩ sang chốt an toàn, vừa linh hoạt chia các mũi phản công nhỏ xuất kích thoát ly công sự để đánh địch từ xa, tạo cho chúng hết bất ngờ này đến bất ngờ khác.
Cuộc chiến đấu càng về chiều càng trở nên ác liệt dưới cơn mưa rừng lầy lội. Trong giây phút hiểm nghèo khi quân địch lợi dụng hệ thống chiến hào để vây bọc đơn vị, người đại đội phó dũng cảm đã bất ngờ nhảy lên khỏi công sự, dùng súng AK và lựu đạn quét thẳng vào đội hình địch, tiêu diệt nhiều tên và đánh bật chúng ra khỏi chốt. Giữa lúc trận chiến đang ở đỉnh điểm, một loạt đạn điên cuồng của kẻ thù đã trúng vào người chiến sĩ quả cảm. Ông anh dũng hy sinh ngay trên mặt trận Hoành Mô khi mới vừa tròn 28 tuổi xuân.
Với những chiến công xuất sắc và sự hy sinh oanh liệt, Thiếu úy Đỗ Chu Bỉ được truy tặng Huân chương Chiến công hạng Nhất, Huân chương Chiến thắng hạng Nhất và thăng quân hàm Trung úy. Ngày 19 tháng 12 năm 1979, liệt sĩ Đỗ Chu Bỉ vinh dự được Nhà nước truy tặng danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Để tri ân người con kiệt xuất, tên của ông đã được đặt cho một con đường trang trọng tại quê hương Nam Sách, Hải Dương. Tại ngôi trường THPT Nam Sách I, nơi ông từng theo học, một không gian trang nghiêm đã được dành riêng để trưng bày các kỷ vật, tài liệu và tượng của Anh hùng Đỗ Chu Bỉ, nhằm mãi mãi lưu giữ và giáo dục thế hệ trẻ về một tấm gương hy sinh quên mình vì độc lập, tự do của Tổ quốc.


