ANH HÙNG ĐỖ SĨ HỌA – NGƯỜI CHỈ HUY NẰM LẠI NƠI BIÊN CƯƠNG PÒ HÈN

ANH HÙNG ĐỖ SĨ HỌA – NGƯỜI CHỈ HUY NẰM LẠI NƠI BIÊN CƯƠNG PÒ HÈN

Giữa vùng biên cương Đông Bắc của Tổ quốc, Pò Hèn hôm nay đã trở thành một “địa chỉ đỏ” nhắc nhớ các thế hệ về những người đã ngã xuống để bảo vệ từng tấc đất quê hương. Trong số những người con anh dũng ấy, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Đỗ Sĩ Họa là một biểu tượng sáng ngời về lòng yêu nước, ý chí kiên cường và tinh thần của người chỉ huy sẵn sàng chiến đấu đến hơi thở cuối cùng. Đỗ Sĩ Họa quê ở Hưng Yên. Trước khi nhận nhiệm vụ bảo vệ biên giới phía Bắc, ông từng tham gia chiến đấu tại chiến trường Quảng Trị trong những năm kháng chiến chống Mỹ và được tặng Huân chương Chiến công hạng Ba. Dù từng bị thương, sức khỏe bị ảnh hưởng, người chiến sĩ ấy vẫn tình nguyện tiếp tục nhận nhiệm vụ nơi tuyến đầu biên giới. Đến năm 1979, ông mang quân hàm Trung úy, giữ cương vị Phó Đồn trưởng phụ trách quân sự Đồn Công an nhân dân vũ trang 209 Pò Hèn, thuộc vùng biên giới Quảng Ninh.

Người chỉ huy giữa trận chiến Pò Hèn. Những ngày giữa tháng 2 năm 1979, tình hình biên giới phía Bắc trở nên đặc biệt căng thẳng. Chiều 15/2, Đỗ Sĩ Họa cùng cán bộ trong đơn vị trực tiếp kiểm tra công sự, trận địa và phương án bố phòng, chuẩn bị cho tình huống chiến đấu có thể xảy ra.

Rạng sáng ngày 17/2/1979, chiến sự bùng nổ dữ dội tại Pò Hèn.Trong hoàn cảnh Đồn trưởng đi công tác, Đỗ Sĩ Họa trực tiếp nắm lực lượng, hỏa lực và tổ chức chiến đấu bảo vệ đồn. Trước lực lượng tiến công đông hơn nhiều lần, những người lính Pò Hèn vẫn quyết tâm bám trụ.

Đỗ Sĩ Họa không chỉ là người đứng phía sau phát lệnh. Giữa tiếng súng, ông trực tiếp đi tới từng vị trí chiến đấu, từng ụ súng để động viên đồng đội, củng cố tinh thần cho chiến sĩ. Khi một số vị trí phòng thủ bị uy hiếp, ông tổ chức lực lượng phản kích, quyết tâm giữ vững trận địa. Trong thời khắc sinh tử ấy, khi đối phương kêu gọi đầu hàng, người chỉ huy Pò Hèn đã thể hiện khí phách của một người lính Việt Nam:

“Người Việt Nam chúng tao không biết quỳ gối đầu hàng quân xâm lược.” Đó không chỉ là lời đáp giữa chiến trường. Đó còn là lời khẳng định về lòng tự trọng dân tộc và ý chí bảo vệ chủ quyền Tổ quốc bằng bất cứ giá nào.

Bị thương vẫn không rời trận địa. Trận chiến ngày 17/2 diễn ra ngày càng ác liệt. Đỗ Sĩ Họa nhiều lần bị thương. Có thời điểm ông kiệt sức và ngất đi vì mất máu. Nhưng khi tỉnh lại, điều ông nghĩ đến vẫn là trận địa và những người đồng đội đang chiến đấu. Ông tiếp tục chỉ huy, tiếp tục động viên chiến sĩ giữ vững vị trí. Cho đến khi vết thương quá nặng, người Phó Đồn trưởng ấy đã anh dũng hy sinh ngay trên chiến hào Pò Hèn. Một chi tiết được các nhân chứng nhắc lại khiến câu chuyện về Pò Hèn càng trở nên xúc động. Khi Đỗ Sĩ Họa nằm xuống, Hoàng Thị Hồng Chiêm, nữ nhân viên thương nghiệp đang cùng bộ đội chiến đấu bảo vệ Pò Hèn, đã đến vuốt mắt và đắp chăn cho ông. Không lâu sau đó, chính chị Hoàng Thị Hồng Chiêm cũng anh dũng hy sinh. Giữa chiến trường khốc liệt, những con người bình dị ấy đã ở bên nhau cho đến những giây phút cuối cùng.

Gác lại mái ấm để giữ bình yên cho Tổ quốc. Phía sau người chiến sĩ kiên cường ấy cũng là một con người với những ước mong rất đỗi đời thường. Đỗ Sĩ Họa và người vợ của mình chưa có con. Trước khi hy sinh, ông từng tâm sự với người em trai rằng nếu gia đình em có thêm con, ông mong được nhận một người cháu làm con nuôi.

Ước mong giản dị ấy cuối cùng không kịp trở thành hiện thực. Năm 1979, một người cháu trong gia đình chào đời, nhưng em chưa bao giờ có cơ hội gặp người bác mà sau này mình luôn kính trọng như một người cha. Có lẽ chính những câu chuyện rất đời thường như vậy giúp chúng ta hiểu hơn giá trị của sự hy sinh. Những người lính ra trận cũng có gia đình, có những dự định cho ngày mai, có ước mơ về một mái ấm bình yên. Nhưng khi Tổ quốc cần, họ đã lựa chọn đứng lại nơi tuyến đầu.

Tên người còn mãi với Pò Hèn. Sau khi hy sinh, ngày 10/3/1979, Đỗ Sĩ Họa được truy thăng quân hàm từ Trung úy lên Thượng úy và truy tặng Huân chương Quân công hạng Nhì. Ngày 19/12/1979, Nhà nước truy tặng đồng chí Đỗ Sĩ Họa danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân vì những chiến công và sự hy sinh đặc biệt xuất sắc trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc.

Hơn bốn thập kỷ đã trôi qua. Pò Hèn hôm nay đã đổi thay. Tiếng súng năm xưa không còn, nhưng những dấu tích của trận chiến và tên tuổi những người đã hy sinh vẫn được gìn giữ tại Khu di tích lịch sử Pò Hèn – nơi trở thành điểm đến giáo dục truyền thống cho các thế hệ hôm nay.Trước đài tưởng niệm, mỗi cái tên được khắc lại là một cuộc đời đã dừng lại để đất nước được tiếp tục bình yên.Trong những cái tên ấy có Đỗ Sĩ Họa – người chỉ huy đã đi qua từng ụ súng động viên đồng đội, bị thương vẫn không rời trận địa và chiến đấu đến phút cuối cùng. Ông đã nằm lại nơi biên giới, nhưng khí phách của người chiến sĩ Pò Hèn chưa bao giờ mất đi.

Bởi có những con người, dù cuộc đời đã khép lại, tên tuổi của họ vẫn sống cùng non sông. Và có những sự hy sinh nhắc nhở mỗi thế hệ rằng: hòa bình hôm nay không tự nhiên mà có, mà được đánh đổi bằng máu, tuổi trẻ và cả những ước mơ còn dang dở của biết bao người con đất Việt.