Anh hùng Đỗ Sĩ Họa – Tượng đài bất tử nơi biên cương Pò Hèn
Trong lịch sử bảo vệ chủ quyền biên giới thiêng liêng của Tổ quốc, mảnh đất Pò Hèn (Quảng Ninh) đã trở thành biểu tượng của ý chí kiên cường, của tinh thần “quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”. Và giữa bản hùng ca bi tráng ấy, hình ảnh Đỗ Sĩ Họa hiện lên như một tượng đài bất tử – người chỉ huy quả cảm đã chiến đấu đến hơi thở cuối cùng vì từng tấc đất biên cương.
Sinh ra trên quê hương Hưng Yên giàu truyền thống cách mạng, ông sớm tham gia quân ngũ, từng chiến đấu ở chiến trường Quảng Trị và lập nhiều chiến công xuất sắc. Dù bị thương, sức khỏe giảm sút, nhưng khi Tổ quốc cần, ông vẫn tình nguyện lên đường bảo vệ biên giới phía Bắc – nơi đang đứng trước thử thách cam go.
Rạng sáng ngày 17-2-1979, trong Chiến tranh biên giới phía Bắc, quân xâm lược ồ ạt tấn công Đồn Công an nhân dân vũ trang Pò Hèn. Trong tình thế cấp bách khi đồn trưởng vắng mặt, Phó đồn trưởng Đỗ Sĩ Họa đã nhanh chóng tổ chức lực lượng, chỉ huy cán bộ, chiến sĩ kiên cường chống trả.
Dưới mưa pháo dày đặc, ông vẫn bình tĩnh quan sát, chỉ huy chiến đấu, liên tiếp bẻ gãy nhiều đợt tiến công của địch, tiêu diệt và làm bị thương nhiều tên. Đặc biệt, tại điểm cao Đồi Quế – nơi bị địch chiếm giữ – ông đã trực tiếp chỉ huy phản kích, giành lại trận địa trong điều kiện lực lượng chênh lệch lớn.
Trong khoảnh khắc sinh tử ấy, khí phách người chỉ huy đã trở thành ngọn lửa dẫn dắt toàn đơn vị. Trước lời kêu gọi đầu hàng của kẻ thù, ông dõng dạc tuyên bố:
“Người Việt Nam không biết quỳ gối. Chúng mày tới đây, chúng mày sẽ chết.”
Dù bị thương nặng, máu thấm đẫm khuôn mặt, ông vẫn không rời trận địa, đi tới từng vị trí chiến đấu, động viên đồng đội giữ vững ý chí. Chính hình ảnh người chỉ huy bị thương nhưng ánh mắt rực lửa đã tiếp thêm sức mạnh để toàn đơn vị chiến đấu ngoan cường đến cùng.
Và rồi, người anh hùng ấy đã anh dũng hy sinh ngay trên trận địa, trong vòng tay đồng đội, khi tuổi đời mới 33.
Sự hy sinh của ông cùng 45 cán bộ, chiến sĩ Đồn 209 và nhiều lực lượng khác đã làm nên bản hùng ca bất tử nơi biên cương Pò Hèn – nơi mà mỗi tấc đất đều thấm đẫm máu xương của những người con trung kiên với Tổ quốc.
Ghi nhận những chiến công và sự hy sinh cao cả ấy, ông được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, cùng nhiều phần thưởng cao quý của Đảng và Nhà nước.
Ngày nay, tại Khu di tích lịch sử quốc gia Pò Hèn, Đài tưởng niệm sừng sững giữa núi rừng như một biểu tượng thiêng liêng. Nơi đây không chỉ là địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống, mà còn là nơi mỗi người dân Việt Nam lặng mình tưởng nhớ những người đã ngã xuống vì độc lập, chủ quyền của đất nước.
Câu chuyện về Anh hùng Đỗ Sĩ Họa không chỉ là ký ức của một trận chiến, mà là biểu tượng của lòng yêu nước, của ý chí bất khuất và tinh thần sẵn sàng hy sinh vì Tổ quốc.
Ông đã ngã xuống, nhưng khí phách Pò Hèn, tinh thần “không biết quỳ gối” của người lính biên phòng vẫn còn mãi – như một ngọn lửa thiêng soi sáng cho các thế hệ hôm nay và mai sau.


