ANH HÙNG ĐỖ TRỰC

Ngay sau khi Cách mạng tháng Tám thành công, Đỗ Trực đã hăng hái gia nhập dân quân và tham gia công tác kháng chiến ở địa phương.

Vào bộ đội, 2 năm đầu đồng chí ở bộ đội địa phương, sau chuyển về làm công tác phục vụ ở một trạm nuôi dưỡng thương binh. 4 năm phục vụ ở trạm, đồng chí không quản khó khăn, vất vả, luôn luôn tích cực, hết lòng phục vụ, chăm sóc thương binh, năm nào cũng được bầu là Chiến sĩ thi đua. Năm 1957, đồng chí được điều về đội ca nô Hồng Hà thuộc Cục Vận tải.

16 năm phục vụ trong quân đội (tính đến khi được tuyên dương anh hùng), Đỗ Trực luôn luôn nêu cao tinh thần tích cực, tận tụy, bất cứ nhiệm vụ gì, trong hoàn cảnh nào, cũng sẵn sàng nhận và quyết tâm tìm mọi cách hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ. Đặc biệt trong công tác vận chuyển, đồng chí là người chỉ huy con tàu luôn luôn dẫn đầu về năng suất vận chuyển, tiết kiệm xăng dầu, nguyên vật liệu, hạ giá thành, có tác dụng cổ vũ, lôi cuốn phong trào thi đua trong toàn đoàn vận tải Hong Hà.

Năm 1957, Đỗ Trực là người đầu tiên đề xuất ý kiến và xung phong đi chuyến đầu tiên, trực tiếp lái tàu đi trong đêm, lợi dụng nước thủy triều trên sông Luộc, rút ngắn thời gian mỗi lượt đi được một ngày, giảm thời gian máy chạy được 3 giờ, tiết kiệm 60 lít xăng, mở đầu phong trào đi theo nước thủy triều của đoàn Hồng Hà

Để nâng cao hiệu suất vận chuyển, hạ giá thành, Đỗ Trực đề nghị các tàu khi đi nên kéo theo sà lan. Qua chuyến đầu tiên, tàu đi có kéo theo sà lan, đồng chí rút ra được nhiều kinh nghiệm và có số liệu cụ thể để phổ biến cho các tàu bạn trong đoàn. Từ đó trở đi, phong trào tàu đi có kéo theo sà lan trở thành phổ biến trong đơn vị và năng suất vận chuyển của đoàn tăng lên rõ rệt.

Tàu đi theo luồng sông Đuống gần hơn được gần 60 ki-lô-mét so với luồng sông Luộc, nhưng đi theo luồng này dễ bị mắc cạn và gặp nhiều nguy hiểm khi qua cầu. Đồng chí đã xung phong đi nghiên cứu, thăm dò và đi thử nhiều chuyến, giúp đoàn mở thêm được luồng đường này gần hơn.

Từ năm 1965, con tàu do Đỗ Trực chỉ huy nhiều chuyến chở bộ đội, hàng quân sự đi các tuyến xa; không quản khó khăn, nguy hiểm, đồng chí gương mẫu làm hết sức mình và động viên đồng đội vượt qua trờ ngại, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ.

Tháng 5 năm 1965, chuyến chở hàng ra đảo gặp bão, dây cáp nối tàu với sà lan bị đứt, sà lan có nguy cơ bị đập vào cồn đá và đâm. Không ngần ngại, Đỗ Trực cùng anh em trên tàu nhảy xuống biển cứu sà lan. Sau gần một tiếng đồng hồ vật lộn với sóng gió, các đồng chí buộc được sà lan vào tàu, đưa tới chỗ an toàn, cứu được 150 tấn hàng.

Tháng 12 năm 1965, Đỗ Trực chỉ huy phân đội tàu chở hàng vào phía Nam. Tới một khúc sông gẩn Cẩm Thủy (Thanh Hóa) cả đoàn tàu bị mắc cạn. Trời mùa đông rét cóng, nằm chờ nước thủy triều thì lâu, có đồng chí đề nghị cho quay lại chỗ cũ, trả hàng để chuyển bằng ô tô. Đồng chí lội xuống nước, thăm dò, tìm luồng lạch và kiên trì động viên anh em khắc phục, vét đoạn sông này sâu thêm cho tàu vượt qua. Sau 8 tiếng đồng hồ làm việc, rét buốt, vất vả, đồng chí cùng anh em khơi sâu được đoạn sông 100 mét, đưa được cả đoàn tàu vượt qua tới vị trí an toàn (nếu phải quay lại, số hàng đó phải dùng 100 chuyến ô tô chuyên chở vừa lâu, vừa tốn kém).

Đồng chí còn luôn luôn đi sát giúp đỡ, dìu dắt đồng đội, xây dựng phản đội tiến bộ về mọi mặt, bản thân gương mẫu chấp hành điều lệnh, kỷ luật, khiêm tốn, giản dị, được mọi người tin yêu, mến phục.

Đồng chí Đỗ Trực đã được tặng thưởng 1 Huân chương Chiến công hạng nhì, 2 Huân chương Chiến công hạng ba, 23 bằng khen và giấy khen, 12 năm liền là Chiến sĩ thi đua.

Ngày 1 tháng í năm 1967, đồng chí Đỗ Trực được Chủ tịch nước Việt Nam dân chủ cộng hòa tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.

(Hội yêu lịch sử-khí tài quân sự)