Anh hùng được mệnh danh “Con sóc nhỏ” trước giờ... "truyền lửa”

Trong số rất nhiều câu từ để miêu tả về Anh hùng lực lượng vũ trang Nhân dân Ngô Thị Huệ, như “Bông hồng thép”, “Người con nuôi của Bộ trưởng Bộ Công an”, “Mối tình đặc biệt giữa hai người tù”, thì với tôi, lại thích nhất biệt danh “con Sóc nhỏ”. Nhỏ có thể để chỉ về mặt thân thể, nhưng trí thông minh, tài ứng biến và xoay chuyển tình thế thì ở Anh hùng Ngô Thị Huệ, tố chất của một con Sóc - “nhanh như Sóc” đều hội tụ, kết tinh đầy đủ. Và để hoạt động cách mạng, sống, chiến đấu giữa muôn trùng vây ráp của kẻ thù, thì tố chất ấy rất cần, thậm chí là yếu tố quyết định sự thành bại.

Anh hùng trong chiến đấu…

Ngô Thị Huệ, bí danh Minh Hiệp, sinh ngày 20-12-1942 tại làng Hương Phát, xã Hòa Liên, huyện Hòa Vang (TP Đà Nẵng) trong gia đình giàu truyền thống cách mạng. Từ những năm 1950, gia đình chị đã là cơ sở nuôi giấu cán bộ cốt cán của phong trào. Sinh ra và lớn lên trong môi trường ấy, chị đã sớm hun đúc tinh thần đấu tranh cách mạng, ý chí căm thù giặc cao độ. Ngày ấy, dù mới hơn 10 tuổi nhưng chị đã rất hăng hái trong những nhiệm vụ được giao như rải truyền đơn, canh gác để báo tin hoạt động của địch cho cơ sở.

Những ngày đầu tiên trong cuộc đời chị đến với phong trào cách mạng ở quê hương mình, cũng là thời điểm mà kẻ thù thực hiện chính sách “tố cộng và diệt cộng” rầm rộ nhất. Nhiều chiến sĩ cách mạng đã sa vào tay giặc, có người bị tra tấn hết sức dã man, có người bị địch hành hạ cho đến chết. Cha chị cũng bị địch bắt, bị bỏ tù và tra tấn đến lòi mắt, khi đã lâm cảnh mù lòa, chúng mới trả tự do. Năm 1954, sau khi hòa bình lập lại, ở quê chị có rất nhiều người thoát ly để tập kết ra miền Bắc. Và chỉ trong vòng 3 năm (từ 1954 đến 1957), gia đình chị đã có 5 người thoát ly đi theo cách mạng.

Anh hùng LLVT Ngô Thị Huệ trong lần gặp Đại tướng Võ Nguyên Giáp

Năm 1959, địch bắt đầu thực hiện chính sách lập ấp chiến lược để dễ bề thi hành Luật 10/59, chị theo gia đình vào khu dồn dân. Trong thời gian này, được sự chỉ đạo của cấp trên, chị đã tương kế tựu kế điều nghiên tình hình và quy luật đi lại của những đối tượng chức sắc và ác ôn ở địa phương. Nhận chỉ thị của anh Ba Thế - Đội trưởng Đội Công tác Huyện ủy Hòa Vang, chị đã bố trí để những trinh sát của Đội thực hiện nhiệm vụ tiêu diệt các đối tượng ác ôn là ấp trưởng, xã trưởng và liên gia trưởng như tên Toán, tên Lai, tên Lý, làm cho địch hết sức hoang mang. Mặt khác, chị cũng móc nối với những người có tấm lòng với cách mạng ở trong hàng ngũ địch, từ đó phát hiện ra vị trí địch cài mìn, lựu đạn giúp Đội Công tác vào ra ấp chiến lược an toàn tuyệt đối để vận động quần chúng.

Đầu năm 1960, trong một lần nhận nhiệm vụ trèo lên cây Cốc rất cao để treo cờ của Mặt trận, chị bị địch phát hiện và bắt giữ. Tại nhà lao Hiếu Đức, chị bị địch hành hạ, tra tấn dã man nhưng không khai thác được gì, chúng bèn giải chị đến nhà lao Hội An (Quảng Nam) để “nếm trải” những kiểu tra tấn dã man và hiện đại nhất. Từ dùng điện để quay, đến dìm trong thùng phuy chứa nước xà phòng, nước vôi, rồi dùng kìm để kéo ngực, kẹp tay… hòng buộc chị phải khai ra những người trong Đội Công tác và các cơ sở cách mạng ở địa phương nhưng bất lực. Càng ngày, địch càng như muốn điên lên trước sự kiên trung của người con gái chưa đến tuổi 20.

Nữ điệp báo Ngô Thị Huệ trong lần giáp mặt với kẻ thù khi đem tài liệu vào cho đồng chí Nguyễn Cam, Phó Ban An ninh Quảng Đà lúc này trong vai cố vấn cho Trần Đăng Sơn, trùm Quốc dân Đảng tại trụ sở ở số 30 Nguyễn Du

Sau hơn 6 tháng bị giam cầm, tra tấn, sức khỏe của chị càng ngày càng sa sút, rồi chị ngã quỵ, bị liệt toàn thân. Thấy vậy, địch lại thả chị ra để chị được tự do trở về quê hương. Về với gia đình, chị được cha và các anh, các chị chăm sóc, các cơ sở của ta đóng góp tiền bạc để chạy chữa thuốc thang để chị chóng khỏe lại…

Từ đội công tác Đà Nẵng, chị chuyển qua làm điệp viên của Ban An ninh Quảng Đà, lấy bí danh Minh Hiệp, vừa trực tiếp vào ra nội thành móc nối, khai thác tin tức; vừa đào tạo mạng lưới điệp viên với hàng chục cơ sở, trong đó có nhiều cơ sở trong hàng ngũ địch. Trước thềm Xuân 1968, chuẩn bị cho Tổng tấn công Mậu Thân, nhiều đồng chí lãnh đạo của Đặc Khu ủy và Ban An ninh Quảng Đà đã vào nội thành Đà Nẵng nắm tình hình, chỉ đạo chiến dịch. Trưởng Ban Võ Bá Huân giao nhiệm vụ cho chị đem tài liệu vào cho đồng chí Nguyễn Cam, Phó Ban An ninh Quảng Đà lúc này trong vai cố vấn cho Trần Đăng Sơn, trùm Quốc dân Đảng tại trụ sở ở số 30 Nguyễn Du.

Kỷ niệm mà chị không bao giờ quên, đó là trên quãng đường từ căn cứ đến trụ sở 30 Nguyễn Du, khi đi qua đoạn đường Ông Ích Khiêm, chị gặp phải tình huống hết sức bất ngờ khi phát hiện có hai chiến sĩ cách mạng bị địch bắt, trói lại và giải về ty Công an. Đi song song với địch, mặc dù rất xót xa khi phải chứng kiến cảnh đồng đội bị dẫn giải, nhưng chị vẫn cố nén lại cảm xúc như không có chuyện gì xảy ra để khỏi bị nghi ngờ.

Đến trụ sở Quốc dân Đảng, tên lính gác tỏ ra ngoan cố không cho vào, chị vừa dùng mỹ nhân kế, vừa đút lót tiền mới có thể lọt vào bên trong. Gặp đồng chí Nguyễn Cam, chị mời thuốc lá và trao điếu thuốc có tài liệu cho thủ trưởng. Ông khẽ truyền miệng lệnh cho chị và đưa tờ báo với chỉ thị đã được viết bằng mực hóa học trên đó. Ra về, chị xé tờ báo phía trên cho rách, mua kẹo bánh gói vào để địch không nghi ngờ. Chị đến nhà cơ sở khác thay quần áo, tìm Bí thư Đặc khu ủy Hồ Nghinh báo cáo tình hình, gặp mạng lưới điệp báo giao nhiệm vụ, sau đó mới về lại Gò Nổi.

Đầu năm 1969, trong một lần đưa cán bộ đi về, bị địch ném bom, không may chị bị mảnh bom găm vào đầu, do vết thương quá nặng, chị được tổ chức đưa ra Bắc chữa trị. Hai anh trai hy sinh, cha cũng mất vì vết thương tái phát, nỗi đau tinh thần cùng di chứng mảnh bom hành hạ làm chị liên tục lên cơn động kinh. Một lần, Bộ trưởng Bộ Công an Trần Quốc Hoàn đến bệnh viện E thăm, đã xúc động nhận chị làm con nuôi. Từ năm 1971, chị được điều động về công tác tại Bộ Công an cho đến năm 1975 thì trở về quê hương Đà Nẵng.