Anh hùng Giải phóng Trương Văn Hòa – Người đội trưởng du kích giữa lửa đạn Điện Bàn

Thắng lợi vĩ đại của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước đã khép lại một thời kỳ dài đầy máu lửa của dân tộc Việt Nam. Nhưng cùng với chiến thắng ấy là ký ức không thể phai mờ về những con người đã sống, chiến đấu và hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Trong số đó, có một người con của đất Quảng Nam kiên cường, gan dạ — Trương Văn Hòa, người được nhân dân gọi bằng cái tên đầy tự hào: “Anh hùng Giải phóng”. Sinh năm 1937 tại xã Điện Hòa, huyện Điện Bàn, Trương Văn Hòa lớn lên giữa vùng đất giàu truyền thống cách mạng. Mới 15 tuổi, năm 1962, anh đã tham gia du kích địa phương. Từ một thanh niên nông dân bình dị, Hòa nhanh chóng trưởng thành trong khói lửa chiến tranh, trở thành một trong những cán bộ du kích bí mật đầu tiên của xã. Những ngày đầu cầm súng là những ngày gian khó nhất. Không quân trang hiện đại, không hậu phương đầy đủ, chỉ có lòng yêu nước và niềm tin vào cách mạng. Nhưng chính trong điều kiện ấy, Trương Văn Hòa đã bộc lộ phẩm chất của một người chỉ huy xuất sắc — mưu trí, táo bạo và quyết đoán. Từ năm 1962 đến 1966, khi còn rất trẻ, anh đã cùng lực lượng du kích địa phương gây dựng một phong trào chiến đấu mạnh mẽ. Những trận đánh phục kích, tập kích, phá tề trừ gian liên tiếp diễn ra. Địch bị bất ngờ, bị động và tổn thất nặng nề. Có những trận đánh mà lực lượng du kích dưới sự chỉ huy của anh đã tiêu diệt hàng trăm tên địch, thu nhiều vũ khí, phá hủy xe cơ giới và làm tê liệt nhiều khu vực kiểm soát của đối phương. Không chỉ chiến đấu, Hòa còn trực tiếp tham gia tuyên truyền, vận động nhân dân đứng lên phá “ấp chiến lược”, xây dựng làng xã chiến đấu. Từ một thôn nhỏ, phong trào lan rộng, rồi cả xã Điện Hòa từng bước được giải phóng — một dấu mốc quan trọng trong phong trào cách mạng địa phương. Trong những năm ác liệt 1963–1965, khi địch mở các cuộc càn quét quy mô lớn, Trương Văn Hòa cùng du kích và nhân dân kiên cường bám đất, bám làng. Những trận đánh liên tiếp diễn ra: phục kích đoàn xe, đánh tàu, phá đường tiếp vận, tập kích đồn bốt. Có những trận đánh diễn ra ngay giữa ban ngày, táo bạo đến mức khiến quân địch hoang mang, rối loạn đội hình. Đặc biệt, trong phong trào “tìm Mỹ mà diệt”, Hòa là một trong những người đi đầu. Anh cùng đồng đội nghiên cứu, chế tạo vũ khí tự tạo để chống lại xe cơ giới địch. Chỉ trong thời gian ngắn, lực lượng du kích đã gây cho quân Mỹ - ngụy nhiều thiệt hại nặng nề, làm thay đổi cục diện chiến đấu tại địa phương. Chiến công nối tiếp chiến công, tên tuổi Trương Văn Hòa trở thành nỗi ám ảnh đối với đối phương nhưng lại là niềm tin lớn lao của nhân dân. Anh không chỉ là người chỉ huy mà còn là người trực tiếp chiến đấu ở tuyến đầu, luôn có mặt trong những trận đánh ác liệt nhất. Thế nhưng, chiến tranh không chỉ có chiến thắng. Năm 1970, trong một trận càn ác liệt, Trương Văn Hòa bị thương và bị bắt. Dù bị tra tấn, ông vẫn giữ vững khí tiết cách mạng. Sau đó, ông bị giam tại nhà tù Phú Quốc — nơi được xem là “địa ngục trần gian”. Trong nhà tù, ý chí của người chiến sĩ không hề khuất phục. Trương Văn Hòa tiếp tục tham gia tổ chức đấu tranh nội bộ, giữ vai trò lãnh đạo tinh thần cho anh em tù chính trị. Năm 1972, ông cùng đồng đội tổ chức vượt ngục thành công bằng thuyền đánh cá, trở lại với cách mạng. Sau khi trở về căn cứ, ông tiếp tục học tập, rèn luyện tại trường Lục quân và sau đó trở lại chiến trường Khu 5, giữ nhiều chức vụ quan trọng, trong đó có Huyện đội trưởng huyện Điện Bàn. Sau này, ông tiếp tục công tác trong quân đội cho đến khi nghỉ hưu với quân hàm Trung tá. Trong suốt cuộc đời binh nghiệp, Trương Văn Hòa luôn là người chiến sĩ mẫu mực — kiên định, giản dị nhưng đầy bản lĩnh. Ông được đồng đội tin tưởng, nhân dân yêu quý, bởi không chỉ là người chỉ huy giỏi mà còn là người luôn đặt sự sống của nhân dân lên trên tất cả. Với những chiến công đặc biệt xuất sắc, ông được Nhà nước trao tặng nhiều huân chương cao quý và danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Giải phóng. Đó là sự ghi nhận xứng đáng cho một cuộc đời gắn trọn với chiến đấu và cống hiến. Ngày hôm nay, khi nhìn lại những con đường yên bình của Điện Bàn, ít ai có thể hình dung nơi đây từng là chiến trường khốc liệt. Nhưng ký ức về người đội trưởng du kích Trương Văn Hòa vẫn còn sống mãi — như một phần của lịch sử, như một biểu tượng của ý chí không khuất phục trong thời hoa lửa của dân tộc.