Anh hùng Giàng Lao Pà – Cánh chim tiễu phỉ nơi biên cương Si Ma Cai

Anh hùng Giàng Lao Pà – Cánh chim tiễu phỉ nơi biên cương Si Ma Cai

Giữa đại ngàn vùng cao Lào Cai, nơi những bản làng nằm chênh vênh bên núi đá và cuộc sống của đồng bào còn gặp nhiều gian khó, có một người con dân tộc Mông đã dành trọn tuổi trẻ để bảo vệ quê hương.

Đó là Giàng Lao Pà (1919–1993).

Ông là chiến sĩ cách mạng, nguyên Xã đội trưởng xã Sín Hồ Sán, người đã lập nhiều chiến công trong kháng chiến chống thực dân Pháp và công cuộc tiễu phỉ, bảo vệ vùng biên cương.

Năm 1967, ông được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Người con của núi rừng Si Ma Cai

Giàng Lao Pà sinh ra tại xã Sín Hồ Sán, huyện Si Ma Cai, tỉnh Lào Cai.

Ông lớn lên giữa cuộc sống còn nhiều cơ cực của đồng bào vùng cao.

Những năm tháng chứng kiến cảnh người dân bị áp bức đã khiến ông sớm giác ngộ cách mạng.

Năm 1945, ông tham gia cách mạng và tình nguyện vào lực lượng du kích.

Từ đó, người thanh niên Mông bắt đầu hành trình gắn cuộc đời mình với việc bảo vệ bản làng.

Mười hai người chống lại ba trăm quân địch

Một trong những chiến công nổi bật nhất của Giàng Lao Pà diễn ra vào tháng 5 năm 1951.

Quân Pháp tổ chức lực lượng lớn tiến vào Si Ma Cai.

Lực lượng đối phương lên tới khoảng 300 người.

Trong tay Giàng Lao Pà chỉ có 12 dân quân phối hợp với bộ đội chủ lực.

Chênh lệch lực lượng là rất lớn.

Nhưng ông không nao núng.

Dựa vào địa hình và khả năng tổ chức chiến đấu, ông cùng lực lượng của mình bố trí trận địa, phối hợp với bộ đội chủ lực và tổ chức chống trả quyết liệt.

Cuộc tiến công của đối phương bị đánh lui.

Quân địch phải rút khỏi địa bàn.

Chiến thắng ấy trở thành một trong những câu chuyện tiêu biểu về nghệ thuật lấy ít địch nhiều của lực lượng vũ trang vùng cao.

Bảo vệ kho thóc của Chính phủ

Tháng 3 năm 1954, một nhóm khoảng 30 tên phỉ tìm cách tập kích kho lương thực.

Kho thóc là nguồn lương thực quan trọng của chính quyền và nhân dân.

Nếu để mất kho, cuộc sống của người dân sẽ gặp thêm nhiều khó khăn.

Giàng Lao Pà chỉ huy 8 dân quân tổ chức chống trả.

Trận chiến kéo dài từ khoảng 2 giờ chiều đến 6 giờ sáng hôm sau.

Suốt nhiều giờ, lực lượng ít ỏi vẫn kiên cường giữ vị trí.

Cuối cùng, kho thóc được bảo vệ nguyên vẹn.

Đối với người dân vùng cao lúc ấy, đó không chỉ là bảo vệ lương thực.

Đó còn là bảo vệ cuộc sống của cả cộng đồng.

Không chỉ cầm súng

Nhưng Giàng Lao Pà không chỉ nổi tiếng bởi khả năng chiến đấu.

Điều đặc biệt làm nên tên tuổi của ông là công tác vận động, cảm hóa những người đi theo các toán phỉ.

Ông hiểu rằng muốn vùng cao thực sự bình yên, không thể chỉ dùng vũ lực.

Phải làm cho người dân hiểu.

Phải giúp những người lầm đường quay trở về.

Những bước chân vào núi rừng

Trong những năm 1949–1959, các toán phỉ gây nhiều bất ổn tại vùng Tây Bắc.

Giàng Lao Pà nhiều lần đi vào các bản làng, tìm gặp những người đang cầm súng.

Ông tuyên truyền chính sách khoan hồng.

Giải thích cho họ hiểu chính sách của cách mạng.

Thuyết phục họ buông súng và trở về với gia đình.

Công việc ấy nguy hiểm không kém chiến đấu.

Bởi người cán bộ phải đi vào nơi mà mình có thể bị tấn công bất cứ lúc nào.

Nhưng ông vẫn kiên trì.

606 người buông súng

Sự kiên trì của Giàng Lao Pà đã mang lại kết quả đáng kể.

Ông cùng đơn vị đã vận động được 606 người từng theo phỉ ra hàng, giao nộp 220 khẩu súng.

Đặc biệt, theo những thành tích được ghi nhận, riêng cá nhân ông đã trực tiếp vận động, cảm hóa khoảng 350 người trở về với gia đình và cuộc sống lương thiện.

Đó là một thành tích đặc biệt.

Bởi mỗi người buông súng không chỉ làm giảm nguy cơ xung đột.

Đó còn là một gia đình được đoàn tụ.

Một người trở lại với cuộc sống bình thường.

Một bản làng có thêm sự bình yên.

Sức mạnh của “ba cùng”

Muốn thuyết phục đồng bào vùng cao, Giàng Lao Pà không chỉ đứng từ xa để nói.

Ông đi vào bản.

Gần gũi với người dân.

Thực hiện phương châm “ba cùng”: cùng ăn, cùng ở, cùng làm.

Qua những ngày tháng sống cùng đồng bào, ông hiểu phong tục, tập quán và tâm tư của họ.

Chính sự chân thành ấy giúp lời nói của ông có sức thuyết phục.

Người dân tin ông.

Những người từng cầm súng chống lại chính quyền cũng dần hiểu rằng họ có thể trở về.

Người anh hùng của vùng biên cương

Giàng Lao Pà là một người chỉ huy biết kết hợp giữa chiến đấu và vận động.

Khi cần bảo vệ bản làng, ông kiên quyết chiến đấu.

Khi có thể giải quyết bằng thuyết phục, ông chọn cách cảm hóa.

Chính sự kết hợp ấy đã giúp ông lập nên những thành tích đặc biệt trong việc giữ gìn an ninh và bảo vệ vùng biên cương.

Danh hiệu cao quý

Ngày 1 tháng 1 năm 1967, Giàng Lao Pà được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Ông trở thành người đầu tiên của quê hương Lào Cai được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Đó là sự ghi nhận đối với một cuộc đời gắn bó với cách mạng, với đồng bào và với nhiệm vụ bảo vệ quê hương vùng cao.

Người anh hùng sống mãi với Si Ma Cai

Giàng Lao Pà qua đời năm 1993.

Nhưng tên tuổi ông vẫn được nhắc lại tại quê hương.

Để ghi nhớ những đóng góp của người anh hùng, tên Giàng Lao Pà được đặt cho một con phố tại trung tâm thị trấn Si Ma Cai.

Đó không chỉ là một tên đường.

Đó là cách quê hương nhắc các thế hệ sau nhớ về một người con đã dành cả cuộc đời cho bản làng và biên cương.

Câu chuyện còn mãi

Anh hùng Giàng Lao Pà là hình ảnh đẹp của người chiến sĩ cách mạng dân tộc Mông – một người vừa có bản lĩnh chiến đấu, vừa có tấm lòng với đồng bào.

Ông đã từng chỉ huy 12 dân quân chống lại 300 quân địch.

Đã từng cùng 8 dân quân bảo vệ kho thóc suốt một đêm dài.

Nhưng có lẽ chiến công đặc biệt nhất của ông không nằm ở số trận đánh.

Đó là những lần ông đặt chân vào bản làng, kiên trì thuyết phục những người lầm đường buông súng trở về.

Bởi một người lính có thể đánh thắng một trận.

Nhưng một người cán bộ có thể cảm hóa một con người, giúp họ trở về với gia đình và cuộc sống bình yên.

Đó chính là giá trị lớn lao trong cuộc đời Giàng Lao Pà.

Từ những con đường núi của Si Ma Cai, người anh hùng dân tộc Mông đã để lại một bài học giản dị: muốn bảo vệ quê hương, phải biết bảo vệ cả con người.

Và tên tuổi Giàng Lao Pà sẽ còn được nhắc đến như một biểu tượng của lòng dũng cảm, trí mưu và tình yêu đồng bào nơi biên cương Tây Bắc.