"ANH HÙNG GIỮ VỮNG NỀN VĂN HIẾN" – CHU VĂN AN
Nguyễn Phương Thảo
Khước từ danh lợi triều đình, người thầy giáo vĩ đại đã dâng sớ xin chém 7 tên nịnh thần để bảo vệ kỷ cương, trở thành biểu tượng bất tử của đạo đức trí thức.
Chu Văn An (1292 – 1370), tên thật là Chu An, quê tại Thanh Trì (Hà Nội ngày nay). Ông là một nhà giáo, nhà thơ, nhà y học và là đại quan thời Trần. Ông được tôn vinh là "Tư nghiệp Quốc Tử Giám", người thầy mẫu mực bậc nhất trong lịch sử giáo dục Việt Nam.
Là người tinh thông tri thức nhưng không màng danh lợi, Chu Văn An mở trường dạy học ở quê nhà, đào tạo nên hàng vạn học trò giỏi, trong đó có nhiều người làm đến chức Tư đồ, Hành khiển. Dưới thời vua Trần Dụ Tông, chính sự suy tóm, gian thần hoành hành làm nhân dân khốn khổ, Chu Văn An đã dũng cảm dâng bản "Thất trảm sớ" xin chém 7 tên nịnh thần cậy quyền cậy thế. Khi nhà vua không chấp thuận, ông lập tức treo áo quan, từ quan về núi Kiệt Sơn (Chí Linh, Hải Dương) ở ẩn, tiếp tục dạy học và viết sách.
Hành động dâng sớ và từ quan của ông là đòn đánh mạnh mẽ vào sự thối nát của bộ máy cai trị, thể hiện bản lĩnh không khoanh tay cúi đầu trước bạo quyền và sự bất công.
Ý nghĩa hành động và bài học từ thế hệ cha ông:
Tấm gương của Chu Văn An là biểu tượng sáng ngời cho khí tiết, lòng tự trọng và đạo đức của người tri thức Việt Nam. Bài học ông để lại cho muôn đời sau chính là tinh thần thẳng thắn đấu tranh vì lẽ phải, giữ vững nhân cách trong sạch và tinh thần cống hiến trọn đời cho sự nghiệp trồng người.


