Anh hùng Hà Văn Kẹp

Anh hùng Hà Văn Kẹp sinh năm 1942, là người dân tộc Thái, quê ở bản Hiềng, xã Kỳ Tân, huyện Bá Thước, tỉnh Thanh Hóa, nhập ngũ tháng 2-1961, là Chuẩn úy, Trung đội phó trinh sát thuộc Tiểu đoàn 923, Đoàn 959 (bộ đội tình nguyện giúp Lào), đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam.

Hà Văn Kẹp tham gia hoạt động dân quân bảo vệ xóm làng lúc 16 tuổi.

Ba năm sau (tháng 2-1961), Hà Văn Kẹp vào bộ đội trinh sát của Tiểu đoàn 923. Tháng 9-1961, sau khi trải qua khóa huấn luyện, Hà Văn Kẹp thuộc biên chế bộ đội tình nguyện sang giúp nước bạn Lào chống Mỹ và tay sai.

Năm 1962, Hà Văn Kẹp được cử vào quân tình nguyện chiến đấu ở Lào. Tháng 6-1962, đồng chí được phân công xây dựng cơ sở ở vùng Mường Liệt, thuộc tỉnh Sầm Nưa. Thời gian đầu, gặp rất nhiều khó khăn, vất vả (chưa quen phong tục tập quán, nhân dân lúc đầu chưa hiểu còn xa lánh bộ đội) nhưng anh vẫn kiên trì gần gũi nhân dân vừa giúp đỡ vừa tuyên truyền, vận động thuyết phục. Sau ba tháng, Hà Văn Kẹp đã hoàn thành nhiệm vụ xuất sắc, xây được cơ sở ở ba bản, tổ chức một trung đội du kích thường xuyên hoạt động.

Tháng 2-1964, tổ của Hà Văn Kẹp nhận nhiệm vụ trinh sát Pha Cúp, một vị trí nằm sâu trong vùng địch. Đường vào Pha Cúp phải qua nhiều trạm gác, địch thường xuyên tuần tiễu, canh phòng cẩn mật, đồng chí cùng anh em trong tổ đi suốt 24 giờ liền, xuyên qua rừng núi hiểm trở, thiếu nước uống, vượt qua những đồi cỏ tranh cứa chân tay rớm máu để nắm tình hình địch rồi trở về báo cáo và dẫn đơn vị tiến vào. Lúc chiến đấu, đồng chí tham gia vào đơn vị mũi nhọn đánh thẳng vào sở chỉ huy địch, góp phần không nhỏ diệt gọn vị trí địch trong trận này.

Tháng 2-1965, Hà Văn Kẹp dẫn đầu một tổ đi suốt 4 ngày liền xuyên qua vùng núi vào điều tra vị trí Phù Lưu. Suốt 3 ngày đêm liền không ngủ, tổ của đồng chí theo dõi nắm chắc tình hình địch, sau đó lại tiếp tục đi tìm được con đường gần nhất đưa bộ đội vào diệt cứ điểm địch.

Tháng 3-1966, đơn vị Hà Văn Kẹp nhận nhiệm vụ tập kích sân bay Noọng Khạng. Đây là vị trí chiến lược quan trọng, nằm cách thị xã Sầm Nưa 7km về phía tây, là nơi chốt giữ con đường tiến quân của quân ta tiến đánh đồn Pha Thí. Do vị trí Noọng Khạng nằm trên núi cao, được xây dựng kiên cố, gồm có hệ thống lô cốt, hầm ngầm, sân bay quân sự, xung quanh bao bọc nhiều lớp thép gai, bãi mìn và là vùng đồi cỏ tranh trống trải nên việc tiếp cận của ta gặp rất nhiều khó khăn. Lực lượng của địch bao gồm một đại đội lính Vàng Pao thiện chiến, được trang bị vũ khí tối tân, có cố vấn Mỹ và Thái Lan trợ giúp. Ngoài ra còn lực lượng yếm trợ đóng trên các ngọn đồi xung quanh và mạng lưới do thám nằm trong các bản người dân tộc Mông, rải rác khắp vùng.

Do đơn vị chưa xác định được hướng tập kích, Hà Văn Kẹp xung phong dẫn một tổ vào trinh sát điều tra thêm. Sau ba lần xâm nhập vào tận đồn địch, tiểu đội trinh sát đặc công của đồng chí đã vẽ đầy đủ chi tiết bố phòng của địch. Đêm 2-2-1966, Hà Văn Kẹp dẫn đầu một tổ 15 người bí mật xâm nhập đồn Noọng Khạng. Theo kế hoạch, sau khi trinh sát cho nổ mìn lô cốt tiền tiêu thì quân chủ lực sẽ hỗ trợ công đồn. Đến 4 giờ sáng, hàng loạt tiếng nổ long trời lở đất cùng với những mảng tường xây đất đá bị hất tung lên, nhiều lô cốt của địch bị phá sập hoàn toàn. Ngay phút đầu Hà Văn Kẹp chỉ huy tiểu đội diệt ngay hỏa điểm ĐKZ của địch rồi xung phong và diệt 13 tên địch nữa.

Do lạc đường nên bộ đội ta không kịp tiếp ứng theo kế hoạch hiệp đồng tác chiến. Địch tăng quân tiếp viện phản công dữ dội. Pháo cối từ các ngọn đồi xung quanh dồn dập nã về phía đồn Noong Khạng. Sau nhiều giờ chiến đấu không cân sức, lực lượng ta hy sinh và bị thương nhiều, đạn dược đã cạn nên Hà Văn Kẹp ra lệnh cho các chiến sĩ của mình rút lui để bảo toàn lực lượng.

Đúng lúc đó thì một quả đạn cối bay đến nổ tung. Hà Văn Kẹp và một chiến sĩ khác là Vi Công Mậu bị mảnh đạn cối văng trúng vào người và bị mất máu nhiều. Lo cho đồng đội, Hà Văn Kẹp ra lệnh cho chiến sĩ Hà Văn Nê và Phạm Duy dìu Vi Công Mậu ra trước còn mình quyết định ở lại bắn chặn quân địch. Bị thương nặng, đồng chí vẫn cố gắng trốn thoát được vòng vây quân địch, sau đó kiệt sức nằm mê man bất tỉnh gần một ngày đêm. Tỉnh dậy khi quân địch đã rút, Hà Văn Kẹp xác định phương hướng bằng cảm tính rồi cứ nhằm đại ngàn mà bò tìm đường về đơn vị trong cơn đói, khát và nhiều vết thương trên người. Ngày thứ tư, vết thương nhiễm trùng, đồng chí sốt mê man và bất tỉnh. Bò lết đến ngày thứ 14, Hà Văn Kẹp kiệt sức, nằm ngất trong bụi cây ven đường. Sau đó, người dân phát hiện và đưa vào trạm xá của một đơn vị bộ đội thuộc Quân khu Tây Bắc. Sau khi điều trị vết thương, đồng chí tiếp tục tham gia những trận đánh ác liệt, giải phóng tỉnh Hủa Phăn, tiến sang Luông Nậm Thà, xuống Cánh Đồng Chum - Xiêng Khoảng... cho đến ngày toàn thắng.

Hà Văn Kẹp đã được tặng thưởng 1 Huân chương Chiến công hạng Nhì, 1 bằng khen, là Chiến sĩ thi đua năm 1965. Ngày 1-1-1967, đồng chí được Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.