Anh Hùng Hồ Đắc Thạnh với những hải trình sinh tử

Trong trang sử hào hùng của tuyến đường Hồ Chí Minh trên biển thời kỳ Kháng chiến chống Mỹ, những chuyến hải trình của “Đoàn tàu Không số” (Lữ đoàn 125 Hải quân) luôn mang dáng dấp của những huyền thoại có thật. Giữa muôn trùng sóng gió Biển Đông và mạng lưới tuần tra dày đặc của Hạm đội 7 Mỹ cùng Hải quân Việt Nam Cộng hòa, hình ảnh Trung tá, Thuyền trưởng Hồ Đắc Thạnh (sinh năm 1934) – người đã chỉ huy 12 chuyến tàu chở vũ khí chi viện cho chiến trường miền Nam, trong đó có 3 lần mở bến và cập bến thành công tại Vũng Rô – đã trở thành biểu tượng kiên cường cho lòng quả cảm và tài trí của người chiến sĩ Hải quân nhân dân Việt Nam.

Anh hùng Hồ Đắc Thạnh sinh ra tại làng biển Hòa Hiệp (nay thuộc thị xã Đông Hòa, tỉnh Phú Yên). Tuổi thơ gắn bó với con thuyền và từng luồng lạch bờ biển miền Trung đã rèn luyện cho ông sự am hiểu sâu sắc về con nước, quy luật gió mùa và địa hình ven bờ. Tập kết ra Bắc năm 1954, ông được tuyển chọn đào tạo sĩ quan chỉ huy hải quân bài bản và sau đó trở thành một trong những thuyền trưởng đầu tiên của Đoàn tàu Không số huyền thoại. Mỗi chuyến xuất bến của tàu Không số khi ấy đều được xác định là một cuộc đi vào cõi sống chết. Con tàu sắt hoặc gỗ thô sơ chở đầy hàng chục tấn vũ khí, đạn dược và thuốc nổ. Toàn bộ thủy thủ đoàn phải cải trang thành tàu đánh cá hoặc tàu buôn quốc tế, không mang theo bất kỳ giấy tờ tùy thân nào. Luôn chuẩn bị sẵn sàng phương án cuối cùng: điểm hỏa khối bộc phá để hủy tàu và chấp nhận hy sinh cùng tàu nếu chẳng may bị địch bao vây, kiên quyết không để vũ khí và bí mật tuyến đường rơi vào tay đối phương.

Trong sự nghiệp chỉ huy của Thuyền trưởng Hồ Đắc Thạnh, kỳ tích ba lần liên tiếp đưa con tàu số hiệu 41 cập bến Vũng Rô (Phú Yên) vào cuối năm 1964 và đầu năm 1965 đã đi vào lịch sử nghệ thuật quân sự đường biển. Vũng Rô là một vịnh nước sâu nhưng xung quanh là đồn bốt, trạm ra-đa của đối phương giăng kín. Lợi dụng những đêm mưa bão mù mịt gió mùa Đông Bắc, Thuyền trưởng Hồ Đắc Thạnh đã khéo léo điều khiển tàu 41 luồn lách qua các hạm đội tuần tiễu của Mỹ ngoài khơi xa, tắt hết đèn hành trình và dựa vào trí nhớ về từng ngọn núi, rạn đá quê nhà để đưa tàu luồn sát mép bờ, cập bến Vũng Rô an toàn tuyệt đối, chi viện hơn 40 tấn vũ khí cho bộ đội Khu 5. Chỉ trong vòng hơn hai tháng sau đó, vào các tháng 12/1964 và tháng 1/1965, ông cùng cán bộ, chiến sĩ tàu 41 tiếp tục thực hiện thêm hai chuyến vượt biển thành công, chở hàng trăm tấn súng đạn, đạn cối, thuốc men tiếp tế đúng lúc cho quân và dân các tỉnh Phú Yên, Khánh Hòa, Đắk Lắk trong giai đoạn chuẩn bị cho các chiến dịch lớn. Khí phách của người thuyền trưởng thể hiện rõ nhất ở sự bình tĩnh lạ kỳ trước bão tố và hiểm nguy. Khi tàu lọt vào tầm quét của tàu chiến đối phương, ông điềm tĩnh chỉ huy anh em giữ nguyên tốc độ và hướng đi như một tàu đánh cá bình thường, khôn khéo chuyển hướng theo góc chết của sóng ra-đa để vượt qua vòng vây an toàn.

Trong suốt cuộc đời quân ngũ, Thuyền trưởng Hồ Đắc Thạnh đã thực hiện thành công 12 chuyến tàu chi viện vũ khí cho các chiến trường Nam Trung Bộ và Nam Bộ (từ Quảng Ngãi, Phú Yên đến Bến Tre, Cà Mau), vận chuyển hàng trăm tấn vũ khí, thiết bị phục vụ đắc lực cho công cuộc giải phóng miền Nam. Để ghi nhận những cống hiến và chiến công đặc biệt xuất sắc trên mặt trận đường biển, năm 2011, ông vinh dự được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Sau ngày đất nước thống nhất, người thuyền trưởng năm xưa trở về với cuộc sống đời thường bình dị tại thành phố Tuy Hòa, tỉnh Phú Yên. Ông dành nhiều thời gian, tâm sức tìm lại gia đình các đồng đội cũ, tham gia các hoạt động đền ơn đáp nghĩa, chia sẻ những câu chuyện lịch sử cho thế hệ trẻ với chất giọng trầm ấm, khiêm nhường của một người con miền biển.

Nhìn lại những hải trình thầm lặng của Thuyền trưởng Hồ Đắc Thạnh và các chiến sĩ tàu Không số, người đời sau cảm nhận được trọn vẹn lòng can trường và sự thông tuệ của người lính biển Việt Nam. Họ đã đối đầu với sóng to gió lớn và hạm đội hiện đại của đối phương bằng lòng trung kiên và tình yêu quê hương tha thiết. Nhắc nhớ câu chuyện của Anh hùng Hồ Đắc Thạnh hôm nay là một nốt lặng tri ân sâu sắc, để chúng ta mãi khắc ghi công ơn của những con người đã lấy tính mạng mình làm nhịp cầu nối liền hậu phương lớn miền Bắc với tiền tuyến lớn miền Nam, góp phần làm nên ngày non sông thu về một mối.