ANH HÙNG HOÀNG CẦM - CHIẾC BẾP KHÔNG KHÓI

Đồng chí Hoàng Cầm (Đỗ Văn Cẩm) sớm mồ côi cả cha lẫn mẹ từ năm 12 tuổi, sau đó phải lưu lạc kiếm sống tại Hà Nội. Năm 21 tuổi, đồng chí đi lính khố xanh cho chính quyền thuộc địa Pháp và đồn trú tại Lai Châu. Sau khi điều chuyển về Hà Nội được 2 năm, đồng chí đào ngũ, nhờ đó mới thoát nạn trong vụ đảo chính Nhật vào ngày 9-3-1945.

Được sự vận động của cán bộ Việt Minh, tháng 7-1945, đồng chí tham gia Đoàn Thanh niên cứu quốc Hà Nội. Khi Cách mạng Tháng Tám nổ ra, ông tham gia Cứu quốc quân Hà Nội và lấy tên là Hoàng Cầm theo phong trào đổi tên mới để bước vào cuộc đời mới thời bấy giờ.

Tháng 8/1945, nhập ngũ vào Trung đoàn 97, trải qua các chức vụ từ Tiểu đội trưởng đến quyền Đại đội trưởng, kiêm Chính trị viên Đại đội 120 Sơn La; tháng 3/1947 là Chính trị viên Đại đội 590, Tiểu đoàn 18, Biên giới Việt - Lào; tháng 7/1947 trở về hoạt động ở Mộc Châu/ Sơn La, đơn vị tổ chức trận phục kích quân Pháp tiến công ở Mộc Châu ngày 28/7/1947) giành thắng lợi.

Năm 1949, đồng chí được điều về Trung đoàn 209, làm Tiểu đoàn phó, rồi Tiểu đoàn trưởng, tham gia trận đánh Đông Khê trong Chiến dịch Biên giới 1950.

Từ 1953 - 1963: Tham mưu trưởng, Phó Sư đoàn trưởng, Sư đoàn trưởng Sư đoàn 312;

Trên cương vị Trung đoàn trưởng Trung đoàn 209 phối hợp tiến công, tiêu diệt địch ở cứ điểm Him Lam giành thắng lợi; nhận lệnh truy kích vào khu trung tâm Điện Biên Phủ, chớp thời cơ, nhanh chóng tổ chức lực lượng đột phá vào sở chỉ huy, bắt sống Tướng Đờ Cát-xtơ-ri, góp phần giành thắng lợi Chiến dịch Điện Biên Phủ, kết thúc cuộc kháng chiến chống Thực dân Pháp của dân tộc.

Từ 1964 - 1970: Sư đoàn trưởng Sư đoàn 9, Phó Tham mưu trưởng Quân Giải phóng miền Nam, Phó Tư lệnh và Tư lệnh một số chiến dịch ở miền Đông Nam Bộ;

Ngày 2/9/1965 Sư đoàn 9 (Công trường 9) được thành lập, đồng chí giữ chức Tư lệnh Sư đoàn đã tổ chức đánh nhiều trận giành thắng lợi vang dội như: Đất Cuốc, Bàu Bàng, Dầu Tiếng, Cần Lê, Bông Trang – Nhà đỏ, Gian-xơn xity.

Từ 1970 - 1974: Tham mưu trưởng Quân Giải phóng miền Nam kiêm Tư lệnh Đoàn 301;

Ngày 20/7/1974 Quân đoàn 4 (Binh đoàn Cửu Long) được thành lập, đồng chí được bổ nhiệm làm Tư lệnh kiêm Chính ủy, Tư lệnh Hoàng Cầm đã thể hiện tinh thần mưu trí, sáng tạo, quyết đoán trong chỉ đạo, tổ chức trận đánh đầu tiên bằng Chiến dịch đường 14 - Phước Long, cùng quân dân địa phương giải phóng hoàn toàn tỉnh Phước Long, mở ra cục diện mới cho chiến trường Miền Nam. Tháng 4/1975, Tư lệnh Quân đoàn 4 tham gia Chiến dịch Hồ Chí Minh; đồng chí đã chỉ huy các đơn vị mở toang “Cánh cửa thép” Xuân Lộc, tạo lập bàn đạp cho Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử.

Đất nước vừa được độc lập, thống nhất chưa bao lâu, chiến tranh ở Biên giới Tây Nam lại xảy ra. Đồng chí lại cùng Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Quân đoàn và các đơn vị, tiếp tục hành quân chiến đấu đánh bại cuộc chiến tranh xâm lấn của địch, giúp đỡ hàng vạn dân Campuchia lánh nạn, bảo vệ vững chắc biên cương Tổ quốc.

Đáp lời kêu gọi khẩn thiết của Mặt trận Đoàn kết dân tộc cứu nước Campuchia, Quân đoàn 4 do Tư lệnh Hoàng Cầm chỉ huy, được giao nhiệm vụ phối hợp với các đơn vị bạn tiến công địch trên hướng chủ yếu từ hướng Đông Bắc, tiến thẳng vào giải phóng Thủ đô Phnômpênh.

Năm 1981: Phó Tư lệnh Quân tình nguyện Việt Nam tại Campuchia;

Từ 1982 - 1986: Tư lệnh Quân khu 4;

Từ 1987 - 1992: Tổng Thanh tra Quân đội nhân dân Việt Nam;

Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam các khóa IV - VI;

Đại biểu Quốc hội khóa VII.

Các phần thưởng cao quý:

Huân chương kháng chiến hạng Nhất;

Huân chương Quân công hạng Nhất, Nhì, Ba;

Huân chương Quân công giải phóng hạng Nhất;

Huân chương Chiến thắng hạng Nhất, Nhì;

Huân chương Chiến sĩ giải phóng Nhất, Nhì,Ba;

Huân chương Chiến sĩ vẻ vang Nhất, Nhì Ba;

Huân chương Quân kỳ Quyết thắng;

Huy hiệu 65 năm tuổi Đảng và nhiều phần thưởng cao quí khác. Ngày 7/1/2022 Đảng, Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho cố Thượng tướng Hoàng Cầm.