ANH HÙNG HOÀNG HỮU KHÁNG

Đồng chí Hoàng Hữu Kháng là bậc tiền bối của lực lượng Cảnh vệ, là cận vệ của Chủ tịch Hồ Chí Minh từ tháng 5 năm 1945 cho đến khi Người qua đời. Suốt 36 năm tham gia lực lượng Cảnh vệ, trong đó có 28 năm là lãnh đạo Cục, đồng chí là một trong 8 người vinh dự được Bác Hồ đặt tên như một khẩu hiệu vang vọng một thời: Trường - Kỳ - Kháng - Chiến - Nhất - Định - Thắng - Lợi.

Đồng chí Hoàng Hữu Kháng tên khai sinh là Nguyễn Cao, sinh ra lớn lên trong một gia đình nông dân nghèo ở làng Nguyệt Giám, xã Minh Tân (Kiến Xương, Thái Bình). Được thừa hưởng truyền thống cách mạng của gia đình và quê hương, Nguyễn Cao sớm giác ngộ cách mạng, tham gia nhiều phong trào ở địa phương như: “Nông dân cứu quốc”, “Tự vệ cứu quốc”…, chống Pháp bắt phu, bắt lính.Cuối năm 1940, trong một cuộc mít tinh kỷ niệm cách mạng Tháng Mười Nga của nhân dân Thái Bình ở chợ Cao Mại, thực dân Pháp đã phát hiện diễn giả. Để đánh tháo và bảo vệ diễn giả, đồng chí Nguyễn Cao đã chống trả quyết liệt sự đàn áp của địch; bị thực dân Pháp bắt và kết án 5 năm tù. Dù bị đày đọa tại các nhà tù hà khắc, nơi rừng thiêng nước độc ở Sơn La, Hòa Bình, Chợ Chu (Thái Nguyên)… ông vẫn tuyệt đối trung thành với tổ chức; cùng với những chiến sĩ cách mạng thành lập tổ chức cộng sản, do đồng chí Nguyyễn Văn Khương (tức Song Hào, sau này là Thượng tướng, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam) làm Bí thư; biến nhà tù thành trường học cách mạng.

Cuối năm 1944, Xứ ủy chỉ thị Đảng bộ nhà tù Chợ Chu tổ chức vượt ngục; ông Nguyễn Cao cùng 11 đảng viên, do đồng chí Song Hào chỉ huy đã trốn thoát trở về hoạt động. Ông được tổ chức phân công tham gia trong đội Cứu quốc quân số 3 tại chiến khu Nguyễn Huệ (Chiến khu Nguyễn Huệ gồm một phần Thái Nguyên, một phần Bắc Cạn, Tuyên Quang, Hà Giang, Đoan Hùng - Phú Thọ, Yên Bình - Yên Bái)… Đầu năm 1945, đồng chí được cấp trên giao nhiệm vụ quản lý trường Quân chính kháng Nhật ở Tân Trào và đổi tên thành Nguyễn Văn Lý.

Nhận định tình hình chiến sự trong nước và thế giới đang chuyển biến có nhiều thuận lợi cho cách mạng nước ta, ngày 25 tháng 5 năm 1945, Lãnh tụ Hồ Chí Minh từ Pác Bó (Cao Bằng) về Tân Trào (Tuyên Quang) để tiếp tục lãnh đạo cách mạng tiến tới tổng khởi nghĩa. Để bảo vệ tuyệt đối an toàn lãnh tụ Hồ Chí Minh, đồng chí Trần Đăng Ninh và đồng chí Võ Nguyên Giáp đã bổ sung Nguyễn Văn Lý vào tổ cận vệ và ông đã vinh dự trở thành người cận vệ của Bác Hồ từ thời điểm lịch sử đó.

Những ngày đầu cách mạng, vận mệnh đất nước ta như “ngàn cân treo sợi tóc”, chính quyền non trẻ gặp rất nhiều khó khăn. Bảo vệ tuyệt đối an toàn Chủ tịch Hồ Chí Minh là nhiệm vụ cực kỳ quan trọng. Nguyễn Văn Lý và các đồng chí trong tổ cận vệ đã bảo vệ Chủ tịch Hồ Chí Minh an toàn trong những tình huống hết sức nguy hiểm và gay cấn. Như bảo vệ Chủ tịch Hồ Chí Minh đến đàm phán với quân Tưởng ở hang ổ của chúng, với viên đại diện Cộng hòa Pháp Xanhtơni, đặc biệt là chuyến bảo vệ Chủ tịch Hồ Chí Minh tới Vịnh Hạ Long đàm phán trực tiếp với Ủy viên Cộng hoà Pháp Đắcgiangliơ trên tuần dương hạm Êmênbutanh.