Anh hùng Hoàng Kim Giao – "Trái tim quả cảm" của ngành phá mìn, tấm gương hy sinh xả thân mở đường máu trên tuyến đường 20 Quyết Thắng

Hoàng Kim Giao sinh năm 1942 tại phường Mới (nay là phường Nghi Hải, thị xã Cửa Lò), tỉnh Nghệ An. Tốt nghiệp xuất sắc chuyên ngành Hóa vô cơ tại Đại học Bách khoa Hà Nội năm 1965, ông gạt lại cơ hội đi nghiên cứu sinh tại nước ngoài để gia nhập Quân đội, công tác tại Cục Nghiên cứu Kỹ thuật (Bộ Quốc phòng).

Trong giai đoạn 1967 – 1968, đế quốc Mỹ phát động chiến dịch phong tỏa tuyến đường chiến lược Trường Sơn bằng các loại bom từ trường, mìn từ trường (DST-36) công nghệ cao cực kỳ nguy hiểm. Các loại vũ khí này tự động phát nổ khi có dòng kim loại xe cơ giới đi qua, gây thương vong lớn và làm gián đoạn tuyến tiếp viện cho chiến trường miền Nam. Trực tiếp xung phong vào trọng điểm đèo Lùm Bùm, cua A Bốt trên đường 20 Quyết Thắng (Quảng Bình), Hoàng Kim Giao đã kiên cường rà soát từng mét đất dưới mưa bom đạn pháo.

Với tư duy khoa học sắc bén và sự dũng cảm vô song, Hoàng Kim Giao đã trực tiếp tháo gỡ thành công hàng chục quả bom, mìn từ trường cực kỳ phức tạp. Ông cùng các đồng nghiệp mổ xẻ cấu tạo, nguyên lý hoạt động của ngòi nổ đối phương, từ đó phát minh ra thiết bị rà phá mìn từ trường bằng khung dây tự tạo – một sáng kiến mang tính bước ngoặt giúp giải phóng nhanh các tuyến đường bị tắc nghẽn.

Đêm ngày 30 tháng 12 năm 1968, tại trọng điểm Băng Rung (Quảng Bình), trong lúc trực tiếp tiếp cận tháo gỡ một quả bom từ trường dạng mới để bảo vệ đoàn xe chở hàng chiến lược, bom bất ngờ nổ tung. Hoàng Kim Giao đã anh dũng hy sinh khi mới 26 tuổi. Tinh thần xả thân vì mạch máu giao thông Tổ quốc của ông đã trở thành ngọn đuốc soi đường cho các thế hệ cán bộ kỹ thuật quân sự. Ngày 23 tháng 9 năm 1973, Hoàng Kim Giao vinh dự được Đảng và Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân.