Anh hùng Hoàng Văn Cón
Anh hùng Hoàng Văn Cón sinh năm 1944, là người dân tộc Nùng, quê ở xã Thượng Thôn, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng, nhập ngũ tháng 10-1963. Khi được tuyên dương Anh hùng, đồng chí là đảng viên, Thượng sĩ, Tiểu đội trưởng thông tin Đại đội 2, Trung đoàn 134 thông tin liên lạc.
Tháng 10-1963, Hoàng Văn Cón nhập ngũ. Sau một thời gian huấn luyện ở Tuyên Quang, đầu năm 1965, Hoàng Văn Cón được chuyển về Đại đội 2, Trung đoàn 134, Bộ Tư lệnh thông tin liên lạc công tác. Đơn vị anh đóng quân kéo dài từ Hòa Bình tới Hà Tĩnh, trong đó tiểu đội của anh tập trung ở khu vực cầu Bến Nhạ, Thường Xuân, Thanh Hóa, kéo dài khoảng 40km. Hoàng Văn Cón được giao nhiệm vụ bảo đảm đường dây thông tin trên đường 15 - tuyển đường huyết mạch vận chuyển lương thực, thực phấm, quân nhu, quân trang của ta ra chiến trường. Khu vực này trở thành một trong những cái "rốn" bom mìn trong những năm đế quốc Mỹ tiến hành chiến tranh phá hoại. Có những ngày cao điểm, cầu Bến Nhạ phải đón từ 10 - 12 lượt máy bay ném bom. Đường dây thông tin liên lạc lại sát với đường vận chuyển lương thực, quân nhu nên trở thành "mồi ngon" cho bom đạn địch. Nhiệm vụ của đơn vị Hoàng Văn Cón là bảo vệ đường dây trần, bảo đảm thông tin liên lạc Bắc - Nam được thông suốt. Bất kể ngày đêm, hễ lúc nào đường dây bị đứt là họ phải xách dây, xách máy lên đường, băng rừng, băng suối để nối lại. Khổ nhất là những ngày mưa gió, đường dây bị đứt, cây cối ngả xuống chặn cả lối đi, bộ đội thông tin phải đi khôi phục cả đêm. Mỗi người chỉ có một con dao để chặt nứa, một khẩu súng AK tự vệ và 300 viên đạn, một máy điện thoại, dây và dụng cụ để nối. Đỉa, vắt thì nhiều vô kể, chúng bám vào chân, tay, nách, cổ... phải đi giày cao, tất cao, bôi cao sao vàng, thậm chí lấy cả vôi ra mới trị được. Nhiệm vụ của đơn vị vừa nối dây, lại vừa phải cảnh giác với địch phá hoại. Những khu vực hiểm trở, ăn sâu vào rừng, vào vách đá, địch thường thả lính dù xuống phá hoại, cắt dây rồi lẩn trốn. Hơn 40 cây số, mỗi cây số là hàng chục cột điện, các chiến sĩ phải kiểm tra từng cột, từng mốc, đi bộ từ khu rừng nọ sang rừng kia mới phát hiện ra được điểm đứt.
Một trong những nỗi kinh hoàng của lính thông tin lúc ấy là voi. Chúng thường được dùng để vận chuyển gỗ cho bà con dân tộc, tuy nhiên khi được thả tự do, voi hay dùng vòi quật đổ các cột điện thông tin. Mà cứ mỗi cột đổ là lại kéo theo cả chục cột khác đổ theo. Hoàng Văn Cón có sáng kiến buộc tổ kiến vào cột điện bởi kiến vốn là khắc tinh của voi. Cứ 5 - 10 cột thì buộc một tổ kiến bằng nắm tay, chúng nhanh chóng bám tổ, dựng tổ lớn. Mỗi lần voi đến, quật vào cột là kiến xông ra, bám vào vòi, vào mắt, khiến voi không chịu được, phải bỏ chạy. Sáng kiến tuy nhỏ nhưng đã góp phần lớn trong việc bảo đảm thông tin thông suốt từ Bắc vào Nam. Về sau, các đơn vị thông tin trên toàn tuyến cũng áp dụng sáng kiến này và được cấp trên khen ngợi, đánh giá cao.
Có hôm địch bắn phá, đứt đường dây 4, 5 lần. Vừa dứt đợt ném bom, theo sự phân công từ trước, Hoàng Văn Cón ngay lập tức mang máy, mang dây đến ngay chỗ địch vừa đánh phá, tìm đường dây bị đứt trên vách núi cao hay trong rừng cây rậm, suối sâu. Có lần, anh đang nối dây thì máy bay địch đến đánh tiếp. Bom nổ dày, dây đứt nhiều quãng, bản thân bị thương nặng, ngất đi. Khi tỉnh dậy, biết mình không đủ sức làm tiếp nhiệm vụ, anh cố bò vào trong xóm nhờ dân quân nối hộ những đoạn đứt. Khi liên lạc thông, Hoàng Văn Cón báo cáo tình hình về cho đơn vị biết. Nhiều khi mưa to bão lớn, nước suối dâng cao, cây cối gãy, đổ dọc đường làm đứt dây, anh vẫn mang máy và dây đi kiểm tra, nối dây đứt.
Hoàng Văn Cón được tặng Huân chương Chiến công hạng Ba, 5 lần là Chiến sĩ thi đua. Ngày 25-8-1970, Hoàng Văn Cón được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
