Anh hùng Hoàng Văn Thọ
Hoàng Văn Thọ, dân tộc Tày, sinh năm 1932 trong một gia đình nông dân ở làng Thanh Tú, xã Đại Lịch, huyện Văn Chấn, tỉnh Yên Bái. Từ tháng 7/1945 trước ngày giành chính quyền Thọ đã cùng đồng bào Đại Lịch đi phá kho thóc của Nhật - Pháp ở làng Mỵ. Đầu tháng 10 năm 1947 quân Pháp từ Sơn La đánh sang tái chiếm Văn Chấn, lập các đồn Ca Vịnh, Dọc, Mỵ, Đồng Bồ bao quanh Đại Lịch. Đồng chí Đào Tiến Lộc, Bí thư Chi bộ Đảng, Chính trị viên Đội du kích xã Đại Lịch quyết định chọn Hoàng Văn Thọ, một cậu bé người làng thông minh, nhanh nhẹn, làm liên lạc cho Xã bộ Việt Minh, rồi giao cho em chọn người lập Đội du kích thiếu niên trung kiên, hỗ trợ Đội du kích vũ trang của xã. Đội lúc đầu có 3 người do Thọ làm Đội trưởng. Đội dần dần phát triển và hoạt động rất mạnh ở Đại Lịch.
Sáng ngày 20/11/1947 giặc Pháp từ đồn Dọc (Việt Hồng) kéo quân qua Đại Lịch về đồn Đồng Bồ. Sau khi chuyển lệnh của đồng chí Hùng Sơn, Chủ tịch Xã bộ Việt Minh đến Đội du kích võ trang, Thọ xin ở lại trực tiếp chiến đấu. Đồng chí Hoàng Minh Lưu, Đội trưởng Đội du kích bố trí cho Thọ giật mìn tự chế tại vị trí mai phục ở đèo Din. Được Minh Lưu ra lệnh, hai quả địa lôi nổ tung, hai tên Pháp, 6 tên ngụy chết và bị thương. Bọn giặc tán loạn. Thấy vậy, Hoàng Văn Thọ từ bìa rừng nhảy xuống tháo khẩu xten trên tay tên Pháp vừa trúng mìn rồi ôm súng chạy vào ven đồi. Không may, băng đạn của tốp lính đi sau bắn trúng anh.
Hoàng Văn Thọ hy sinh anh dũng và là liệt sĩ đầu tiên trong số hàng chục liệt sĩ của xã Đại Lịch thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp, đã gây tiếng vang lớn trong tỉnh Yên Bái. Các phong trào “Cướp súng giặc đánh giặc”, “Giết giặc lập công” được phát động. Chủ tịch ủy ban kháng chiến tỉnh Yên Bái Trần Đình Khánh đã trao tặng cờ “Noi gương Hoàng Văn Thọ thi đua giết giặc bảo vệ quê hương” cho xã Đại Lịch - xã tiêu biểu trong năm 1947. Liệt sỹ Hoàng Văn Thọ được truy tặng Huân chương Chiến công hạng Ba và Bằng Tổ quốc ghi công.
Anh hùng liệt sĩ Hoàng Văn Thọ, niềm tự hào của lớp lớp thanh thiếu niên các dân tộc Yên Bái. Anh xứng đáng đứng bên các Anh hùng thiếu niên như Kim Đồng, Vừ A Dính, Dương Văn Nội, Ka Pa Kơ Lơn, làm vẻ vang truyền thống Đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh.
