Bài viết

ANH HÙNG HUỲNH VĂN CỌ “ANH HÙNG TRINH SÁT ĐẶC CÔNG – DŨNG SĨ DIỆT XE TĂNG MỸ” (1936 – 1969 )

TP. Hồ Chí Minh22/10/2026Phường Giá Rai (Đoàn phường Giá Rai)1 lượt xem0 lượt chia sẻ

Năm 1936 tại Ấp Mũi Lớn, Xã Tân An Hội, Huyện Củ Chi, Thành phố Sài Gòn - Gia Định (Nay là Thành phố Hồ Chí Minh), đồng chí Huỳnh Văn Cọ (Tám Cọ, Tám Lùng) được sinh ra và lớn lên trong một gia đình nông dân nghèo khó, phải đi làm mướn giữ trâu thuê để phụ gia đình sống qua ngày.

Với tính tình hiền lành nhưng gan dạ, thẳng thắn, Huỳnh Văn Cọ được các cô chú ở địa phương thương mến, khuyên dạy, cho vào sinh hoạt công tác thanh niên bí mật ở quê nhà góp phần đánh Tây thực dân và phong kiến theo sức của mình.

Năm vừa đủ 21 tuổi (1957) thanh niên Huỳnh Văn Cọ trực tiếp tham gia hoạt động thanh thiếu niên địa phương như: rải truyền đơn, canh gác, liên lạc đưa thư, vận động các bạn cùng trang lứa tập võ, tập trận đánh nhau với giặc. Năm 1958 bí mật đưa hai cán bộ cách mạng về nhà in truyền đơn, tài liệu tuyên truyền cho Đảng Cộng Sản Việt Nam. Năm 1959 trước khi thoát ly gia đình vào chiến khu công tác, đồng chí Tám Cọ đã phục kích gài mìn diệt một số tên ác ôn (Mổ bụng cán bộ cách mạng) để trả thù cho đồng đội.

 Chiến thắng của trinh sát đặc công:

Quan sát tác phong khéo léo, cẩn thận, không sợ khó khăn của đồng chí Huỳnh Văn Cọ, các chú đã xét chọn đồng chí cho vào đội trinh sát đặc công của địa phương, rồi của Miền (R) đã cùng các đồng đội lập được thành tích đáng khích lệ như:

Đầu năm 1961, đồng chí tham gia đánh trận đầu ở Biên Hòa, trái nổ diệt một số tên địch. Sau đó về làm Xã Đội Trưởng xã Tân An Hội được 6 tháng, rồi lên làm Trung Đội Phó Đội Trinh sát Huyện Củ Chi. Vào trưa ngày 15 tháng 3 năm 1961, được lệnh của cấp chỉ huy, đồng chí Huỳnh Văn Cọ hợp đồng cùng đồng đội tổ chức tấn công đơn vị Bảo An ác ôn - Tay sai của Mỹ khi chúng đang theo dõi số công nhân làm đường lộ ở Củ Chi. Với sự khéo léo vốn có, đồng chí Cọ đã chỉ huy tổ trinh sát đặc công giả làm dân đi phu theo xe chở đá làm đường, có 02 tên lính Bảo An kềm kẹp. Lựa lúc bất ngờ, các trinh sát đã xô ngã 02 tên địch xuống đường đúng chổ quân ta mai phục, ta đã diệt gọn, thu 02 súng. Thắng lợi không lớn nhưng được lãnh đạo khen ngợi, Tổ trinh sát đặc công của đồng chí Huỳnh Văn Cọ tiếp tục phát huy thành quả, tiếp tục thực hiện nhiệm vụ do Ban Chỉ Huy Quân Sự Huyện chỉ đạo diệt tên Bình Quận Trưởng ác ôn có nợ máu với nhân dân Củ Chi.

Sau khi điều nghiên rất kỹ, đồng chí Cọ quyết định dùng mìn, phục kích diệt Bình ở Kinh Đen. Đồng chí Tám Cọ giả dạng nông dân đi câu cá, lội dưới nước. Chờ xe qua khúc cua chạy chậm, đồng chí kích mìn, một tiếng nổ vang lên, tên lái xe bị diệt, xe Jeep bị hư hại nặng, nhưng tên Bình bị thương chưa chết. Tuy thoát chết nhưng vì đã quá hoảng sợ, tên Bình phải xin chuyển đi nơi khác, không còn dám hống hách dân lành, không còn đi đánh phá phong trào cách mạng địa phương.

Sau đó, Tám Cọ giúp gài mìn ở ấp chiến lược để Lê Văn Em (Tám Em) đánh trực tiếp, thu trên 10 súng. Đầu năm 1962, do yêu cầu và nhiệm vụ mới, lãnh đạo Huyện Củ Chi cho thành lập Đại Đội 306 (Đơn vị tiền thân của Tiểu Đoàn 7 sau này) và thành lập một đơn vị đặc biệt, lấy tên là Trung Đội Trinh Sát Dũng Cảm, do đồng chí Tư Khinh làm Trung Đội Trưởng, đồng chí Hai Hồng làm Chính trị viên và đồng chí Tám Cọ (Tám Lùng) làm Trung Đội Phó. Các đồng chí đã chỉ huy Trung Đội phân tán nhỏ, đánh địch theo từng tổ, tiêu diệt các tên ác ôn đầu sỏ, tạo điều kiện cho phong trào đấu tranh chính trị của quần chúng đi lên.

Thời gian tiếp theo, đồng chí Tám Cọ đã trinh sát nhiều lần về tên Đại úy Rắc của ngụy, ác ôn cỡ như tên Bình, tên Chín, sau đó đặt mìn trái ở nhà tên này để tiêu diệt, mìn nổ, tuy không chết, nhưng vì quá sợ hãi  tên Rắc trốn luôn không dám về Củ Chi phá hại bà con.

Nhưng với bản chất tàn ác, địch lại củng cố lực lượng, cho Bảo An tăng cường tuần tra, lùng sục hòng ngăn chặn đà tiến của phong trào cách mạng Củ Chi.

Vào đúng 12 giờ trưa ngày 10 tháng 6 năm 1963, Trung Đội Trưởng Huỳnh Văn Cọ thấy địch sơ hở, tụ tập chơi bài sát phạt nhau ở Miếu Bà Mũi Lớn nên quyết định chỉ đạo đồng chí Tám Em là du kích mật giúp đồng chí Tám Cọ diệt địch bằng 03 quả mìn trong Miễu, diệt 01 Trung Đội ngụy (Chỉ còn sống sót 01 tên), ta thu được 10 súng các loại, trong đó có 02 trung liên, nhiều quân trang quân dụng khác.

Chiến công nổi bật của đồng chí Huỳnh Văn Cọ và Trung đội đặc công là các trận đánh Mỹ - Ngụy trong những tháng đầu năm 1966:

Để chuẩn bị cho Sư Đoàn 25 Bộ binh Mỹ mang tên “Tia Chớp Nhiệt Đới” nổi tiếng tàn bạo đến xây dựng căn cứ Đồng Dù sát nách hệ thống địa đạo Bến Đình, để cùng các đòn bót xung quanh khống chế lực lượng quân giải phóng nhằm chiếm đóng lâu dài nước ta sau khi cuộc hành quân Crimp thất bại, Lữ Đoàn cơ động 173 của Mỹ đã càn qua xã Trung Lập Hạ, đốt phá giải tỏa quanh khu vực Đồng Dù và đóng quân tại nơi này. Nhận thấy thời cơ đánh địch đã đến, đêm 20 tháng 01 năm 1966 dưới sự chỉ đạo của Khu ủy Sài Gòn - Chợ Lớn - Gia Định và Huyện ủy Củ Chi lãnh đạo nhân dân và lực lượng võ trang quyết tâm bám trụ chiến đấu tiêu diệt địch, bảo vệ quê hương, bảo vệ căn cứ cách mạng, đồng chí Huỳnh Văn Cọ chủ động phối hợp lực lượng trinh sát Quân báo Huyện Củ Chi đã chỉ huy trinh sát đặc công bất ngờ tập kích địch bằng mìn định hướng ĐH10, lựu đạn, thủ pháo… Kết quả sở chỉ huy Lữ Đoàn 173 của địch tan tác, địch chết và bị thương trên 70 tên, các phương tiện thông tin liên lạc bị phá hủy hoàn toàn, quân Mỹ thua đau, quân ta an toàn rút lui về cứ. Trận đánh này được báo chí trong nước và quốc tế ca ngợi, quân Mỹ và tay sai bèn co cụm lại, bớt hung hăng và bắt đầu tăng cường xây dựng căn cứ để đề phòng quân “Việt Cộng” xâm nhập.

Không thể để căn cứ Đồng Dù của Mỹ ngày càng được xây dựng quy mô hơn trước, để tỏ rõ sức mạnh quân dân Việt Nam quyết tâm đánh thắng quân xâm lược, Ban Chỉ Huy Quân Sự Huyện phân công đồng chí Tám Cọ sớm lên kế hoạch đánh thẳng vào trung tâm căn cứ Đồng Dù để bọn Mỹ - Diệm nhớ đời.

Sau 02 tuần cho lực lượng trinh sát đặc công và quân báo bí mật vào bên trong căn cứ Mỹ xem xét, lên sơ đồ tác chiến, ém sẵn quân, chuẩn bị đầy đủ lương thực, vũ khí… Vào đêm không trăng 20 tháng 02 năm 1966, đồng chí Huỳnh Văn Cọ phát hiệu lệnh tấn công quân Mỹ bất ngờ, cả căn cứ Đồng Dù hoảng loạn, giặc không kịp tháo chạy, không kịp ẩn núp, thừa thắng quân ta tập kích địch liên tục 07 đêm liền, ta diệt và làm bị thương 120 tên giặc Mỹ. Lại một lần nữa chiến thắng Đồng Dù làm cho báo chí quốc tế bùng nổ, đồng loạt ca ngợi sức mạnh Việt Nam, buộc Mỹ xem xét lại chiến thuật, chiến lược xâm lược nước ta.

 Trận đầu diệt cụm xe tăng Mỹ:

Bước qua năm 1967, dưới sức ép của bọn “Diều hâu” ở  Nhà Trắng Mỹ, lực lượng quân xâm lược ào ạt đem hàng ngàn quân và hàng ngàn tấn vũ khí, đạn dược đổ quân vào Miền Nam, vào khu vực Củ Chi hòng tiêu diệt quân cách mạng.

Bọn địch dồn lại khu vực Gò Mây, ấp Ngã Tư, xã Đức Hiệp (Nhuận Đức) để tập trung binh lực càng quét xóm làng nơi đây.

Đêm 11 tháng 6 năm 1967 Huỳnh Văn Cọ hỗ trợ để đồng chí Sáu Hoàng trực tiếp chỉ đạo đội đặc công xâm nhập vào đội hình địch, cài hàng chục quả mìn chống xe tăng rất mạnh và bí mật phối hợp cùng 47 chiến sĩ của Đại đội 1, Tiểu Đoàn 7 cùng bộ đội địa phương của Huyện dồn sức đánh phủ đầu quân Mỹ và tay sai. Ngay 15 phút đầu tiên của trận đánh, quân ta diệt gọn cụm 21 xe tăng - thiết giáp Mỹ, và 117 tên lính Mỹ chết, hàng trăm tên bị thương, chúng chỉ còn 01 xe thiết giáp do nằm im ở bìa rừng. Ta cũng đã dùng 70 quả đạn B40, hàng trăm lựu đạn và hàng ngàn viên đạn súng trường AK47 tập trung hỏa lực diệt quân thù. Theo đồng chí Nguyễn Văn Luân (Ba Luân) ở Ấp Phú Mỹ, Xã Phú Hòa Đông, Huyện Củ Chi - nguyên là chiến sĩ tham gia trận chiến, sau này là Bí Thư Nam Chi, Bắc Chi kể lại: “Lúc đó ai cũng nức lòng vì lần đầu diệt được nhiều xe tăng giặc, nên lãnh đạo cấp trên đã động viên đồng chí Sáu Hoàng, Huỳnh Văn Cọ nhiều lần đi nói chuyện, báo cáo kinh nghiệm diệt xe tăng Mỹ để phổ biến rộng rãi cho toàn chiến trường Quân Khu và Miền (R) học tập, noi theo, thêm nhiều chiến công to lớn hơn nữa trong thời gian tới”.

Từ sau chiến thắng nổi tiếng ấy, nhiều cơ quan đơn vị ở Huyện Củ Chi và Sài Gòn - Gia Định đã lấy tấm gương chiến đấu của đồng chí để phấn đấu, rèn luyện, noi gương trong đó nổi lên tinh thần đoàn kết, gương mẫu, đạo đức trong sáng của người Đảng viên trẻ, luôn gan dạ, kiên cường, dám làm dám chịu trách nhiệm.

Qua tiếng vang từ chiến công diệt xe tăng Mỹ ấy đã tạo nên chiến thắng Củ Chi lừng lẫy nên ngày 17 tháng 9 năm 1967 trong Đại Hội Anh Hùng - Chiến sĩ thi đua và Dũng Sĩ các Lực lượng Vũ trang Nhân dân Giải Phóng toàn Miền Nam lần thứ II, các cấp lãnh đạo cao nhất của Ủy Ban Trung Ương Mặt Trận Giải Phóng Miền Nam Việt Nam đã quyết định phong tặng danh hiệu cao quý “Đất Thép Thành Đồng” cho Huyện Củ Chi thuộc Khu Sài Gòn - Gia Định (cùng với Tỉnh Long An và Tỉnh Quảng Nam).

Tin vui trên nhanh chóng lan tỏa trên toàn chiến trường, đến từng người dân, cán bộ, chiến sĩ Củ Chi và Khu Sài Gòn - Gia Định, từ đó phong trào chống Mỹ cứu nước bùng lên mãnh liệt, quân Mỹ và tay sai thì cay cú nên chúng càng tăng chi phí, binh lính, khí tài hòng giành lấy thế mạnh trên chiến trường Việt Nam và do đó cũng đẩy thêm làn sóng biểu tình căm phẫn bọn chóp bu Mỹ ngay chính trên đất Mỹ.

Ngày 12 tháng 05 năm 1969, quân Mỹ đã dùng máy bay chiến đấu, xe tăng, lực lượng bộ binh đông gấp nhiều lần mở trận càn dồn dập tấn công ta trong suốt 08 tiếng đồng hồ, quân của đồng chí ra sức chống địch, nhưng do lực lượng quá ít, chỉ 25 đồng chí, hầm bí mật bị lộ, Huyện Đội Phó Huỳnh Văn Cọ đã liên tiếp động viên đồng đội quyết chiến, giữ vững chí khí cách mạng tiến công, cả tổ đã bắn địch đến viên đạn cuối cùng, và đồng chí đã anh dũng hy sinh khi mới 30 tuổi.

Trong cuộc đời chiến đấu oai hùng của mình, Huỳnh Văn Cọ đã được các cấp lãnh đạo tặng thưởng 03 Huân Chương Chiến Công Giải Phóng các Hạng, 07 lần được vinh dự nhận danh hiệu Dũng sĩ diệt Mỹ, diệt xe tăng – xe cơ giới địch, 04 lần được bầu chọn là Chiến sĩ Thi đua Cấp Miền (R) và nhiều bằng khen, giấy khen các cấp.

Ngày 28 tháng 04 năm 2000, Chủ tịch Nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam Trần Đức Lương đã ký quyết định truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân.

Hiện nay, Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Huỳnh Văn Cọ được đặt tên một con đường ở Thị Trấn Củ Chi gần Quốc lộ 22 mang tên đường Huỳnh Văn Cọ. Đặt tên cho đường số 17 của Thị Trấn. Từ quốc lộ 22 đến đường số 54. Dài 1.708m, lộ giới 12m (theo Quyết định số 14/2000/QĐ-UB-VX quyết định của UBND thành phố).

Thế hệ trẻ hôm nay luôn biết ơn những hy sinh và đóng góp của anh hùng Huỳng Văn Cọ, anh hùng trinh sát đặc công, dũng sĩ diệt xe tăng Mỹ, học ở anh sự gan dạ, dũng cảm, kiên cường trong chiến đấu.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn
ANH HÙNG HUỲNH VĂN CỌ “ANH HÙNG TRINH SÁT ĐẶC CÔNG – DŨNG SĨ DIỆT XE TĂNG MỸ” (1936 – 1969 ) | Câu chuyện thời hoa lửa