Anh hùng HUỲNH VĂN NGHỆ

Từ nhỏ, đồng chí đã nhận được ảnh hưởng tinh thần yêu nước của gia đình. Khi học bậc trung học tại trường Pétrus Ký tại Sài Gòn, Huỳnh Văn Nghệ đã có thái độ bài Pháp và có những tiếp xúc đầu tiên với những người cộng sản. Sau khi tốt nghiệp với bằng Thành chung vào năm 1932, đồng chí vào làm công chức tại Sở Hỏa xa Đông Dương (Sài Gòn). Thời gian này, đồng chí tham gia phong trào Đông Dương năm 1936, bắt đầu làm thơ, viết báo (tiếng Việt, tiếng Pháp) đăng trên các báo ở Sài Gòn với bút danh Hoàng Hồ. Năm 1937, đồng chí được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương. Năm 1940, khởi nghĩa Nam Kỳ bùng nổ, sau đó bị chính quyền thực dân đàn áp khốc liệt. Vì là một đảng viên hoạt động bí mật. Nhưng do việc thường xuyên tiếp tế cho nghĩa quân lập căn cứ ở Tân Uyên, năm 1942, ông bị địch phát hiện và bị truy bắt. Tổ chức chỉ đạo đồng chí sang Thái Lan. Tại đây, đồng chí tiếp tục hoạt động trong phong trào Việt kiều yêu nước, tổ chức xuất bản tờ báo Hồn cố hương, kêu gọi kiều bào hướng về Tổ quốc, ủng hộ cách mạng. Năm 1944, Huỳnh Văn Nghệ trở về nước, bắt liên lạc với đồng chí Trần Văn Giàu, Bí thư Xứ ủy Nam Kỳ và được giao nhiệm vụ lập khu nghĩa quân Đất Cuốc tại Tân Uyên, Biên Hòa. Tháng 7/1945, đồng chí được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương lần thứ hai và tham gia Tổng khởi nghĩa Tháng Tám, trực tiếp chỉ huy bắt sống tên tỉnh trưởng và cảnh sát trưởng tỉnh Biên Hòa. Huỳnh Văn Nghệ được giao nhiệm vụ Chỉ huy trưởng lực lượng Giải phóng quân Biên Hòa, cố vấn cho Ủy ban Kháng chiến miền Đông. Cuối tháng 9/1945, Sài Gòn bị thực dân Pháp chiếm đóng. Tháng 5/1946, Tư lệnh Giải phóng quân Nam Bộ Nguyễn Bình giao cho Huỳnh Văn Nghệ làm Khu bộ phó Khu 7. Không lâu sau đó, ông được bổ nhiệm chức Khu trưởng Khu 7. Đồng chí đã chỉ huy nhiều trận đánh lớn tại miền Đông. Đặc biệt, với trận La Ngà ngày 01/3/1948, đơn vị của đồng chí được Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa tặng thưởng Huân chương Chiến công, Huỳnh Văn Nghệ được Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thưởng một áo trấn thủ. Năm 1953, Huỳnh Văn Nghệ được cử ra Bắc học tập và tiếp tục công tác trong Quân đội với hàm Thượng tá, chức vụ Phó Cục trưởng Cục Quân huấn thuộc Bộ Tổng Tham mưu Quân đội nhân dân Việt Nam. Năm 1965, Huỳnh Văn Nghệ được giao nhiệm vụ vào chiến trường miền Nam tham gia cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ, với cương vị Phó ban Kinh tài Trung ương Cục miền Nam. Sau khi đất nước thống nhất, đồng chí chuyển ngành và giữ chức Thứ trưởng Bộ Lâm nghiệp. Đồng chí lâm bệnh và mất tại Thành phố Hồ Chí Minh ngày 05/3/1977 Ba mươi năm sau, đồng chí được Nhà nước Việt Nam truy tặng Giải thưởng Nhà nước về Văn học nghệ thuật cho các tác phẩm Chiến khu xanh, Bên bờ sông xanh, Rừng thẳm sông dài. Huỳnh Văn Nghệ không chỉ là một chỉ huy quân sự tài ba, mà còn là một nhà thơ. Đồng đội và nhân dân miền Nam gọi ông là “Thi tướng rừng xanh”. Như chính lời ông viết: Tôi là người lăn lóc giữa đường trần, Không phân biệt lúc mài gươm múa bút. Đời chiến sĩ máu hòa lệ, mực, Còn yêu thương là chiến đấu không thôi. Suốt một đời gươm chẳng ráo mồ hôi, Thì không lẽ bút phải chờ kiếp khác. Trên lưng ngựa mưa gươm và ca hát, Lòng ta say chiến trận đến thành thơ... Thơ của ông giản dị mà gần gũi, đầy cảm hứng mà sâu sắc, hồn nhiên mà xúc động. Bài thơ Nhớ Bắc của ông làm tại Chiến khu Đ năm 1946 với 4 câu tuyệt bút mở đầu đã được nhiều thế hệ người Việt Nam truyền tụng: Ai về Bắc ta đi với, Thăm lại non sông giống Lạc Hồng. Từ thuở mang gươm đi mở cõi, Trời Nam thương nhớ đất Thăng Long. Bài thơ kết thúc bằng 4 câu mang nặng tình với đất nước: Ai đi về Bắc xin thăm hỏi, Hồn cũ anh hùng đất Cổ Loa. Hoàn Kiếm hồ xưa Linh Quy hỡi, Bao giờ mang trả kiếm dân ta. Tháng 12/2006, các tập thơ Chiến khu xanh, Bên bờ sông xanh, Rừng thẳm sông dài được tặng Giải thưởng Nhà nước về Văn học nghệ thuật. Đầu năm 2007, tỉnh Bình Dương phối hợp với tỉnh Đồng Nai và Đài Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức Hội thảo khoa học “Huỳnh Văn Nghệ - Cuộc đời và sự nghiệp” tại nhà lưu niệm Huỳnh Văn Nghệ, thuộc xã Thường Tân, huyện Tân Uyên, tỉnh Bình Dương. Tại thị xã Thủ Dầu Một và ở thành phố Biên Hòa có con đường mang tên Huỳnh Văn Nghệ. Tỉnh Bình Dương đã thành lập Giải thưởng văn học nghệ thuật Huỳnh Văn Nghệ. Với những thành tích đặc biệt xuất sắc trong chiến đấu chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược, tại Quyết định số 212/QĐ-CTN ngày 23/02/2010 của Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, đồng chí Huỳnh Văn Nghệ được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.