Anh hùng Huỳnh Văn Nghệ – “Thi tướng rừng xanh” của chiến khu miền Đông Nam Bộ
Huỳnh Văn Nghệ là nhà chỉ huy quân sự tài ba, nhà thơ, nhà báo tiêu biểu của cách mạng Việt Nam, được đồng đội và nhân dân miền Đông Nam Bộ kính trọng gọi là “Anh Tám Nghệ” và “Thi tướng rừng xanh”. Với tài thao lược, lòng dũng cảm và tinh thần gắn bó với nhân dân, ông đã chỉ huy nhiều trận đánh quan trọng trong kháng chiến chống thực dân Pháp, tiêu biểu là trận La Ngà năm 1948. Không chỉ là người chiến sĩ kiên cường trên chiến trường, ông còn để lại dấu ấn sâu sắc trong văn học cách mạng với những tác phẩm giàu tình yêu quê hương, đất nước.
Ông là một nhà chỉ huy quân sự tài ba, nhà thơ, nhà báo, văn võ song toàn, xông pha trận mạc, mưu trí can trường, quân thù nghe danh đã sợ bạt vía. Đồng đội, đồng bào luôn hướng về ông với sự ngưỡng mộ, cảm phục và gọi ông bằng cái tên thân thương, anh Tám Nghệ. Khi học bậc trung học ông thường xuyên có thái độ bài thực dân Pháp và có thể đã có những tiếp xúc đầu tiên với những người Cộng sản. Sau khi tốt nghiệp với bằng Thành chung vào năm 1932, ông làm công chức tại Sở Hỏa xa Đông Dương (Sài Gòn). Thời gian này, ông được các cán bộ Cộng sản vận động, tham gia phong trào Đông Dương Đại hội vào năm 1936, một phong trào vận động thu thập dân nguyện đề nghị cải cách với chính quyền thực dân Pháp, bắt đầu hoạt động làm thơ, viết báo (tiếng Việt, tiếng Pháp) đăng trên các báo ở Sài Gòn với bút danh Hoàng Hồ. Năm 1937, ông được bí mật kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương. Năm 1940, Khởi nghĩa Nam Kỳ nổ ra, do việc thường xuyên tiếp tế cho một bộ phận nghĩa quân rút về lập căn cứ ở Tân Uyên, năm 1942, ông bị phát hiện và bị truy bắt. May mắn là ông kịp đào thoát sang Thái Lan. Tại đây, ông hoạt động trong phong trào Việt kiều yêu nước, tổ chức xuất bản tờ báo Hồn cố hương, kêu gọi kiều bào hướng về Tổ quốc, ủng hộ cách mạng. Năm 1944, ông trở về nước liên lạc với Bí thư Xứ ủy Nam Kỳ Trần Văn Giàu và được giao lập khu nghĩa quân Đất Cuốc tại quê hương Tân Uyên, Biên Hòa. Tháng 9 năm 1945 ông tham gia Tổng khởi nghĩa tháng Tám, trực tiếp chỉ huy bắt sống tỉnh trưởng và cảnh sát trưởng tỉnh Biên Hòa. Ông được giao nhiệm vụ chỉ huy trưởng lực lượng Giải phóng quân Biên Hòa, cố vấn cho ủy ban kháng chiến miền Đông. Năm 1946, ông làm Khu trưởng Khu 7 kiêm Tư lệnh Bộ Tư lệnh Khu 7. Ông đã chỉ huy nhiều trận đánh lớn tại miền Đông. Đặc biệt, với trận La Ngà ngày 1 tháng 3 năm 1948, đơn vị ông được Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa tặng thưởng Huân chương Chiến công, riêng Trung đoàn trưởng Huỳnh Văn Nghệ được đích thân Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thưởng riêng một áo trấn thủ. Năm 1953, ông được cử ra Bắc học tập và tiếp tục công tác trong Quân đội với hàm Thượng tá, chức vụ Phó Cục trưởng Cục Quân huấn thuộc Bộ Tổng Tham mưu Quân đội Nhân dân Việt Nam. Năm 1965, ông về miền Nam tham gia chống Mỹ, làm Phó ban Kinh tài Trung ương Cục miền Nam. Sau khi đất nước thống nhất, ông là Thứ trưởng Bộ Lâm nghiệp (về sau hợp nhất vào Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn). Ông lâm bệnh và mất tại thành phố Hồ Chí Minh ngày 5 tháng 3 năm 1977. Ông được Nhà nước Việt Nam truy tặng Giải thưởng Nhà nước về Văn học nghệ thuật cho các tác phẩm "Chiến khu xanh", “Bên bờ sông xanh", "Rừng thẳm sông dài". Ngày 17 tháng 4 năm 2010, ông được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. "Thi tướng" Không chỉ là một chỉ huy quân sự tài ba, ông còn là một nhà thơ có những vần thơ in đậm trong tâm trí người đọc. Đồng đội và nhân dân miền Nam gọi ông là "Thi tướng rừng xanh".
